103. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, şüpheli araç tespitinde fiziksel özelliklerden ziyade davranışsal ve durumsal risklere odaklanılmasını emreder. Koyu renk araçların şüpheli olması için yasal bir dayanak bulunmamaktadır; renk, suç işleme niyetini kanıtlamaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun uyarınca terör, uyuşturucu veya kaçakçılık gibi suçlarda kullanılan araçların tipik ve şüpheli davranış kalıplarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, araç tespitinde rengi değil, park süresi, plaka durumu ve hareket alışkanlığı gibi somut risk göstergelerini esas almalıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi araç kontrol noktasında güvenlik riskini en aza indirmelidir. Araç ve yaya girişlerinin ayrılması, yetkisiz kişilerin araçla birlikte binaya girmesini veya araçtan kaçışını engellemek için temel bir güvenlik ilkesidir. Bu nedenle, araç giriş-çıkış yerlerinden yaya girişlerine izin vermek güvenlik açığı yaratır ve yasalarca öngörülen tedbirlerin ihlali anlamına gelir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, misafirlerin kontrolü güvenlik için zorunludur; C şıkkı, farklı grupların ayrı kapılardan geçmesi güvenlik akışını sağlar; D şıkkı, kontrolsüz kat çıkışını önlemek zorunludur; E şıkkı ise özel güvenlik görevlisinin araç içi ve bagajda elle arama yapma yetkisinin bulunmadığını belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Araç ve yaya girişleri mutlaka fiziksel olarak ayrılmalı, yetkisiz geçişlere izin verilmemelidir.

Doğru cevap D) Devriye'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin belirlenen bölgede emniyeti sağlamak, caydırıcılık oluşturmak, suçları önlemek ve işlendiğinde şüphelileri takip edip yakalamak amacıyla yaya veya araçla yaptıkları hareketli faaliyetlere devriye denir. Bu faaliyet, görevlinin sürekli hareket halinde olup çevreyi gözlemlemesini gerektirir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Suç soruşturması sadece yetkili kolluk kuvvetlerinin yapabileceği bir işlemdir. B) Olay yerinin korunması, bir suç işlendikten sonra delillerin muhafaza edilmesini ifade eder. C) Vardiya, görevin zaman dilimi ve nöbetleşe çalışma sistemini belirtir. E) Nöbet ise belirli bir süre boyunca görevin devamlılığını sağlayan duruşu ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suç soruşturması yapamazlar; sadece devriye yaparak önleyici güvenlik hizmeti verir ve olay yerini koruyarak kolluk kuvvetlerine bilgi verirler.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlisi olay yerini korumakla yükümlüdür. Emniyet şeridi çekilmemesi, delillerin bozulmasına veya kaybolmasına neden olduğu için en kritik hatadır.

Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı: Yetkisiz kişilerin girmemesi, olay yerini korumanın temel ve doğru bir uygulamasıdır. C şıkkı: Olay yerindeki telefonun kullanılmaması, delillerin korunması açısından doğru bir davranıştır. D şıkkı: Olay yerinde yenip içilmemesi, biyolojik delillerin bozulmasını önlemek için doğru bir kuraldır. E şıkkı: Dışarıdan eşya bırakılmaması, olay yerinin kirlenmesini ve delillerin karıştırılmasını engellediği için doğru bir uygulamadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olay yerini korumak için derhal emniyet şeridi çekmeli ve yetkili makamlar gelene kadar orada kalmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. Özel Güvenlik Görevlileri, 5188 sayılı Kanun ve 5188 sayılı Kanuna İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre görevlerini yürütürken, 5188 sayılı Kanunun 10. maddesi ve Anayasa'nın temel hak ve özgürlükler bölümü gereği insan haklarına ve temel özgürlüklere saygılı olmak zorundadır. Güvenlik planlaması, suçla mücadele ederken vatandaşların haklarını ihlal etmemeli, aksine onları korumalıdır. Dolayısıyla "İnsan hakları gözetilmemeli" ifadesi, kanunlara ve meslek etiğine aykırıdır; bu nedenle güvenlik planlamasının bir özelliği değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, güvenlik planlarının değişen koşullara uyum sağlaması gerektiği için doğrudur; B şıkkı, planların suç işleme isteğini azaltması gerektiği için doğrudur; C şıkkı, kaynakların verimli kullanılması gerektiği için doğrudur; E şıkkı ise özgürlük ve güvenlik dengesinin korunması gerektiği için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik planlaması, insan haklarını ve temel özgürlükleri ihlal etmeden, caydırıcı ve dengeli bir şekilde hazırlanmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre "Ana Giriş Kontrol Noktası (Dış Halka)", korunan yerin dış sınırlarını belirleyen ve ilk müdahaleyi sağlayan bölgedir. Bu halka, korunan alanın en son ve en kritik noktası olan "İç Halka" veya "Merkezi Kontrol Noktası" değildir; bu nedenle D şıkkı yanlıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, dış halkada üniformalı görevlilerin bulunması zorunluluğunu ifade eder ve doğrudur. B şıkkı, girişleri kontrol altına almak için nokta belirleme işlevini doğru tanımlar. C şıkkı, araç ve kişi kontrollerinin bu bölgede yapılabileceğini doğru belirtir. E şıkkı ise saldırıya karşı ilk müdafaa hattı olduğunu doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol noktası sisteminde dış halka ilk müdafaa ve ön kontrol bölgesi iken, en kritik ve son nokta içerideki merkezi kontrol noktasıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, X-Ray cihazlarında görüntüleme renkleri madde yoğunluğuna göre belirlenir: Koyu turuncu renk patlayıcıları, mavi renk metalleri ve yeşil renk ise karışım maddeleri temsil eder. Bu renk kodlaması, güvenlik görevlilerinin tehlikeli maddeleri hızlıca tespit etmesini sağlayan temel meslek bilgisidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı renklerin yerlerini yanlış eşleştirdiği için, C şıkkı sıralamayı tamamen ters yaptığı için, D şıkkı patlayıcı ve metal renklerini karıştırdığı için ve E şıkkı ise tüm renkleri yanlış sıraladığı için hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: X-Ray ekranında patlayıcılar turuncu, metaller mavi ve karışım maddeler yeşil renkle gösterilir.

