104. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, atardamar kanaması kalp atımlarıyla uyumlu olarak kesik kesik ve fışkırarak akar; bu durum acil müdahale gerektiren hayati tehlike yaratır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı kanı yavaş ve sürekli akar; C şıkkı damar yüzeyinden süzülerek çıkar; D şıkkı vücut boşluklarında birikir ve dışarı fışkırmaz; E şıkkı ise doğal deliklerden kan gelmesini ifade eder, damar türü belirtmez.

Bilinmesi gereken kural: Kalp atımlarıyla eş zamanlı kesik kesik ve fışkırarak akan kanama, acil müdahale gerektiren atardamar kanamasıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri ilk yardım konusunda yetkilidir. Kanama kontrolünde öncelikli ve en güvenli yöntem, kanayan bölgeyi temiz bir bezle kapatıp doğrudan baskı uygulamaktır. Bu yöntem, kan akışını durdururken doku hasarını en aza indirir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, kanama durmazsa son çare olarak uygulanır; B şıkkı sadece hayati tehlike yaratan ve diğer yöntemler işe yaramadığında kullanılır; C şıkkı şok pozisyonu kanamayı durdurmaz, sadece şok belirtilerini hafifletir; D şıkkı ise kanamayı durdurmaz ve enfeksiyon riskini artırır.

Bilinmesi gereken kural: Kanamayı durdurmanın en etkili ve güvenli ilk adımı, kanayan bölgeyi temiz bir bezle kapatıp üzerine doğrudan baskı uygulamaktır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, boğucu sargı (turnike) sadece tek kemik olan kol veya bacak gibi bölgelere uygulanabilir; kemiklerin olmadığı yerlerde (boyun, göğüs, karın) uygulanması hayati tehlike yaratır.

Diğer şıklar neden yanlış? B) Turnike uygulanan bölgeyi 15-20 dakikada bir gevşetmek, kan akışını kontrol etmek ve doku ölümünü önlemek için zorunludur. C) Turnike uygulanan bölge açıkta kalmalı ve üzeri örtülmemelidir; böylece uygulanan saat ve durum gözlemlenebilir. D) Turnike uygulanan saati yazmak, acil müdahale ekiplerine bilgi vermek ve gereksiz gevşetme riskini önlemek için şarttır. E) Turnike için özel olarak üretilmiş bantlar kullanılmalı; ip veya tel gibi malzemeler doku hasarına neden olur.

Bilinmesi gereken kural: Turnike sadece tek kemik olan bölgelere uygulanmalı ve uygulanan saat mutlaka yazılmalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin temel ilkyardım yükümlülüğünü belirtir. Bilinci kapalı bir hastada solunum yolu tıkanıklığı en sık dilin gevşemesiyle oluşur. Bu durumda solunum yolunu açmak için Baş Geri-Çene Yukarı manevrası uygulanması zorunludur; bu, TCK ve CMK kapsamında hayat kurtarma yükümlülüğünün ilk adımıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı bilinci kapalı kişiyi oturtamaz; B ve E şıkları solunum yolunu açmak için değil, hava yolunu korumak için kullanılır; C şıkkı ise ilkyardımcının yetkisi dışındadır.

Bilinmesi gereken kural: Bilinci kapalı hastada solunum yolu açılmadan önce mutlaka "Baş Geri-Çene Yukarı" pozisyonu verilmelidir.

Doğru cevap D) Solunum sistemi'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri ve Kanunu ile ilgili ilk yardım yönetmeliği gereği, vücut dokularının oksijen alıp karbondioksit atmasını sağlayan sistem solunum sistemidir; bu sistem akciğerler aracılığıyla gaz alışverişini gerçekleştirir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Hareket sistemi kas ve kemiklerden oluşur, oksijen taşımaz. B) Sinir sistemi vücuttaki uyarıları iletir, gaz değişimi yapmaz. C) Sindirim sistemi besinleri parçalar, oksijen alımıyla ilgilenmez. E) Dolaşım sistemi oksijeni taşır ancak onu havadan alıp kana geçiren sistem solunumdur.

Bilinmesi gereken kural: Solunum sistemi, akciğerler sayesinde havadaki oksijeni kana geçirerek dokuların yaşamasını sağlar.

