104. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin temel görevleri; önleyici, koruyucu, yardım ve adli görevlerdir. "Gizlenme görevi" kanunlarda yer almayan, görev tanımı dışı ve yanlış bir ifadedir. Özel güvenlik görevlisi, kimliği ve varlığıyla kamuoyu önünde bulunur; gizlenmesi görevin doğasına aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı (Önleyici), B şıkkı (Koruyucu) ve D şıkkı (Adli) kanunla belirlenen meşru görev türleridir. C şıkkı (Yardım), görevlilerin acil durumlarda müdahale etmesini sağlayan yasal bir görev çeşididir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin kanunla tanımlanmış görevleri sadece önleme, koruma, yardım ve adli müdahale ile sınırlıdır; gizlenme görevi yoktur.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, spor müsabakalarında seyircilerin güvenliğini sağlamak ve ev sahibi ile misafir taraftarlar arasındaki geçişleri engellemek, özel güvenlik görevlilerinin temel görev ve yetkileri arasındadır. Bu görev, çatışma riskini önlemek ve kamu düzenini korumak için kanunen bu meslek grubuna verilmiştir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: İtfaiye ve ambulans görevlileri sadece acil durum ve yangınla mücadele eder; dördüncü hakem ve yedek futbolcuların görevi spor kuralları ve takım yönetimiyle sınırlıdır.

Bilinmesi gereken kural: Spor alanlarında taraftarlar arası geçişleri engelleme ve güvenlik kontrolü, 5188 sayılı Kanun gereği özel güvenlik görevlisinin yetkisindeki bir görevdir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, spor müsabakalarının güvenliğini sağlamakla spor kulübü sorumludur. Kulüp, görevli sayısını belirleyip görevlileri müsabaka yerinde bulundurmakla yükümlüdür.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Genel kolluk sadece denetim ve müdahale eder, görevli bulundurma yükümlülüğü yoktur. B) Mülki amir sadece izin verir ve denetler, operasyonel sorumluluk taşımaz. C) Futbol federasyonu sadece organizasyon kurallarını belirler, fiziksel güvenlik yükümlülüğü yoktur. E) Hakem ise sadece müsabaka kurallarını uygular, güvenlikten sorumlu değildir.

Bilinmesi gereken kural: Spor kulübü, müsabaka güvenliğini sağlamak için gerekli sayıda özel güvenlik görevlisini bulundurmakla doğrudan yükümlüdür.

