Soru 1 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağılardan hangisi olay yerinde elde edilen biyolojik bulgudur?
- A)Yapıştırıcı madde
- B)Kan
- C)Parmak izi
- D)Kovan
- E)Araç lastik izi
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Kan'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) uyarınca, olay yerinde toplanan biyolojik bulgular, biyolojik materyal taşıyan ve DNA analizi ile kimlik tespiti yapılan maddelerdir. Kan, insan veya hayvan dokusundan kaynaklanan biyolojik bir sıvı olduğu için bu kapsamda değerlendirilir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Yapıştırıcı madde kimyasal bir maddedir; C) Parmak izi fiziksel bir izdir; D) Kovan ve E) Araç lastik izi ise fiziksel veya mekanik bulgulardır.
Bilinmesi gereken kural: Olay yerinde biyolojik bulgu olarak sadece kan, tükürük, saç kökü gibi biyolojik materyal taşıyan maddeler kabul edilir.
Soru 2 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi suikastın safhalarından değildir?
- A)Hedef Seçimi
- B)Keşif
- C)Delillere el koyma
- D)Kaçış
- E)Planlama
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev tanımı, kamu düzenini korumak ve suçları önlemektir; suç işleme safhalarına müdahale etmeleri veya suçun delillerini yok etmeleri yasaktır. Suikastın safhaları; hedef seçme, istihbarat toplama, planlama, eylem ve kaçış aşamalarından oluşur. "Delillere el koyma" ise suç işleyenlerin veya soruşturma yapan yetkili makamların (polis, savcı) yapabileceği bir eylemdir; özel güvenlik görevlisi suçun bir parçası olarak delil yok etmeye veya el koymaya yetkili değildir. Bu nedenle E şıkkı suikastın bir safhası değil, suç sonrası bir müdahale veya yetkisiz bir eylemdir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, suikast eyleminin gerçekleşme sürecinde yer alan meşru suç safhalarıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçun safhalarına müdahale edemez ve delilleri yok etmeye veya el koymaya yetkili değildir.
Soru 3 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik şirketi faaliyet izni için doğrudur?
- A)Şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunması Millî Savunma Bakanlığının iznine tabidir
- B)Şirketlere faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin hamiline yazılı olması gerekir
- C)Özel güvenlik şirketlerinin faaliyet alanı her türlü hizmet olabilir
- D)Yabancı kişilerin özel güvenlik şirketi kurabilmesi veya yabancı şirketlerin Türkiye'de özel güvenlik hizmeti verebilmesi mümkün değildir
- E)Kurucu, temsilci ve yöneticilerde aranan şartların kaybedilmesi ve iki ay içinde eksikliğin giderilmemesi halinde faaliyet izni iptal edilir
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca, özel güvenlik şirketlerinin kurucu, temsilci ve yöneticilerinde aranan şartların kaybedilmesi durumunda, bu eksiklik iki ay içinde giderilmezse İçişleri Bakanlığı tarafından faaliyet izni iptal edilir. Bu nedenle E şıkkı doğrudur.
A şıkkı yanlıştır çünkü izin yetkisi Millî Savunma Bakanlığı'nda değil, İçişleri Bakanlığı'ndadır. B şıkkı yanlıştır çünkü şirket hisseleri hamiline değil, nama yazılı olmalıdır. C şıkkı yanlıştır çünkü faaliyet alanı kanunda belirtilen sınırlar dışına çıkamaz. D şıkkı yanlıştır çünkü yabancılar ve yabancı şirketler, karşılıklılık şartı sağlanmak kaydıyla Türkiye'de özel güvenlik hizmeti verebilir.
Bilinmesi gereken kural: Kurucu ve yöneticilerde aranan şartlar kaybedildiğinde, iki ay içinde bu durum düzeltilmezse şirketin faaliyet izni iptal edilir.
Soru 4 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre, aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlilerinin sahip olduğu yetkilerden birisidir?
- A)Olay yerini ve delilleri koruma
- B)Şüpheli gördükleri kişilere kimlik sorma
- C)Aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek eşyaya el koyma
- D)Görev alanında, haklarında yakalama emri veya mahkumiyet kararı bulunan kişileri gözaltına alma
- E)Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenlerin üstlerini elle arama
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin en temel yetkilerinden biri, olay yerini ve delilleri korumaktır. Kanun, görevlilerin suç işlendiği veya işlendiği düşünülen yerlerde, kolluk kuvvetleri gelene kadar olay yerini koruma ve delillerin yok olmamasını sağlama yükümlülüğü getirmiştir. Bu yetki, görevlilerin kolluk kuvvetlerine teslim edene kadar sürenin yönetimi için hayati önem taşır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, kimlik sorma yetkisinin sadece kolluk kuvvetlerine ait olduğunu belirtir. C şıkkı, el koyma yetkisinin sadece kolluk kuvvetlerine tanındığını ifade eder. D şıkkı, gözaltına alma yetkisinin sadece kolluk kuvvetlerine ait olduğunu vurgular. E şıkkı ise elle arama yetkisinin sadece kolluk kuvvetlerine verildiğini belirtir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kolluk kuvvetleri gelene kadar olay yerini ve delilleri korumakla yükümlüdür; ancak yakalama, arama veya el koyma gibi yetkiler sadece kolluk kuvvetlerine aittir.
