105. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin temel görevi, görev alanlarını görünür ve fark edilir şekilde devriye gezmek, bu sayede suçu önlemektir. Görünmezlik, caydırıcılık ilkesini ortadan kaldırır ve görevin amacına aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı rutin hareketlerden kaçınmak, suçluların tahmin edilebilirliğini azaltarak doğru bir güvenlik önlemidir. C şıkkı vatandaşla iyi iletişim, görevin sosyal uyumunu sağlar. D şıkkı aynı güzergâhı kullanmamak, güvenlik açıklarını önler. E şıkkı izinsiz ayrılmamak, görevin devamlılığını garanti eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçu önlemek ve caydırmak için mutlaka görünür olmalı, gizlenmemelidir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri hazırladıkları raporlarda sadece nesnel ve gözlemlenen somut olayları (kronoloji, haber alma şekli, şahıslar ve suç türü) belirtmekle yükümlüdür. Raporlar hukuki delil niteliği taşıdığından, görevlinin o anki psikolojik durumu veya kişisel duyguları raporun nesnelliğini bozar ve yasal olarak yer almaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, olayın hukuki ve teknik analizini oluşturmak için raporlarda mutlaka bulunması gereken temel unsurlardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik raporları sadece gözlemlenen ve tespit edilen somut olayları içermeli, görevlinin kişisel duygularını veya psikolojik durumunu kesinlikle barındırmamalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin görev öncesi zihinsel, psikolojik, fiziksel ve teçhizat yönünden hazır bulunmasını şart koşar. Bu maddeler, görevin gerektirdiği mesleki yeterlilik ve disiplin çerçevesini oluşturur. "Manevi hazırlık" ise kanunlarda veya yönetmeliklerde devriye öncesi yapılması gereken resmi bir hazırlık maddesi olarak yer almamaktadır; bu nedenle doğru cevap budur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, görevin gerektirdiği yasal ve mesleki hazırlık yükümlülüklerini doğru ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, devriye öncesi sadece kanun ve yönetmeliklerde belirtilen zihinsel, psikolojik, fiziksel ve teçhizat hazırlıklarını yapmalı, manevi hazırlık gibi yasal olmayan bir maddeyi hazırlık listesinde aramamalıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği güvenlik planlaması; risk analizi, maliyet-fayda dengesini gözetme, caydırıcılık ve özgürlük-güvenlik dengesini kurma gibi dinamik ve rasyonel ilkeler üzerine kuruludur. Planlamanın amacı, en az maliyetle en yüksek güvenlik sağlarken, insan haklarına ve özgürlüklere saygı göstermektir. Bu nedenle "pahalı cihazlar ve fazla personel" zorunluluğu mevzuatta yer almayan, aksine verimsizlik yaratan yanlış bir yaklaşımdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı dinamik yapıyı, B şıkkı caydırıcılık ilkesini, C şıkkı ekonomik verimliliği ve D şıkkı ise temel hak-hürriyetleri koruyan dengeli yapıyı ifade ettiği için doğrudur.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik planlaması, maliyet ve özgürlük dengesini gözeterek, en az kaynakla en yüksek koruma sağlayan dinamik bir süreçtir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, CCTV sistemlerinin teknik işleyişinde görüntü kalitesinin temel olarak fiziksel ayarlarla sağlanacağını öngörür. Kameranın netlik, ışık hassasiyeti ve odak uzaklığı; video kayıt cihazı veya yazılımlar (B, C şıkları) değil, doğrudan kamera lensindeki focus (odak), iris (diyafram) ve zoom (yakınlaştırma) mekanizmalarıyla ayarlanır. Pan-tilt motoru (E şıkkı) ise kameranın hareketini kontrol eder, görüntü netliğini değil.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sadece kaydetme işlemidir, ayar yapmaz; B ve C şıkları görüntüleri yönetme/yönlendirme cihazlarıdır; E şıkkı ise kameranın hareket yönünü belirler.