Doğru cevap A) UYUMA'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG) uyuşturucu madde kullanımı veya ticareti şüphesi durumunda, yetkili makamlara bildirimde bulunmak için tasarlanmış olan UYUMA (Uyuşturucu Madde Kullanımı ve Ticareti Bildirim Uygulaması) mobil uygulamasını kullanır. Bu uygulama, ÖGG'lerin suçla mücadeledeki yasal yükümlülüğünü yerine getirmelerine olanak tanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: KULLANMA, KADES, HAYDİ ve EGM MOBİL uygulamaları uyuşturucu ihbarı için özel olarak ÖGG'lere tanınmış bir sistem değildir; bunlar farklı güvenlik veya sosyal amaçlar için geliştirilmiştir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, uyuşturucu suçlarına dair ihbarlarını resmi olarak sadece UYUMA uygulaması üzerinden iletmekle yükümlüdür.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlisi durdurma yetkisini kullandığında, önce durdurma nedenini açıklayıp (C şıkkı), varsa direnç durumunda yetkisini hatırlatmalıdır (A şıkkı). Ancak durdurulan kişiye doğrudan kimlik sorma veya kontrol yapma zorunluluğu yoktur; bu işlem, kişinin kimlik belgesi ibraz etmesi veya makul şüphe oluşması durumunda yapılır. Doğrudan müdahale, kişisel özgürlüklerin keyfi kısıtlanması anlamına gelir ve yasal dayanağı yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı direnç durumunda yetki hatırlatma yükümlülüğünü doğru belirtir; C şıkkı durdurma nedenini açıklama zorunluluğunu doğru ifade eder; D şıkkı haklı neden şartını doğru vurgular; E şıkkı ise kaba kuvvetten kaçınma ilkesini doğru anlatır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi durdurma yetkisini kullanırken, durdurma nedenini açıklamalı ve direnç durumunda yetkisini hatırlatmalı, ancak kimlik sorma veya kontrolü doğrudan ve zorla yapmamalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre, özel güvenlik görevlilerinin olay yeri inceleme yetkisi sadece "maddi delilleri korumak ve yetkili makamlara bildirmek" ile sınırlıdır. Basın mensuplarının bilgilendirilmesi, kolluk görevi veya inceleme amacı değildir; aksine, soruşturma gizliliğini ihlal edebilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve E şıkları, olayın adli niteliğini belirleme, koşulları ortaya çıkarma ve delil bulma gibi yasal inceleme amaçlarını doğru ifade ederken; C şıkkı suçun aydınlatılması için belgeleme yapmayı doğru bir amaç olarak gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olay yerini sadece delillerin korunması ve yetkili mercilere intikal ettirilmesi amacıyla inceler, basınla iletişim kurma veya bilgi verme yetkisi yoktur.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin yetki kullanabilmesi için; görev alanı, geçerli kimlik, görevli olma hali ve kimliğin yakada görünür takılması zorunludur. Kanun, yetkiyi kısıtlayan tek şart olarak "yıllık atış eğitimi"ni belirtmemektedir. Atış eğitimi, sadece silahlı özel güvenlik görevlileri için geçerli olan ve yetki kullanma şartı değil, mesleki yeterlilik belgesi için gerekli bir eğitimdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Yetki sadece görev alanı içinde geçerlidir. C) Kimliğin yakada görünür takılması, kimliğin doğrulanması için zorunludur. D) Görevli olunmadığı sürece yetki kullanılamaz. E) Geçersiz kimlik ile yetki kullanımı yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, silahlı veya silahtsız olmalarından bağımsız olarak, yetki kullanabilmek için geçerli kimliklerini yakalarında görünür şekilde taşımalı ve görev alanı içinde görevli olmalıdır; ancak yetki kullanımı için yıllık atış eğitimi yapmış olmaları şart değildir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi şüpheli durumlarda derhal müdahale etmek ve durumu yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür; uzaktan takip etmek görev tanımına aykırıdır. Bu durum, görevlilerin yetkilerini aşarak veya görevini ihmal ederek suç işleme riskini doğurur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görevlilerin teçhizat ve üniforma ile görünür olması zorunluluğunu doğru belirtir. B şıkkı, devriyelerin bölgede görünür olması gerektiğini doğru ifade eder. C şıkkı, olaylara müdahale hazırlığı ve duyarlılık gerekliliğini doğru vurgular. D şıkkı, çoklu devriye durumunda irtibat ve haberleşme zorunluluğunu doğru belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheli durumlarda derhal müdahale etmeli ve yetkili makamları bilgilendirmelidir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri radyasyonlu ortamlarda görev alırken maruz kaldıkları dozları takip etmek zorundadır. Dozimetre, personelin vücutlarında biriken iyonlaştırıcı radyasyon miktarını ölçen ve kaydeden cihazdır; bu, TCK ve CMK kapsamında iş güvenliği ve meslek bilgisi yükümlülüğüdür.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A ve B şıkları güvenlik sistemlerini tanımladığı için radyasyon ölçümüyle ilgisizdir; C şıkkı radyasyonun birimi olan "Sievert" veya "Gray"i ifade eder, cihazı değil; E şıkkı ise D şıkkının doğru olması nedeniyle geçersizdir.

Bilinmesi gereken kural: Dozimetre, özel güvenlik görevlisinin radyasyon maruziyetini ölçen ve yasal sınırları aşmamasını sağlayan hayati bir ölçüm cihazıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kart kontrollü geçiş sistemleri; kimlik doğrulama için kullanılan Proximity kart (yaklaşım kartı), okuyucu ve kontrol ünitesinden oluşur. Bu kartlar, yetkili personelin veya ziyaretçinin giriş iznini elektronik olarak sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları sırasıyla vücut tarama, metal arama, bagaj tarama ve patlayıcı tespit cihazları olup, bunlar kart kontrollü geçiş sisteminin bileşeni değil, ayrı güvenlik ekipmanlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Kart kontrollü geçiş sistemlerinin temel bileşeni, yetki bilgilerini taşıyan Proximity kart ve bu kartı okuyan cihazlardır.