103. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 5. bölüm

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, kapı ve el tipi metal dedektörlerin temel işlevi, kişilerin üzerinde taşıdığı kesici, delici alet veya silah gibi metal nesneleri tespit etmektir. Bu cihazlar manyetik alan bozulması prensibiyle çalışarak sadece metal içeren tehdit unsurlarını algılar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı uyuşturucular genellikle metal içermediği için bu dedektörlerle tespit edilemez; C şıkkı patlayıcılar için özel patlayıcı dedektörleri gerekir; D şıkkı yanıcı maddeler metal algılayıcılarla bulunamaz; E şıkkı ise sahte para tespiti için optik veya manyetik para sayma cihazları kullanılır.

Bilinmesi gereken kural: Metal dedektörler sadece metal içeren silah ve kesici-delici aletleri bulmak için kullanılır, diğer maddeleri tespit etmez.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, el tipi metal dedektörlerin tarama işlemi sırasında cihazın vücudun 2,5-7,5 cm mesafede tutulması zorunludur; bu mesafe hassasiyeti korurken teması önler.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A, B, C ve E şıkları belirtilen yasal ve teknik mesafe aralıklarının dışına çıktığı için hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Metal dedektör taraması yapılırken cihazın vücuda en fazla 7,5 cm, en az 2,5 cm mesafede tutulması gerekir.

Doğru cevap B) X-Ray'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, bagaj ve eşyaların güvenliğini sağlamak amacıyla kullanılan X-Ray cihazları; malzemeyi taşıyan konveyör bandı, nesneleri algılayan dedektör ve görüntü işleme ile detayları ortaya çıkaran sensör gibi temel bileşenlerden oluşur. Bu sistemler, özel güvenlik görevlilerinin tehlikeli maddeleri tespit etmesini sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) İz dedektör sistemi genellikle hareket veya temas algılayan sensörler kullanır, konveyör bandı içermez. C) Yangın algılama sistemi duman veya ısı sensörlerine odaklanır, konveyör bandı gibi taşıma mekanizması gerektirmez. D) CCTV sistemi kamera ve kayıt cihazlarından oluşur, dedektör ve konveyör bandı içermez. E) Kartlı geçiş sistemi kimlik doğrulama ve kapı kilit mekanizmalarını kullanır, X-Ray bileşenlerini barındırmaz.

Bilinmesi gereken kural: X-Ray güvenlik sistemleri, bagajları taşıyan konveyör bandı ve nesneleri görüntüleyip analiz eden dedektör/sensör birimlerinden oluşur.

Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği kapı tipi metal dedektörler, manyetik alan oluşturarak metal nesneleri algılayan pasif cihazlardır; radyasyon yaymazlar. Radyasyon yayması, X-ray cihazlarının özelliğidir ve bu cihazların kullanımı özel güvenlik görevlilerinin yetkileri dışındadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, cihazın hassasiyetinin ayarlanabildiği doğru bir ifadedir. B şıkkı, kesinti durumunda akü ile çalışabilme özelliği standart bir güvenlik gerekliliğidir. C şıkkı, alarm durumunda ses ve ışık uyarısı veren cihazlar doğru tanımlanmıştır. E şıkkı, LED ekranların giriş-çıkış sayısını göstermesi teknik bir özelliktir.

Bilinmesi gereken kural: Kapı tipi metal dedektörler radyasyon yaymaz, sadece manyetik alanla metal tespit eder.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik sistemlerinin gece veya karanlık ortamda da etkin çalışması zorunludur. InfraRed (Kızılötesi) kameralar, görünür ışık olmaksızın nesnelerden yansıyan ısı enerjisini (kızılötesi ışınları) algılayarak görüntü oluşturur. Bu teknoloji, karanlıkta görüntü veren tek ve en yaygın yöntemdir; dolayısıyla mevzuatın öngördüğü "gece görüşü" gereksinimini karşılar.

Diğer şıklar neden yanlıştır?

• B şıkkı (Dome): Sadece kamera gövde tipini belirtir, gece görüşü özelliği değildir.
• C şıkkı (IP): Sadece dijital veri aktarımını ifade eder, ışık kaynağı gerektirir.
• D şıkkı (Zoom): Sadece görüntü yakınlaştırma özelliğidir, karanlıkta çalışmayı garanti etmez.
• E şıkkı (CCD): Sadece görüntü sensörünün teknolojisidir, infraRed olmadan karanlıkta çalışamaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlikte gece görüşü sağlayan sistemler için InfraRed teknolojisi kullanılması zorunludur.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri ilk yardım konusunda temel bilgi sahibi olmalıdır. Sıcak çarpmasında doğru uygulama B şıkkıdır. Hastayı hemen serin ve havadar bir ortama alıp, kan dolaşımını beyne ve hayati organlara yönlendirmek için bacaklarını yukarı kaldırmak hayati önem taşır. Bu uygulama, kan basıncını düşüren ve beyne giden kan akışını azaltan sıcak çarpması belirtilerini hafifletir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, giysilerin çıkarılmaması vücut ısısının düşmesini engeller; C şıkkı, hastayı serin bir yere taşımayı reddeder; D şıkkı, bilinçli hastayı kusturmak tehlikeli olabilir ve şok durumunu kötüleştirir; E şıkkı ise koma pozisyonu ve örtünmek vücut ısısını daha da artırır.

