Soru 1 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Ben konuşmacıdan daha bilgiliyim, hele ki anlatacağı konu zaten uzmanlık alanım” diye düşünen bir dinleyici aşağıdakilerden hangisini yapmaz/yapamaz?
- A)Görünüşte dinleme
- B)Tuzak kurucu dinleme
- C)Etkin dinleme
- D)Seçerek dinleme
- E)Savunucu dinleme
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin iletişim becerileri ve iletişim kuralları çerçevesinde "etkin dinleme" yapmasını zorunlu kılar. Etkin dinleme, karşıdaki kişiye saygı duymayı, eleştiri yapmadan anlamaya çalışmayı ve iletişimi güçlendirmeyi gerektirir; "Ben konuşmacıdan daha bilgiliyim" düşüncesi ise bu saygıyı ve açık fikirliliği yok saydığı için etkin dinleme yapılmasını engeller.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı (Görünüşte dinleme), B şıkkı (Tuzak kurucu dinleme), D şıkkı (Seçerek dinleme) ve E şıkkı (Savunucu dinleme), karşı tarafı anlamadan kendi önyargılarla veya çıkarlarla hareket eden, dolayısıyla iletişimi bozan yanlış dinleme türleridir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, mesleki iletişim kuralları gereği karşı tarafı yargılamadan, saygı ve empatiyle "etkin dinleme" yapmalıdır.
Soru 2 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangi cümleyi kurduğumuzda, karşımızdaki kişiyle iletişimde ben dilini kullanarak savunmaya itmez, rahatlama ve yakınlaşma sağlarız?
- A)Yüzüme bakmadığında gitmem gerektiğini düşünüyorum.
- B)İş yerinde telefonla oynamamanı sana söylemiştim.
- C)İşe neden geç geldiğine dair cevabını merakla bekliyorum.
- D)Her dikkatli davranmadığında mutsuz olan ben oluyorum.
- E)Bir kulağından girip öteki kulağından çıkıyor söylediklerim.
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, görevliler iletişim kurarken "ben dili" kullanmalı ve karşı tarafı suçlamamalıdır. "Yüzüme bakmadığında..." cümlesi, karşı tarafın davranışını yargılamadan (sen dili), kendi his ve düşüncelerinizi ifade eder. Bu yaklaşım, TCK ve CMK'da belirtilen iletişim kurallarına uygun olarak savunma mekanizmasını devre dışı bırakır ve işbirliği sağlar.
Diğer şıkların yanlışlığı: B, C ve D şıkları "sen" dili kullanarak karşı tarafı doğrudan suçlar ve savunmaya iterken; E şıkkı ise iletişimin kopukluğunu anlatan bir metafordur, savunma önleyici bir ifade değildir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, çatışmayı önlemek için karşı tarafı suçlayan "sen dili" yerine, kendi duygularını ifade eden "ben dili" kullanmalıdır.
Soru 3 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İletişim türlerinden örgüt içi iletişimde aşağıdakilerden hangisi örgüt kültürünün faydalarından biri değildir?
- A)Örgüt kültürü, örgütsel davranış ve performansı güçlü şekilde etkiletmedir
- B)Örgüt, üyelerin davranışlarını örgütleyip denetlemektir
- C)Örgüt üyelerini sosyalleştirmekte ve ortak bir dil, algılama düşünme oluşturmaktadır
- D)Örgüt üyelerine problem çözme ve bu konuda yol göstermede katkı sağlamaz, faydalı olmaz
- E)Örgüt çalışanları arasında davranışsal kontrol sağlayan, kimliğinin kaynağını oluşturan ve istikrarı teşvik eden bir kültürdür
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik birimlerinin örgüt kültürünün üyelerine problem çözme ve yol gösterme konusunda katkı sağladığını açıkça belirtir. Bu kültür, görevlilerin kriz anlarında doğru karar almasını ve standart prosedürlere uyarak hareket etmesini sağlar. Dolayısıyla "faydalı olmaz" ifadesi mevzuat ve meslek bilgisi ilkelerine aykırıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kültürün performansı güçlü etkilediğini doğru belirtir; B şıkkı davranışları örgütleyip denetlediğini doğru ifade eder; C şıkkı üyeleri sosyalleştirip ortak dil oluşturduğunu doğru anlatır; E şıkkı ise kültürün davranışsal kontrol ve istikrar sağladığını doğru belirtir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik örgüt kültürü, üyelerine problem çözme ve yol gösterme konusunda mutlaka fayda sağlar.
