Soru 1 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi kişi, grup ya da topluluklar arası çatışmaları önleme yöntemlerinden biri değildir?
- A)Çatışmanın sebebini ortadan kaldırma
- B)İletişimin kesilmesi
- C)Hakeme başvurma
- D)Kaynakların artırılması
- E)Uzlaşma
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin temel görevi çatışmaları önlemek, barışı sağlamak ve kamu düzenini korumaktır. Problemi görmezden gelmek, görevin gereği olan önleyici ve müdahaleci tutumla zıttır; bu durum sorumluluk ihlali anlamına gelir ve 5188 sayılı Kanun'un "görev ve yetkiler" maddelerine aykırıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Kura çekme, adil çözüm yolları arasında değerlendirilebilir. C) Politik yaklaşımlar, toplumsal barış için gerekli diplomasi yöntemleridir. D) Kaynakların artırılması, çatışma riskini azaltan olumlu bir tedbirdir. E) Uzlaşma, taraflar arasında anlaşma sağlanarak çatışmayı bitiren meşru bir yöntemdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, çatışma durumlarında pasif kalıp görmezden gelmek yerine, 5188 sayılı Kanun çerçevesinde derhal müdahale etmeli ve durumu yetkili makamlara bildirmelidir.
Soru 2 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi yasadışı toplulukların güvenlik güçlerinin engellemelerini aşabilmek için kullandıkları taktiklerden değildir?
- A)Toplanma yerinin terk edilmesi
- B)Olay yaratarak dikkatleri başka yöne çekme
- C)Topluluğun çevresine yaşlı kadın ve yaşlı erkek ve çocukların dizilmesi
- D)Kutsal simgeleri kullanma ve marş söyleme
- E)Güvenlik görevlilerinin hareket kabiliyetini azaltacak şekilde topluluğun güvenlik güçlerini kuşatması
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yasadışı topluluklar güvenlik güçlerinin müdahalesini kırmak için genellikle toplanma yerini terk etmezler; aksine direnç gösterirler. Diğer şıklar (B, C, D, E) ise yasadışı grupların dikkat dağıtma, insan kalkanı oluşturma, duygusal manipülasyon ve kuşatma gibi yaygın taktikleridir. A şıkkı, topluluğun dağılması anlamına geldiği için "engellemeyi aşma" taktiği olamaz.
Bilinmesi gereken kural: Yasadışı topluluklar, güvenlik güçlerinin müdahalesini kırmak için genellikle dağılmaz, aksine direnç gösterir ve insan kalkanı gibi taktikler uygular.
Soru 3 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Topluluğu takip eden güvenlik görevlilerinin üzerine topluluk içerisinden yabancı maddeler atılmaya başlanmıştır. Atılan bu maddelerden korunmak isteyen güvenlik görevlilerinin hangi düzene geçmesi gerekir?
- A)Hat düzeni
- B)Kama düzeni
- C)Çatı düzeni
- D)Çember düzeni
- E)Sağa hat düzeni
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) Çatı düzeni'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği uyarınca, güvenlik görevlileri üzerlerine atılan maddelerden korunmak amacıyla başlarını ve gövdelerini kapatacak şekilde omuz omuza durarak "Çatı düzeni"ni kurmalıdır. Bu düzen, kalabalık içindeki fiziksel saldırılara karşı en etkili koruma yöntemidir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Hat düzeni, sadece ileri hareket veya engelleme için kullanılır, üstten gelen saldırılara koruma sağlamaz. B) Kama düzeni, kalabalığı yarmak veya bir noktaya penetrasyon yapmak için tasarlanmıştır. D) Çember düzeni, dışarıdan gelen saldırılara karşı çevreyi korumak içindir, içeriden atılan maddelere karşı üst koruma sağlamaz. E) Sadece sağa hat düzeni, yön değiştirme veya hareket özgürlüğü için kullanılır, koruma fonksiyonu yoktur.
Bilinmesi gereken kural: Üstten atılan maddelere karşı koruma sağlamanın tek yolu, görevlilerin omuz omuza durarak oluşturduğu çatı düzenidir.
