105. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) görev alanı dışında tabii afetlerde arama kurtarma yapma yükümlülüğü getirmemiştir. ÖGG'lerin yetkisi sadece görev alanı ile sınırlıdır; afet durumunda sadece genel kolluğun talimatı doğrultusunda yardımcı olabilirler, ancak bu bir "yükümlülük" değil, gönüllü bir yardım veya kolluğun isteğiyle yapılan bir eylemdir.

Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı: Suçla karşılaşıldığında el koyma ve önleme, ÖGG'nin temel görev ve yetkilerindendir. C şıkkı: Sanığı tespit edip yakalamak, sadece Genel Kolluk (Polis/Jandarma) yetkisindedir, ÖGG'nin yetkisi değildir. D şıkkı: Olay yerini ve delilleri korumak, 5188 sayılı Kanun'un açık bir yükümlülüğüdür. E şıkkı: Genel kolluğun talebiyle araştırma ve delil toplama konusunda yardımcı olmak, kanunen öngörülen bir görevdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri ve yükümlülükleri sadece görev alanı ile sınırlıdır; görev alanı dışında arama kurtarma yapma zorunluluğu yoktur.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun gereği, özel güvenlik görevlisi zor kullanma yetkisini sadece Türk Ceza Kanunu (TCK) ve Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu (PVSK) hükümlerine göre kullanabilir. Ayrıca, zor kullanma durumunda oluşabilecek hukuki sorumluluklar Borçlar Kanunu (şimdi TBK) ve Medeni Kanun (TMK) çerçevesinde değerlendirilir. Bu nedenle I, IV ve V numaralı kanunlar, görevlinin zor kullanma yetkisinin dayanağı ve hukuki sonuçları açısından doğrudur.

Diğer şıkların yanlışlığı:

• A ve B şıkları: Türk Ticaret Kanunu (II ve III), özel güvenlik görevlisinin zor kullanma yetkisiyle hiçbir ilgisi yoktur.
• C şıkları: Türk Ticaret Kanunu (III) zor kullanma yetkisine konu değildir.
• E şımı: Türk Ticaret Kanunu (III) ve PVSK'nın (II) tümüyle doğru sayılması, kanunların kapsamını hatalı genişletir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi zor kullanma yetkisini yalnızca TCK ve PVSK hükümlerine göre kullanır; hukuki sorumluluklar ise Borçlar ve Medeni Kanunlar çerçevesinde belirlenir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, alarm izleme merkezleri gelen ihbarları teknik olarak doğruladıktan sonra, sorumluluk bölgesindeki genel kolluk kuvvetlerine en kısa sürede bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim, olayın ciddiyetine ve doğrulanmış olmasına bağlıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, izleme merkezlerinin fiziksel olarak görevli görevlendirmesi değil, teknik izleme yapması gerektiğini belirtir. B şıkkı, hizmetin 7/24 kesintisiz olması gerektiği için gece sınırlaması yanlıştır. C şıkkı, ihbarların mutlaka değerlendirilip doğrulanmadan kolluğa bildirim yapılamayacağını gösterir. E şıkkı ise belgenin İçişleri Bakanlığı değil, İl Özel Güvenlik Birimleri tarafından düzenlendiği hatasını içerir.