Soru 4 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Vücudumuzun iç ve dış etkenler nedeniyle dengesinin bozulmasına yani kimyasının bozulmasına veya kişinin baş etme yeteneğinin zorlandığı durumlara karşı vücudumuzun verdiği tepkiye stres denir. Aşağıdaki nedenlerden hangisi kişiyi strese sokmaz?
- A)Gereğinden fazla sorumluluk üstlenmemek
- B)Çok çalışmak
- C)Acelecilik
- D)Mükemmelliyetçilik
- E)İnsanları memnun etme arzusu
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, görevlilerin psikolojik dayanıklılığının korunması ve stres yönetimi vurgulanır. "Gereğinden fazla sorumluluk üstlenmemek", görev tanımının dışına çıkmayı ve iş yükünü makul sınırlarda tutmayı ifade eder; bu durum stres kaynağı değil, stresin önlenmesi için alınması gereken tedbirdir. Diğer şıklar ise (B, C, D, E) aşırı iş yükü, zaman baskısı, mükemmeliyetçilik ve dış onay arayışı gibi klasik stres tetikleyicileridir ve özel güvenlik görevlilerinin mesleki yeterliliğini olumsuz etkileyen faktörlerdir.
Bilinmesi gereken kural: Stres, iş yükünü makul sınırlarda tutmak ve sorumlulukları görev tanımına göre yönetmekle önlenebilir bir durumdur.
Soru 5 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi olarak genellikle kalabalık ve gürültülü ortamlarda görev yaptığınızı düşünerek size ulaştırılan bir mesaj veya bilginin anlaşılmasını etkileyen unsurlar aşağıdaki unsurlardan biri değildir?
- A)Mesajın veriliş biçimi
- B)O andaki iş akışının yoğunluğu
- C)Çalışma zamanı
- D)Ortamın gürültüsü
- E)Mesajın veya bilginin veriliş amacı
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetleri Yönetmeliği gereği, görevlilerin iletişim kurarken dikkat etmesi gereken temel unsur, mesajın nasıl ve nerede verildiğidir. Mesajın veriliş amacı (E şıkkı), alıcının mesajı anlamasını doğrudan etkileyen bir "engelleme" veya "bozma" unsuru değildir; aksine, amaç mesajın içeriğini belirler.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Mesajın veriliş biçimi (tonlama, netlik), anlaşılma kalitesini doğrudan etkiler. B) İş akışının yoğunluğu, dikkatin dağılmasına ve mesajın kaçırılmasına neden olur. C) Çalışma zamanı (örneğin gece vardiyası), yorgunlukla birlikte algıyı zayıflatır. D) Ortamın gürültüsü, sesin duyulmasını engelleyerek iletişimi bozar.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kalabalık ve gürültülü ortamlarda mesajın veriliş biçimi, ortam koşulları ve kendi yorgunluğuna dikkat ederek iletişimi sağlamalıdır.
Soru 6 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Genelde topluluğu içerden yöneten kişilerdir, bunlar aynı zamanda konuşmacı da olabilirler.” Yukarıdaki ifadede tarif edilen kişi tipi, kalabalık içindeki kişi tiplerinden hangisidir?
- A)Provokatörler
- B)Liderler (Önder)
- C)Ajan provokatörler
- D)Seyirciler
- E)Destekleyiciler
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Liderler (Önder)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen kalabalık psikolojisi ilkelerine göre, topluluğu içeriden yöneten ve bazen konuşmacı olarak harekete geçiren kişi tipi "Lider" olarak tanımlanır. Bu kişiler, kalabalığın duygularını ve eylemlerini yönlendirme gücüne sahiptir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Provokatörler, eylemi başlatmak için kışkırtma yapar ancak topluluğu içeriden yöneten ana figür olmayabilir; C) Ajan provokatörler, gizli görevli olup doğrudan liderlik yapmaz; D) Seyirciler, pasif izleyicilerdir ve yön vermezler; E) Destekleyiciler ise liderin arkasında duran ikincil figürlerdir.
Bilinmesi gereken kural: Kalabalık içindeki kişi tiplerini doğru analiz etmek, özel güvenlik görevlilerinin olayı önceden öngörmesi ve müdahale stratejisi belirlemesi için hayati önem taşır.
Soru 7 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi cop ile savunma teknikleri arasında yer almaz?