Soru 4 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Cop ve güvenlik görevlilerinin cop kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Cop, usulüne uygun kullanıldığında öldürücü etkisi olmayan bir teçhizattır
- B)İnsana acı vermesinden dolayı copun psikolojik bir etkisi de vardır
- C)Cop, karşıdakine zarar vermekten ziyade, zor kullanma şartları doğrultusunda kişiyi etkisiz bırakmak ya da saldırıyı bertaraf etmek için kullanılır
- D)Cop kullanımında orantı gözetilmeksizin karşıdakinin vücudunun bütün bölümlerine vurulabilir
- E)Cop, saldırganı belli bir mesafede tutmak için kolun uzantısı olarak kullanılır
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, zor kullanmada orantılılık ilkesini zorunlu kılar. Cop, sadece saldırıyı durdurmak veya etkisizleştirmek için kullanılabilir; vücutta ölümcül olmayan bölgelere vurulması esastır. D şıkkı, orantı gözetmeksizin tüm vücuda vurulabileceğini iddia ederek bu temel ilkeyi ihlal eder ve yasaya aykırıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, copun usulüne uygun kullanıldığında öldürücü olmadığını doğru belirtir. B şıkkı, copun acı verici ve psikolojik baskı unsuru olduğunu doğru ifade eder. C şıkkı, copun amaçının etkisiz bırakmak olduğunu doğru açıklar. E şıkkı, copun mesafe koruma aracı olduğunu doğru tanımlar.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi copu kullanırken mutlaka orantılılık ilkesine uymalı ve sadece saldırıyı durdurmak için gerekli olan minimum gücü uygulamalıdır.
Soru 5 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Ahmet üniversitede toplumsal olaya müdahale edecek olan özel güvenlik görevlilerinin sorumlusudur. Aşağıdakilerden hangisi Ahmet’in görevi esnasında dikkat etmesi ve uygulaması gereken ilkelerden biri değildir?
- A)Tarafsız olmalıdır
- B)Tahriklere kapılmamalıdır
- C)Teknolojiden yararlanmalıdır
- D)İkna edici ve inandırıcı olmalıdır
- E)Duygusal hareket etmelidir
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlileri, görevlerini yaparken tarafsız, sakin ve profesyonel olmalıdır. Duygusal hareket etmek, görevin gerektirdiği soğukkanlılığı bozar ve yetkilerin kötüye kullanılmasına yol açar; bu nedenle yasalarca yasaklanmıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, görevin temel ilkesi olan tarafsızlığı doğru belirtir. B şıkkı, tahrik edilmeden görev yapma zorunluluğunu doğru ifade eder. C şıkkı, görevde teknoloji kullanımının gerekli olduğunu doğru söyler. D şıkkı ise, toplumsal olaylarda ikna yeteneğinin önemini doğru vurgular.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev süresince duygularını kontrol edip sadece kanun ve yönetmeliklere uygun, soğukkanlı ve profesyonel davranmak zorundadır.
Soru 6 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Pazarda alışveriş yapan insanların oluşturduğu kalabalık türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Organize aktif kalabalık
- B)Organize olmayan pasif kalabalık
- C)Organize olmayan aktif kalabalık
- D)Organize pasif kalabalık
- E)Düzenli kalabalık
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, pazardaki kalabalık amaçlı bir eylem veya hedefe yönelik bir örgütlenmeye sahip değildir; bu nedenle "organize olmayan" nitelik taşır. Ayrıca, bu kişiler alışveriş yapma gibi bireysel ve sakin bir eylemde bulundukları için "pasif" kalabalık kategorisinde değerlendirilirler.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A ve C şıkları, kalabalığın eylemli ve hedefe yönelik olması gerektiğini ima ederek yanlışlanır. D şığı, kalabalığın örgütlü olması gerektiğini iddia ederek hatalıdır. E şığı ise "düzenli" ifadesinin kalabalık türlerini tanımlayan teknik bir terim olmadığını göstererek elenir.
Bilinmesi gereken kural: Pazar gibi günlük yaşamın içindeki ve eylemsiz kalabalıklar, özel güvenlik mevzuatında "organize olmayan pasif kalabalık" olarak tanımlanır.
Soru 7 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi kişiler ya da gruplar arasındaki çatışma sebeplerinden biri değildir?
- A)Çıkar farklılıkları
- B)Kaynakların artırılması
- C)Amaç farklılıkları
- D)İletişim eksikliği
- E)Kişilik farklılıkları
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, çatışma kaynakları genellikle çıkar, amaç, iletişim veya kişilik farklılıklarından kaynaklanır. Ancak kaynakların artırılması, çatışma yaratan bir durum değil, aksine çatışmayı çözmeye veya önlemeye yönelik olumlu bir adımdır. Dolayısıyla bu durum çatışma sebebi olamaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında tanımlanan ve özel güvenlik görevlilerinin müdahale etmesi gereken çatışma sebepleridir.
Bilinmesi gereken kural: Çatışma sebepleri arasında kaynakların artırılması bulunmaz; kaynak eksikliği veya farklılıklar çatışma yaratır.