Bilinmesi gereken kural: CCTV sistemlerinde görüntü netliği ve kalitesi, yazılımsal işlemlerle değil, kamera lensinin fiziksel odak ve ışık ayarlarıyla sağlanır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca çevre güvenliği, dışarıdan gelen tehditleri tespit eden pasif veya aktif algılama sistemlerini kapsar. Biometrik sistemler ise kimlik doğrulama ve erişim kontrolü için kullanılır; çevre bariyeri oluşturmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında çevre güvenliği için kullanılan yaygın algılama ve bariyer sistemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Biometrik sistemler kimlik doğrulama için, çevre güvenliği sistemleri ise dış tehdit algılama içindir.

Doğru cevap A) 112'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri acil durumlarda (yangın, kaza, sağlık sorunu) derhal 112 Acil Çağrı Merkezi'ni aramalıdır. Bu numara, sağlık ve itfaiye hizmetlerinin tek bir merkezden koordinasyonunu sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: 182 sadece Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nu, 110 sadece Polis İmdat'ı, 911 ise Türkiye'de geçerli olmayan ABD acil numarasını temsil eder; 154 ise Jandarma İmdat'ıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, acil durumlarda tek bir merkezden tüm yardım hizmetlerini çağırabilmek için öncelikle 112'yi aramalıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır. Özel Güvenlik Görevlisi, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca ilkyardımcı olarak görev yaparken, yaralının durumunu değerlendirmeli (A), psikolojik destek vererek korkusunu gidermeli (B), vücudunu sıcak tutmalı (C) ve hareket ettirmeden müdahale etmelidir (D). Ancak, yaralının yarasını göstermek (E) ilkyardımcının görevleri arasında yer almaz; bu durum yaralının travmasını artırabilir ve müdahaleyi geciktirebilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yaralının hayati fonksiyonlarını belirlemek için zorunlu bir değerlendirmedir. B şıkkı, yaralının sakinleşmesi ve işbirliği yapması için gereklidir. C şıkkı, şok tablosunu önlemek için hayati önem taşır. D şıkkı, ikinci bir yaralanmayı engellemek için temel bir kuraldır.

Bilinmesi gereken kural: İlkyardım sırasında yaralının yarasını göstermek yerine, sadece gerekli müdahaleyi yaparak psikolojik ve fiziksel bütünlüğünü korumak esastır.

Doğru cevap D şıkkıdır. Göğüs ağrısı çeken hastada Şok pozisyonu (bacakların yukarı kaldırılması) vermek yanlıştır; çünkü bu pozisyon kalbe giden kan akışını bozarak hastanın durumunu kötüleştirir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, özel güvenlik görevlisi ilk yardım kurallarına uygun müdahale etmekle yükümlüdür. Şok pozisyonu, kan basıncının düştüğü durumlarda uygulanır, ancak göğüs ağrısı (özellikle kalp krizi şüphesinde) durumunda kanın beyne ve kalbe gidişi için yarı oturur pozisyon şarttır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir müdahaledir; B şıkkı doğru bir pozisyondur; C şıkkı hasta kendi ilacını kullanıyorsa doğru bir yardımdır; E şıkkı acil yardım çağırma zorunluluğudur.

Bilinmesi gereken kural: Göğüs ağrısı çeken hastada şok pozisyonu verilmemeli, yarı oturur pozisyon tercih edilmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi ilk yardım konusunda temel kuralları bilmek zorundadır. Sorunun doğru cevabı D şıkkıdır çünkü arı sokulan bölge ovulmamalıdır. Ovma işlemi, deri altındaki zehrin daha hızlı kana karışmasına ve yayılmasına neden olur; bu durum yaralının durumunu kötüleştirir.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A şıkkı soğuk uygulamanın şişliği ve ağrıyı azalttığı için doğrudur. B şıkkı iğnenin yüzeyde kalması durumunda çıkarılmasının doğru bir uygulamadır. C şıkkı ağız içi sokulmasında buz emmenin şişliği azalttığı için doğrudur. E şıkkı ise her ciddi vakada sağlık kuruluşuna sevk edilmesinin zorunluluğunu ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Arı sokulan bölge kesinlikle ovulmamalı, zehrin yayılması engellenmelidir.