Soru 5 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisinin, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılmasının yaptırımı aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Hapis cezası
- B)İdari para cezası
- C)Adli para cezası
- D)Bir daha özel güvenlik alanında çalışamama
- E)Altı ay süreyle özel güvenlik alanında görev alamama
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisinin kanunda belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılması durumunda, görevliyi istihdam eden kişiye idari para cezası uygulanır. Bu yaptırım, özel güvenlik hizmetlerinin usulüne uygun yürütülmesini sağlamak amacıyla kanun koyucu tarafından öngörülmüş olup, hapis veya adli para cezası gibi ceza hukuku yaptırımlarını içermez.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı, bu ihlalde hapis cezası öngörülmediği için; C şıkkı, idari para cezası öngörüldüğü için; D ve E şıklar ise, görevden men cezası veya yasaklama gibi yaptırımların bu madde kapsamında yer almadığı için yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin kanun dışı işlerde çalıştırılması durumunda, istihdam eden kişiye 5188 sayılı Kanun gereğince idari para cezası uygulanır.
Soru 6 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Zor kullanma ve ………… yetkilerinin kullanılmasını gerektiren olaylar en seri vasıtayla ……….. bildirilir; yakalanan kişi ve zapt edilen eşya genel kolluğa teslim edilir.” cümlesindeki boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- A)Yakalama, yetkili genel kolluğa
- B)İşyeri veya konutlara girme, işyeri veya konut sahibine
- C)Dedektörle arama, mülki idare amirine
- D)Sahne gösterileri ve benzeri etkinliklerde kimlik sorma, etkinliği düzenleyen kişi, kurum veya kuruluşa
- E)Terk edilmiş ve bulunmuş eşyayı emanete alma, arama ve kurtarma ekiplerine
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisi zor kullanma ve yakalama yetkisini kullandığı an, durumu derhal yetkili genel kolluğa bildirmek ve yakalananı teslim etmek zorundadır. Bu, özel güvenlik görevlisinin yetkilerinin sınırlı olduğunu ve nihai karar mercii olan kolluk kuvvetlerine anında bilgi verme yükümlülüğünü ifade eder.
Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı, özel güvenlik görevlisinin işyeri veya konutlara izinsiz giremeyeceğini gösterir. C şıkkı, dedektörle arama sonucunda yetkili makamın mülki idare değil, genel kolluk olduğunu belirtir. D şıkkı, kimlik sorma yetkisinin etkinliği düzenleyene değil, kolluğa bildirilmesi gerektiğini hatırlatır. E şıkkı, terk edilmiş eşya durumunun arama kurtarma ekiplerine değil, kolluğa teslim edilmesi gerektiğini gösterir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi zor kullanma ve yakalama yetkisini kullandığı anda, durumu en seri şekilde yetkili genel kolluğa bildirmeli ve yakalananı teslim etmelidir.
Soru 7 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kişilerin silahlı özel güvenlik görevlileri tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik biriminin kurulması veya güvenlik hizmetinin özel güvenlik şirketlerine gördürülmesi için verilen izin aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Faaliyet izni
- B)Çalışma izni
- C)Korunma izni
- D)Özel güvenlik izni
- E)Silah bulundurma ve taşıma izni
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, silahlı özel güvenlik görevlilerinin görevlendirilmesi, kurumların özel güvenlik birimi kurması veya hizmetin şirketlere yaptırılması için İçişleri Bakanlığı'ndan Özel Güvenlik İzni alınması zorunludur. Bu izin, özel güvenlik faaliyetinin yasal zeminde yürütülmesinin temel şartıdır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Faaliyet izni, özel güvenlik şirketlerinin kuruluşu için verilir, bireysel veya kurumsal koruma izni değildir. B) Çalışma izni, özel güvenlik görevlisinin mesleki yeterlilik belgesi (ehliyet) için kullanılan ifadedir. C) Korunma izni diye bir yasal izin türü 5188 sayılı Kanun'da mevcut değildir. E) Silah bulundurma ve taşıma izni, sadece silah taşıma hakkı için verilir; güvenlik birimi kurulma izni değildir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik birimi kurmak veya hizmet aldırabilmek için İçişleri Bakanlığı'ndan mutlaka "Özel Güvenlik İzni" alınmalıdır.
Soru 8 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik hizmetini, özel güvenlik şirketinden hizmet satın alan kuruluşun yükümlülüğündedir?