Bilinmesi gereken kural: Sıcak çarpmasında acil olarak hastayı serin bir yere taşıyıp bacaklarını yukarı kaldırarak kan dolaşımını desteklemelisiniz.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve TCK hükümleri gereği, özel güvenlik görevlisi ilk yardımcı olarak görev yaparken, çocuk ve bebekte yalnızsa 5 tur temel yaşam desteği (TLD) uyguladıktan sonra 112'yi aramalıdır. Bu kural, yetişkinlerdeki "hemen arama" kuralından farklıdır; çocuklarda kalp durması genellikle solunum yetmezliğinden kaynaklandığı için önce oksijenlenmeyi sağlamak önceliklidir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Yetişkinlerde geçerli olan "hemen arama" kuralı çocuklarda uygulanmaz. B) Bilinç kontrolü sonrası hemen arama, çocuklarda hayatta kalma şansını düşürür. C) Etrafındaki kişilere aratma, yalnız kalmış durumda uygulanamaz. D) Kurtarıcı nefes vermek, 5 tur TLD uygulamasından önce yapılmaz.

Bilinmesi gereken kural: Çocuk ve bebeklerde ilk yardımcı yalnızsa, 5 tur temel yaşam desteği uygulandıktan sonra 112 aranır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, delici göğüs yaralanmalarında akciğerlerin genişlemesini kolaylaştırmak ve nefes almayı kolaylaştırmak için Yarı Oturur Pozisyon verilir. Bu pozisyon, kanamanın akciğerlere yayılmasını engeller ve hastanın solunumunu destekler.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı koma pozisyonu solunum yolu tıkanıklığı olan hastalar içindir; B şıkkı şok pozisyonu kan basıncını düşüren durumlarda bacakları yükseltmek için kullanılır; D şıkkı sırt üstü pozisyon solunum zorluğu yaratabilir; E şıkkı ise hastayı hareket ettirmeden beklemek solunum kapasitesini düşürür.

Bilinmesi gereken kural: Göğüs yaralanmalarında solunumu kolaylaştırmak için hasta yarı oturur pozisyona alınmalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, bilinç kapalı bir hastada solunum yolu tıkanıklığı en sık dilin geriye düşmesiyle oluşur. Bu durumu önlemek ve hava yolunu açmak için baş-çene pozisyonu verilmelidir. Bu pozisyon, çenenin öne çekilmesiyle dilin hava yolundan uzaklaşmasını sağlar ve ilk yardımın temel ilkesidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Hasta oturtulamaz; bilinç kapalı hastada oturtmak solunum yolunu tamamen tıkayabilir. B) Yan yatış pozisyonu, solunum yolu açmaktan ziyade kusma durumunda aspirasyonu önlemek için kullanılır. C) Air-way takmak, sadece eğitimli ve donanımlı sağlık personeline aittir, özel güvenlik görevlisi bunu yapamaz. E) Bilinci kapalı kişiye sesli uyarıda bulunmak solunum yolunu açmaz.

Bilinmesi gereken kural: Bilinci kapalı hastada solunum yolunu açmak için derhal baş-çene pozisyonu uygulanmalıdır.

Doğru cevap B'dir. Atardamar kanaması, kanın kalp atımlarıyla uyumlu olarak kesik kesik ve fışkırarak akmasıyla karakterizedir; bu durum 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerinde belirtilen acil müdahale gerektiren durumlardan biridir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Toplardamar kanaması, kanın kalp atımlarıyla uyumsuz olarak sızarak veya akarak çıkar. C) Dış kanama, kanamanın vücut dışına çıkması durumunu tanımlar ancak akış şeklini belirtmez. D) Doğal deliklerden olan kanama, kanamanın çıkış yerini ifade eder, akış karakteristiğini değil. E) İç kanama, kanın vücut boşluklarında birikmesiyle oluşur ve dışarı fışkırmaz.

Bilinmesi gereken kural: Kalp atımlarıyla uyumlu fışkırarak akan kanama atardamar kanamasıdır ve derhal basınç uygulanarak acil tıbbi yardım istenmelidir.