Bilinmesi gereken kural: Alarm izleme merkezleri, ihbarları teknik doğrulama yaptıktan sonra derhal genel kolluğa bildirmelidir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, il özel güvenlik komisyonunun yetkilerini tanımlar. Komisyon, ateşli silah kullanımı için gerekli şartları, orantılılık ilkesini ve silah sayısını belirler (A, B, C, D şıkları). Ancak kanun, hangi marka ve model silahın kullanılacağını komisyonun değil, görevli personelin veya firmanın belirlemesine bırakır; komisyon sadece silahın varlığına ve uygunluğuna onay verir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları komisyonun fiziki önlemler ve silah kullanımı kararlarını doğru yansıtırken, D şıkkı komisyonun silah sayısını belirleme yetkisini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: İl özel güvenlik komisyonu ateşli silah kullanımına izin verirken marka ve model belirleme yetkisine sahip değildir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik birimi kurma izni almadan birim kuran kurumların yöneticileri hapis cezası ile cezalandırılır; idari para cezası uygulanmaz. Bu nedenle A şıkkı kanuna aykırıdır ve sorunun doğru cevabıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, özel güvenlik biriminin kurum bünyesinde kurulması gerektiğini doğru belirtir; C şıkkı, birim kurulmasının dışarıdan güvenlik şirketi işe almayı engellemediğini doğru ifade eder; D şıkkı, birimlerin mülki ve genel kolluk amirlerine bağlılığını doğru tanımlar; E şıkkı ise teçhizat ve üniforma onayının İl Özel Güvenlik Komisyonu'ndan alınması gerektiğini doğru söyler.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik birimi izni olmadan kurulan kurum yöneticileri, idari para cezası değil, doğrudan 5188 sayılı Kanun gereği hapis cezası ile yargılanır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereği, özel güvenlik görevlilerinin görev alanı, yetkileri ve çalışma usulleri İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından belirlenir ve genişletilebilir. Komisyon, emniyet müdürü, jandarma komutanı ve belediye temsilcilerinden oluşur; bu nedenle tek bir kişi değil, bu kurulun kararı esastır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Şirket yöneticisi sadece personel ataması yapar, yetkisini genişletemez. B) İl Emniyet Müdürü komisyonun bir üyesidir ancak tek başına karar veremez. C) Belediye Başkanı komisyon üyesidir ancak tek başına yetki genişletme yetkisine sahip değildir. D) İl Jandarma Komutanı da komisyon üyesidir, tek başına karar alma yetkisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin görev alanı ve yetkileri, tek bir makam değil, İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun kararıyla belirlenir ve genişletilebilir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlilerinin kullandığı ateşli silahlar için İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından her bir silah başına 25 adet fişek izni verilir. Bu miktar, görevin gerekliliği ve güvenlik önlemleri çerçevesinde kanunen sabitlenmiştir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, tüm silahlar için toplam 25 fişek izni verildiğini iddia ederek, her silah için ayrı ayrı limit belirlendiği kuralını ihlal eder. C şıkkı, namlu uzunluğuna göre farklı miktarlar belirterek yönetmelikteki eşitlik kuralına aykırıdır. D şıkkı, kısa namlulu silahlar için sınırsız veya uzun namlulu için 50 fişek izni verildiğini söyleyerek yasal limitleri aşar. E şıkkı ise, fişek miktarını görev yeri ve hizmet niteliğine göre esnek bir aralıkta (15-50) belirlediğini iddia ederek, sabit 25 adetlik yasal düzenlemeyi yanlış yorumlar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerine her bir ateşli silah için İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından kesin olarak 25 adet fişek izni verilir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin görev alanı, sadece tahsis edildiği yer ve görev süresi ile sınırlıdır. Arka sokakta gerçekleşen hırsızlık, görevliden bağımsız bir olaydır; bu alana girip müdahale etmek, görev alanı dışına çıkmak ve yetkisini aşmak anlamına gelir.

B şıkkı yanlıştır çünkü suç sanığını takip etmek, görevin doğal bir uzantısı veya yetkili mercilerce verilen özel bir talimatla mümkün olabilir. C şıkkı yanlıştır çünkü korunan yere dışarıdan saldırı, görevin temel amacı olan koruma faaliyetinin bir parçasıdır. D şıkkı yanlıştır çünkü para nakli, özel güvenlik şirketinin yetkili olduğu ve sözleşme ile belirlenen bir hizmet türüdür. E şıkkı yanlıştır çünkü kişi koruma, komisyonca tahsis edilen ve izin verilen özel bir görev alanıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece görevlendirildiği yer ve sürede yetkili olup, olayın nerede ve ne zaman gerçekleştiğine bakmaksızın dışarıda müdahale edemez.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun başkanı Vali Yardımcısıdır. Kanun, komisyonun il emniyet müdürü, il jandarma komutanı ve ilgili diğer kurum temsilcilerinden oluştuğunu belirtse de, yönetim ve başkanlık görevini doğrudan Vali Yardımcısına yüklemiştir. Bu düzenleme, komisyonun il düzeyinde koordinasyonunu ve karar alma süreçlerinin idari hiyerarşiye uygun yürütülmesini sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: İl Emniyet Müdürü ve İl Jandarma Komutanı komisyon üyesi olup başkan değildir; İl Sağlık Müdürü ve Ticaret Odası Başkanı ise bu komisyonun yasal üyesi bile değildir.

Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu, 5188 sayılı Kanun gereği Vali Yardımcısı tarafından yönetilir ve başkanlık eder.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca risk analizi; öncelikle risklerin tespit edilmesi, ardından bu risklerin değerlendirilmesi (olasılık ve etki analizi) ve en sonunda önem sırasına göre kontrol altına alınması şeklinde ilerleyen sistematik bir süreçtir. Bu sıralama, önceliklendirmenin hayati önem taşıdığı özel güvenlik hizmetlerinde yasal gerekliliktir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Tedbir almayı risk testinden önce yapmayı önererek mantık akışını bozar. B) Tedbirleri risk tespitinden önce uygulamayı öngörerek süreci tersine çevirir. D) Değerlendirme aşamasını tedbir geliştirmeden sonra yapmayı önererek önceliklendirme yapamaz. E) Sınıflandırma ifadesi, risklerin önem sırasına göre kontrol altına alınması (yönetim) aşamasını tam karşılamaz.

Bilinmesi gereken kural: Risk analizi; tespit, değerlendirme ve önem sırasına göre kontrol altına alma adımlarını sırasıyla izlemelidir.