104. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 7. bölüm

Doğru cevap D) Dinlemek'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi görevini yerine getirirken iletişim kurarken "aktif dinleme" becerisini kullanmak zorundadır. Zor durumdaki kişilerle iletişim, öncelikle karşı tarafı anlamak ve onun duygularını kabul etmekle başlar; bu da sadece dinleyerek mümkündür. TCK ve PVSK hükümleri, görevlilerin çatışmayı önlemek için sakin ve dinleyici bir tutum sergilemesini emreder.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Sevilmek bir iletişim tekniği değil, bir duygu durumudur. B) Paylaşmak, zor insanla iletişim kurmanın temel şartı değildir. C) Haberleşmek, teknik bir iletişim türüdür ve beceri değil eylemdir. E) Kabul görmek ise iletişimin sonucu olabilir, ancak temel beceri değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, zor durumdaki kişilerle iletişim kurarken öncelikle onları dikkatle dinlemeli ve sözlerini kesmeden anlamaya çalışmalıdır.

Doğru cevap C) Empati'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen meslek etiği kuralları gereği, özel güvenlik görevlisinin görevini etkili ve insani bir şekilde yerine getirebilmesi için karşıdaki kişinin duygularını ve bakış açısını anlayabilmesi gerekir. Empati, tam olarak "dünyayı karşıdaki kişinin gözünden görebilme" yeteneğidir; bu, çatışma anlarında sakinliği korumak ve doğru müdahaleyi yapmak için yasal ve mesleki bir zorunluluktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: Antipati (A) karşı tarafa duyulan sevgisizlik ve itiraz duygusudur; Sempati (B) sadece olumlu bir çekimdir, derin bir anlayış değil; Diyalog (D) iki yönlü sözlü iletişim sürecidir; İletişim (E) ise bilginin aktarımıdır, duygusal anlayış değil.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini yürütürken karşıdaki kişinin duygularını ve bakış açısını tam olarak anlayarak hareket etmelidir.

Doğru cevap B'dir. Özel Güvenlik Meslek Bilgisi kapsamında iletişim kuralları, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen "hizmet etiği" ve "mesleki davranış" ilkelerine dayanır. İyi bir dinleyici, karşıdaki kişiye saygı duymalı ve güven vermelidir. Eleştiri ve yargılayıcı tutum, iletişimi koparır, güveni zedeler ve görevin gerektirdiği "sakinlik ile nezaket" ilkesine aykırıdır. Bu nedenle eleştiri ve yargılayıcı davranış, iyi bir dinleyicinin özelliği değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı empati kurmayı, C şıkkı olumlu geri bildirim vermeyi, D şıkkı aktif katılımı ve E şıkkı ise dikkatin konuşmacıya verilmesini ifade ederek doğru iletişim teknikleridir.

Bilinmesi gereken kural: İyi bir dinleyici, karşıdaki kişiye saygı göstermeli, yargılamadan empatiyle yaklaşmalı ve iletişimi güçlendirmelidir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, özel güvenlik görevlilerinin görevlerini yürütürken iletişim becerileri ve iletişim kurma yetkinliği vurgulanır. Empati, karşıdaki kişinin duygularını anlama yeteneği olup, uzun süreli ve sağlıklı iletişim kurmanın temelidir. Bu nedenle "etkili olmaz" ifadesi yanlıştır ve diğer şıklarda belirtilen faydalar (ilişki doyumu, farklı bakış açısı, kendini ifade etme, sorun giderme) meslek bilgisi açısından doğru kabul edilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları empatinin iletişim ve ilişkiler üzerindeki olumlu ve doğru etkilerini doğru bir şekilde ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: Empati, özel güvenlik görevlilerinin görevini sağlıklı yürütmesi için iletişim kurma becerisini güçlendiren temel bir araçtır.

Doğru cevap D şıkkıdır. Özel Güvenlik Meslek Bilgisi kapsamında ikna edici konuşma, görevlilerin yetkilerini kullanırken iletişim kurma becerisidir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin görevlerini yerine getirirken iletişim becerilerini etkin kullanmasını öngörür. İkna edici konuşmanın temel özelliği, karşı tarafı ikna etme ve güven kazanma (inanılır olma) yeteneğidir. D şıkkı, "ikna edici konuşma inanılır değildir" diyerek bu temel ilkeyi reddettiği için yanlıştır; bir konuşma ikna edici olamazsa, özel güvenlik görevlisi de görevini etkili bir şekilde yürütemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, ikna edici konuşmanın bir sanat olduğunu doğru belirtir. B şıkkı, sözel tartışma oluşturma ile ilgili olduğunu doğru ifade eder. C şıkkı, özel dinleyicilerle uyumlaştırma ile ilgili olduğunu doğru söyler. E şıkkı, amaçlı ve istendik değişimler yaratmaya yönelik olduğunu doğru belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini etkili bir şekilde icra edebilmek için ikna edici ve güvenilir bir iletişim kurma becerisine sahip olmalıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, işveren personel güvenliği ve verimliliği için iletişim kurmalı, sorunlarını dinlemeli ve başarılarını takdir etmelidir. Bu davranış, görevlilerin moralini yükselterek görevi daha iyi yapmasını sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı iletişim kurmamak güven ve iş birliğini zedeler. C şıkkı sorunlara duyarsız kalmak personelin işten soğumasına neden olur. D şıkkı görevlileri görmezden gelmek sorumluluk bilincini yok eder. E şıkkı personeli önemsememek ise motivasyonu düşürür ve güveni sarsar.