- A)Tek elle tutuşa karşı savunma
- B)Çift elle tutuşa karşı savunma
- C)Yatay tutulan copa savunma
- D)Copun çapraz tutuşu
- E)Güçlü taraf vuruşu
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK'nın 25. maddesindeki "Zaruret" hali gereği, cop kullanımı sadece savunma ve zor kullanma amaçlıdır. "Güçlü taraf vuruşu", saldırganı etkisiz hale getirmek için kullanılan bir saldırı tekniğidir; cop eğitimlerinde savunma teknikleri listesinde yer almadığı için bu şık dışarıda kalır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları, copun tek veya çift el tutuşuna ve yatay pozisyonuna karşı geliştirilmiş geçerli savunma hareketleridir. D şıkkı ise copun çapraz tutulma durumuna karşı uygulanan standart bir savunma tekniğidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi copu sadece saldırıyı durdurmak için kullanır; "güçlü taraf vuruşu" gibi saldırı amaçlı teknikler savunma kuralına aykırıdır.
Soru 8 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Toplum hayatını düzenleyen çok çeşitli sosyal düzen kuralları bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
- A)Din kuralları
- B)Futbol oyun kuralları
- C)Ahlak kuralları
- D)Hukuk kuralları
- E)Görgü kuralları
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde, özel güvenlik görevlileri toplum düzenini sağlayan hukuk kuralları (TCK, CMK, PVSK vb.) ile ahlak, din ve görgü kurallarına saygı duymalıdır. Ancak futbol oyun kuralları, sadece spor müsabakaları sırasında geçerli olan ve toplumun genel hayatını düzenlemeyen özel bir kurallardır; bu nedenle "toplum hayatını düzenleyen kurallar" arasında yer almaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve E şıkları, toplumun genel yaşamını ve bireyler arası ilişkileri düzenleyen sosyal normlardır. D şıkkı ise toplum düzenini sağlayan en temel ve zorunlu hukuki kurallardır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, toplum düzenini sağlayan hukuk, ahlak, din ve görgü kurallarına uymalı; ancak spor kuralları gibi sadece belirli bir etkinlik için geçerli olan kuralları toplum düzeni kuralı olarak kabul etmemelidir.
Soru 9 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Üyeler arasındaki ilişkiler daha çok resmidir. Fabrika, kuruluş ve resmi daireler gibi değişik çalışma yerleri bu tür gruba örnek verilebilir. Bireyler arasındaki ilişki daha çok iş ilişkisidir.” Yukarıda açıklaması yapılan grup türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Temel (birincil) grup
- B)Temel olmayan (ikincil) grup
- C)Saldırgan grup
- D)Paniğe kapılmış grup
- E)Sakin grup
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve meslek bilgisi kurallarına göre, bireyler arasındaki ilişkiler resmi, iş odaklı ve geçici nitelikteyse bu temel olmayan (ikincil) grup olarak tanımlanır. Fabrika, kuruluş ve resmi daireler gibi yerlerdeki ilişkiler, duygusal bağlardan ziyade görev ve mevzuat çerçevesinde şekillendiği için bu tanıma uyar.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı aile veya arkadaş çevresi gibi duygusal ve kalıcı bağları ifade eder; C, D ve E şıkları ise grupların davranış biçimlerini tanımlar, yapılarını değil.
Bilinmesi gereken kural: Resmi ve iş odaklı ilişkilerin hakim olduğu gruplar temel olmayan (ikincil) gruptur.
Soru 10 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal olaylarda güvenlik görevlilerinin uygulayacağı başlıca müdahale ilkeleri arasında yer almaz?
- A)İkna edici ve inandırıcı olma
- B)Tahriklere ve tahrikçilere engel olma
- C)Diyaloğa girmemek
- D)Kuvvet gösterisi ve caydırıcılık
- E)Paniği önleme
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik görevlileri toplumsal olaylarda halkla diyalog kurmak, ikna etmek ve durumu sakinleştirmek zorundadır. "Diyaloğa girmemek" ifadesi, görevlilerin iletişim yükümlülüğüne aykırıdır ve müdahale ilkeleri arasında kesinlikle yer almaz.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı ikna, B şıkkı tahrik önleme, D şıkkı caydırıcılık ve E şıkkı paniği önleme, görevlilerin kanunen öngörülen temel görev ve yetkileridir.
Bilinmesi gereken kural: Güvenlik görevlileri toplumsal olaylarda asla iletişimi kesmemeli, aksine diyalog kurarak durumu sakinleştirmeye çalışmalıdır.