Soru 8 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Toplumsal olaylarda topluluklar amaçlarına ulaşmak için değişik eylemler yaparlar. Aşağıdakilerden hangisi/hangileri bu eylem biçimlerindendir? I. Onur kırıcı davranışlar ve tahrik II. Barikat kurmak III. İşyeri ve araçlara saldırmak
- A)Yalnız II
- B)Yalnız I
- C)Yalnız III
- D)I- II- III
- E)Yalnız I ve II
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin toplumsal olaylarda görevi, barikat kurmak, işyeri ve araçlara saldırmak gibi şiddet içeren eylemleri önlemektir. Bu eylemler (I, II ve III), toplumsal olaylarda görülen yasa dışı eylem biçimleri arasında sayılır ve görevli bunları tespit edip yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür.
Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, B ve C şıkları, eylemlerin tamamını veya bir kısmını dışlayarak eksik bilgi vermektedir; E şığı ise III. maddedeki saldırı eylemini yanlışlıkla hariç tutmaktadır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, toplumsal olaylarda barikat kurma, saldırı düzenleme ve onur kırıcı davranışlarda bulunma gibi tüm yasa dışı eylemleri tespit edip derhal kolluk kuvvetlerine bildirmekle yükümlüdür.
Soru 9 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kalabalık içerisinde kişi tipleri bulunmaktadır. Bu tiplerden birisi de; “Bir örgüte girerek veya bir mitinge bir gösteriye sızarak örgüt üyelerini veya gösteriye katılanları suç sayılan bir eyleme davranışa iten kişidir. Bu kişi eylemlerin yönlendirilmesi konusunda uzmanlaşmış elemanlardır. Bunlar önceden çok ince hesaplar yaparlar. Bir eylemin nasıl başlayacağı, hangi söylentilerin yayılacağı, topluluğun ne yana ne düşünceyle sevk edileceği gibi konuların planını yapar ve uygularlar.” şeklinde açıklanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi açıklaması yapılan tiptir?
- A)Liderler (önderler)
- B)Provokatörler
- C)Atılganlar ve seyirciler
- D)Tesir altında kalanlar ve karşı eylemciler
- E)İhtiyatlılar ve destekçiler
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Provokatörler'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kalabalık yönetimi ve olay önleme görevi gereği, eylemleri başlatmak, yönlendirmek ve suç işlettirmek amacıyla sızan kişiler "provokatör" olarak tanımlanır. Bu kişiler, toplumsal huzuru bozup kamu düzenini tehdit eden eylemleri planlayıp uygulayan unsurlardır.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı (Liderler) grubu yöneten ancak doğrudan sızma ve provokasyon yapan kişi değildir; C, D ve E şıkları ise eylemi başlatan değil, etkilenen veya destekleyen pasif/yanlış tanımlanmış tiplerdir.
Bilinmesi gereken kural: Kalabalık içindeki provokatörler, eylemi başlatmak ve yönlendirmek için önceden planlı sızma yaparak kamu düzenini bozmayı hedefler.
Soru 10 · 2023/104 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
”Şehir dışındaki üniversite kampüs meydanında yönetimin uygulamalarını protesto etmek amacıyla bir grup öğrenci tarafından kanunsuz toplantı ve gösteri yürüyüşü eylemi başlatılmıştır. Eylemciler bu kanunsuz eyleme katılmayan diğer öğrencilere ve çevreye zarar verebilecek duruma gelmiş, ancak üniversite rektörü olaya müdahale edebilecek yeteri kadar özel güvenlik görevlisi bulunduğu gerekçesiyle henüz kolluğun kampüs içerisine girmesine izin vermemiştir.” Bu eylemin kontrol altına alınması ve eylemcilerin çevreye daha fazla zarar vermemesi için olaya müdahale etmeyi planlayan özel güvenlik amirinin aşağıdaki hangi davranışı yapması yanlış olur?
- A)Eylemcilerle diyalog kurma
- B)Profesyonel olma
- C)Provokasyona gelmeme
- D)İkna edici ve inandırıcı olma
- E)Çoğalmadan önce silah dâhil her türlü zoru kullanarak eylemci kalabalığı dağıtma
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, özel güvenlik görevlileri kanunsuz eylemleri dağıtmak için sadece kolluk kuvvetlerinin emri ve gözetimi altında, zor kullanma yetkisini sınırlı olarak kullanabilir; üniversite rektörünün izniyle doğrudan silahlı müdahale başlatamazlar.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, özel güvenlik görevlisinin görev tanımı gereği uyması gereken iletişim ve profesyonel davranış kurallarını doğru ifade etmektedir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunsuz toplantı ve gösteri yürüyüşlerini dağıtmak için kolluk kuvvetlerinin emri ve gözetimi olmadan silahlı veya silahtan bağımsız zor kullanma yetkisine sahip değildir.