- A)İstihdam edilen veya herhangi bir sebeple görevinden ayrılan özel güvenlik görevlilerinin bildirimi
- B)Özel güvenlik uygulamasını sona erdirmek için başvuru yapılması
- C)Koruma ve güvenlik hizmeti verilen tesis ve alanlara ilişkin koruma ve güvenlik planlarının bir örneğinin valiliğe verilmesi
- D)Koruma ve güvenlik hizmeti için yapılan yazılı sözleşmenin bildirimi
- E)Kayıp edilen özel güvenlik görevlisi kimlik kartı bildirimi
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik hizmeti alacak kuruluşun temel yükümlülüğü, hizmeti sona erdirmek için yetkili makamlara (Valilik) başvurarak bu durumu resmi olarak bildirmesidir. Bu işlem, görevli personelinin o tesiste çalışmasını sona erdiren ve güvenlik yükümlülüğünü ortadan kaldıran yasal zorunluluktur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A, D ve E şıkları, özel güvenlik görevlisinin veya şirketin yükümlülüğüdür; C şıkkı ise koruma planının bir örneğini Valiliğe sunma yükümlülüğü de özel güvenlik şirketine aittir.
Bilinmesi gereken kural: Hizmet alıcı kuruluş, özel güvenlik uygulamasını bitirmek için mutlaka Valiliğe başvuru yapmak zorundadır.
Soru 9 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un üçüncü maddesine göre “Toplantı, konser, sahne gösterileri ve benzeri etkinliklerde; para veya değerli eşya nakli gibi geçici veya acil hallerde, ………… aranmaksızın, valilik tarafından özel güvenlik izni verilebilir.” cümlesindeki noktalı yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
- A)Özel güvenlik şirketinin özel güvenlik izin talebi
- B)Özel güvenlik hizmeti alacak kişi, kurum veya kuruluş yetkilisinin kararı
- C)Komisyon kararı
- D)Özel güvenlik görevlisinin rızası
- E)Özel güvenlik hizmetinin yürütüleceği yerin çevresinde yer alan gerçek veya tüzel kişilerin yazılı beyanı
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Kanun'un 3. maddesi, olağan dışı durumlarda (toplantı, konser, para nakli vb.) özel güvenlik izni verilmesini düzenler. Bu maddede belirtilen geçici veya acil hallerde, Komisyon kararı aranmaksızın valilik tarafından izin verilebilir. Bu istisnai durum, olağan prosedürün aksine, acil müdahale gerektiren durumlarda bürokratik süreci hızlandırmayı amaçlar.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Şirketin talebi, komisyon kararı yerine geçmez; sadece başvuru aşamasıdır. B) Yetkili kararı, komisyon onayı olmadan tek başına yasal izin belgesi oluşturmaz. D) Görevlinin rızası, idari izin verme yetkisini veya usulünü belirlemez. E) Çevredekilerin beyanı, yasal izin prosedüründe zorunlu bir şart değildir.
Bilinmesi gereken kural: Olağan dışı acil durumlarda, komisyon kararı alınmadan doğrudan valilik tarafından özel güvenlik izni verilebilir.
Soru 10 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre, aşağıdaki durumlardan hangisinde özel güvenlik görevlisi yakalama yetkisini kullanamaz?
- A)Kişiye suçu işlerken rastlanması ya da suçüstü bir fiilden dolayı izlenen kişinin kaçması olasılığının bulunması veya hemen kimliğini belirleme olanağının bulunmaması nedeniyle yakalama
- B)Görev alanında, haklarında yakalama emri veya mahkumiyet kararı bulunan kişileri yakalama
- C)Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama
- D)Olay yerini ve delilleri korumak amacıyla kendisine engel olan veya aldığı tedbirlere aykırı davranan kişileri yakalama
- E)Suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyayı bulunduran kişileri yakalama
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun, özel güvenlik görevlisinin yakalama yetkisini sadece suç işlenirken yakalanma, suçüstü, kaçma ihtimali, kimlik belirsizliği, yakalama emri olanlar, sağlık tehlikesi veya delillerin korunması gibi açıkça belirtilen hallerde kullanabileceğini düzenler. E şıkkındaki "suç teşkil etmeyen" durum, kanunda sayılan yakalama sebeplerinden biri değildir; bu nedenle görevli bu kişilerde yakalama yetkisine sahip değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı suçüstü ve kaçma ihtimalini kapsadığı için doğrudur; B şıkkı yakalama emri ve mahkumiyet kararlarını içerdiği için doğrudur; C şıkkı kişinin sağlığını korumayı amaçladığı için doğrudur; D şıkkı ise olay yerini ve delilleri korumayı hedeflediği için doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece 5188 sayılı Kanun'da açıkça belirtilen suçüstü, kaçma, kimlik belirsizliği, emir, sağlık tehlikesi ve delil koruma hallerinde yakalama yapabilir; suç teşkil etmeyen durumlarda yetkisi yoktur.