Bilinmesi gereken kural: İşveren, 5188 sayılı Kanun uyarınca personelin moralini ve motivasyonunu korumak için düzenli iletişim kurmalı ve başarılarını takdir etmelidir.

İletişim becerileri, Özel Güvenlik Görevlisi'nin görevini yerine getirirken 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği uyum sağlaması gereken temel yetkinliklerdir. Doğru cevap C şıkkı olan "Sempati"dir. İletim becerileri; saygı, dinleme, etkin ifade ve kendini tanıma gibi mesleki ve hukuki yükümlülüklerle doğrudan ilişkilidir. Ancak "Sempati" (yakınlık kurma, kişisel ilgi duyma), resmi görevde bulunurken görevlinin tarafsızlığını ve mesafesini koruması gerektiği için temel bir iletişim becerisi olarak kabul edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Saygı, 5188 sayılı Kanun gereği vatandaşla iletişimde zorunlu bir tutumdur. B) Dinleme, sorunları çözmek ve bilgi toplamak için hayati önem taşır. D) Etkin ifade, talimatları net ve anlaşılır vermek için gereklidir. E) Kendini tanıma, duygusal kontrolü sağlamak ve mesleki duruşu korumak için şarttır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevi sırasında kişisel sempati yerine yasal mevzuata uygun, tarafsız ve mesafeli bir iletişim kurmalıdır.

Doğru cevap E) Görünüşte dinlemedir. Bu davranış, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen "mesleki iletişim ve iletişim kuralları"na aykırıdır. Özel güvenlik görevlisi, görevini etkin yürütmek için karşıdaki kişiyi gerçekten anlamalı ve dikkatle dinlemelidir; sadece dinliyormuş gibi görünmek, görevin gerektirdiği profesyonel iletişim becerisine aykırıdır ve güveni zedeler.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Seçici dinleme, sadece ilgi duyulan kısımları duymaktır; B) Yüzeysel dinleme, derinlemesine analiz yapmamaktır; C) Ben merkezli dinleme, karşıdaki kişinin yerine kendini koymaktır; D) Savunucu dinleme ise eleştiriye karşı kendini korumaya çalışmaktır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini yerine getirirken karşıdaki kişiyi gerçekten anlamak için aktif ve samimi bir dinleme yapmalıdır.

Doğru cevap D'dir. Özel güvenlikte içsel motivasyon, kişinin dışarıdan ödül veya ceza beklemeksizin, işin kendisinden duyduğu tatmin ve huzur ile hareket etmesidir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde görevlilerin mesleki ahlakı ve içsel motivasyonla hareket etmesi beklenir; D şıkkındaki balık tutan kişinin huzuru, dışarıdan bir ödül (maaş, plaket, alkış, takdir belgesi) almadan sadece eylemin kendisinden kaynaklanan bir içsel tatmindir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları, sırasıyla maaş ikramiyesi, altın plaket, alkışlanma ve takdir belgesi gibi dışarıdan gelen somut veya soyut ödüllere dayalı dışsal motivasyon örnekleridir.

Bilinmesi gereken kural: İçsel motivasyon, ödül veya ceza beklemeden, kişinin kendi içsel tatmini ve değerleri doğrultusunda hareket etmesidir.

Doğru cevap A şıkkıdır. Özel Güvenlik Görevlisi'nin temel görevi, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği iletişim kurarak durumu çözmektir. Dikkati konuşana vermek, iletişimi kolaylaştıran aktif dinleme tekniğidir; bu nedenle bir engel değil, bir çözüm yöntemidir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: B) Yıkıcı eleştiri yapmak, karşı tarafı savunmaya iterek iletişimi koparan bir engeldir. C) Hep kendisini haklı görmek, diyalog kurmayı imkansız kılan bir tutarsızlıktır. D) Akıl okumak, karşı tarafın düşüncelerini tahmin etmeye çalışmak gerçeği gizler. E) İşi yokuşa sürmek, iletişimin amacından saptırarak sorunu büyütür.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini etkili bir şekilde yerine getirebilmek için karşıdaki kişiye tam dikkatini vererek aktif dinleme yapmalıdır.