Doğru cevap B'dir. Pasif Hareket Algılayıcı (PIR) dedektörler, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, tel örgü sistemlerine entegre edilerek ihlal anında harekete geçiş sağlayan aktif bir güvenlik bileşeni olarak kullanılır. Bu sistem, tel örgüye fiziksel müdahale veya kesme girişimi algılandığında, PIR ile tespit edilen insan hareketini de kontrol ederek alarmı tetikler ve yetkilileri uyarır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı yangın dedektörlerini, C şıkkı bariyer sistemlerini, D şıkkı aydınlatma sistemlerini ve E şıkkı ise araç geçiş kontrolünü yöneten farklı sensörleri ifade eder; hepsi PIR ile doğrudan entegre edilmez.

Bilinmesi gereken kural: PIR dedektörler, tel örgü sistemlerine entegre edilerek insan hareketini algılayan ikincil güvenlik katmanı oluşturur.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, yılan sokması durumunda sokulan bölge hareket ettirilmez ve yara üstünden dolaşımı engellemeyecek şekilde (sıkı olmayan) bandaj uygulanır. Bu uygulama, zehrin kan dolaşımına yayılmasını yavaşlatır.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, yaraya su değdirmenin bir kuralı yoktur; B şıkkı doğru olduğu için A'nın "su değdirilmez" ifadesi bu bağlamda gereksiz ve yanıltıcıdır. C şıkkı, sıcak uygulama zehrin yayılmasını hızlandıracağı için kesinlikle yasaktır. D şıkkı, yaranın kesilip zehrin emilmesi tıbben yanlış ve tehlikeli bir uygulamadır. E şıkkı ise, şişme oluşması durumunda yüzük ve bileziklerin çıkarılması hayati önem taşır.

Bilinmesi gereken kural: Yılan sokmasında bölgeyi hareketsiz tutup, dolaşımı engellemeyecek şekilde bandaj uygulamak ve hemen tıbbi yardım istemek esastır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi tıbbi müdahale yetkisine sahip değildir. Yaralıyı araçtan çıkarmak, sadece yetkili sağlık ekipleri (112) gelene kadar veya hayati tehlike yaratan bir ikincil tehlike (yangın, patlama vb.) mevcut olduğunda yapılmalıdır. E şıkkı, "ikincil tehlike olmasa da" yaralıyı çıkarmayı önererek bu temel ilkeyi ihlal eder ve yaralının durumunu kötüleştirebilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı motoru durdurmak yangın riskini azaltır; B şıkkı olay yerini korumak için zorunludur; C şıkkı yetkili gelene kadar beklemek kanuni yükümlülüktür; D şıkkı çevre güvenliği birinci önceliktir.

Bilinmesi gereken kural: Yaralıyı araçtan çıkarmak, sadece hayati tehlike yaratan bir ikincil risk varsa veya sağlık ekipleri gelince yapılabilir; aksi halde beklenmelidir.