Doğru cevap A) Halokarbonlu söndürücülerdir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, elektronik cihazların bulunduğu alanlarda yangın söndürürken cihazlara zarar vermemek ve iz bırakmamak esastır. Halokarbonlu söndürücüler, elektrik iletkenliği olmayan, kuru ve temiz bir gaz olarak çalışır; bu nedenle hassas cihazları (bilgisayar, sunucu vb.) lekelemeksizin veya hasar vermeden yangını söndürür.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı su ile iletkenlik yaratarak cihazları bozar; C şıkkı köpük iz bırakır ve temizlemesi zordur; D ve E şıkları ise tozlu yapıları nedeniyle hassas elektronik devreleri kaplayarak kalıcı hasar verir.

Bilinmesi gereken kural: Hassas elektronik cihazların bulunduğu yerlerde yangın söndürürken kesinlikle iz bırakmayan ve iletkenlik yapmayan halokarbonlu söndürücüler kullanılmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangınla mücadele yönetmeliklerine göre, yangının oluşması için gerekli olan üç unsurdan biri olan "yanıcı madde"nin yok edilmesi veya uzaklaştırılması, yangını söndürmenin en temel yöntemlerinden biridir. Bu yöntem, yangının kaynağını fiziksel olarak ortadan kaldırarak yangının yayılmasını engeller.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı oksijeni kesmeyi, C şıkkı yangın söndürme yöntemlerinden biri değildir, D şıkkı gazlaşmayı azaltmayı, E şıkkı ise maddenin sıcaklığını düşürmeyi ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Yangın söndürmede yanıcı maddeyi ortadan kaldırmak, yangının besin kaynağını keserek yangını durdurmanın en kesin yoludur.

Doğru cevap A'dır. Yangın söndürme sistemleri, alarm ve otomatik kapılar gibi yangın çıktığında devreye girerek müdahale eden veya yangını durduran sistemler, Aktif Yangın Güvenlik Önlemleri olarak tanımlanır. Bu sistemler, yangın anında işlev görür ve 5188 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde bina güvenliği için zorunlu kılınmıştır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, yangın anında işlev görmeyen, bina yapısını yangına karşı dirençli kılan pasif önlemleri ifade eder. C ve D şıkları, yangın güvenliği terminolojisinde kullanılan yanlış ve geçersiz terimlerdir. E şıkkı ise yangınla sınırlı olmayan genel güvenlik önlemlerini kapsayan çok geniş ve belirsiz bir ifadedir.

Bilinmesi gereken kural: Yangın anında otomatik devreye girip müdahale eden sistemlere "aktif", yangın anında işlev görmeyen yapısal dirençlere ise "pasif" yangın güvenlik önlemleri denir.

Doğru cevap C) Bonzai'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin uyuşturucu ve uyarıcı maddelerle ilgili bilgi sahibi olması ve bunları tanıması zorunludur. Bonzai, sentetik kanabinoidler içeren ve halüsinasyon, halüsinasyon, algı bozukluğu yaratan bir uyuşturucu türüdür; bu nedenle "halüsinojen" sınıflandırmasına girer.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Morfin ve Eroin (A ve D) uyuşturucu sınıfında "narkotik" (ağrı kesici ve bağımlılık yapıcı) maddelerdir; Ecstasy (B) ve Amfetamin (E) ise "uyarıcı" (stimülan) maddelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Bonzai, algıyı bozarak halüsinasyon yaratan sentetik bir uyuşturucu türüdür.

Doğru cevap A) Savunucu dinlemedir. İletişim tekniklerinde, karşı tarafın sözlerini kendi savunma mekanizmasını harekete geçirecek şekilde yorumlayan ve eleştiriye karşı hemen tepki veren kişi, "savunucu dinleme" yapar. Bu durum, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen "profesyonel iletişim ve iletişim kurma becerisi"ne aykırıdır; çünkü görevli, olayı nesnel değerlendirmeli ve sakin kalmalıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: Seçerek dinleme (B) sadece istenen kısımları duyar, Görünüşte dinleme (C) sadece dışa karşı dinliyormuş gibi yapar, Tuzak kurucu dinleme (D) karşı tarafı hata yapmaya teşvik eder, Saplanmış dinleme (E) ise kendi düşüncelerine odaklanarak karşı tarafı dinlemeyi reddeder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, iletişim sırasında karşı tarafın eleştirilerini kişisel algılayıp savunmaya geçmemeli, mesafeli ve nesnel bir dinleme tarzı izlemelidir.