105. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 8. bölüm

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik güçlerinin talimatlarına uymak, kalabalıkta düzeni sağlar ve paniği önleyici en temel tedbirdir. Bu nedenle paniğin sebebi değil, çözümüdür.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, gerçek veya hayali bir tehlike hissi panik yaratır; C şıkkı, kalabalığın sürü psikolojisiyle taklit etmesi kaos oluşturur; D şıkkı, güvenilir iletişim yoksa korku yayılır; E şıkkı ise çıkış yollarının kapanması doğrudan izdiham ve paniğe yol açar.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik görevlilerinin talimatlarına uymak, kalabalıkta paniği önleyen tek ve en etkili yoldur.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve genel güvenlik ilkeleri gereği, çatışmaların temel nedeni taraflar arasında iletişim noksanlığı veya eksikliğidir. İletişim kopukluğu, yanlış anlaşılmalar ve bilgi eksikliği yaratarak tarafların birbirine karşı şüphe ve öfke duymasına neden olur; bu da çatışmayı tetikler.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) Amaçların aynı olması çatışmayı önler, yaratmaz. C) Yönetim alanlarının belirli olması çatışmayı engeller. D) Statülerin aynı olması çatışma nedeni değildir. E) Çıkarların uyuşması çatışmayı ortadan kaldırır.

Bilinmesi gereken kural: Çatışmanın en yaygın ve temel nedeni, taraflar arasındaki iletişim kopukluğudur.

Doğru cevap C) Kama düzeni'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yasadışı kalabalığı bölmek, dağıtmak ve içinden yol açmak amacıyla kullanılan özel müdahale düzeni "Kama"dır. Bu düzen, kalabalığın önündeki dar bir noktaya odaklanarak onu ikiye ayırır ve güvenli bir geçiş sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Hat düzeni doğrudan baskı ve durdurma amaçlıdır; B) Çatı düzeni kalabalığı çevreleyip sıkıştırmak için kullanılır; D) Çember düzeni kalabalığı tamamen kuşatmak içindir; E) Sıra hat düzeni ise kalabalığı tek bir yöne itmek için uygulanır.

Bilinmesi gereken kural: Yasadışı kalabalığı bölmek ve içinden yol açmak için özel güvenlik görevlileri "Kama düzeni"ni uygulamalıdır.

Doğru cevap B) Taktik'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, belirlenen bir hedefe ulaşmak için izlenecek yol, usul ve karşılaşılan engelleri aşmak için önceden hazırlanan plan, program ve yöntemler taktik olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, olay anında veya öncesinde bu taktiksel planları uygulayarak güvenliğin sağlanmasını hedeflerler.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Eylem, hazırlanan planın uygulanması sonucu ortaya çıkan fiili hareketi ifade eder, planın kendisi değildir. C) Propaganda, bir fikri yayma veya toplumu etkileme çabasıdır, güvenlik planı ile ilgisi yoktur. D) Tahrik, birini bir eyleme teşvik etme veya kışkırtma eylemidir. E) Provokasyon, bir çatışmayı veya olayı kasıtlı olarak başlatma veya tetikleme girişimidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlikte hedefe ulaşmak için önceden hazırlanan yol haritasına ve yöntemlere "taktik" denir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görevi kamu düzenini korumak ve suçla mücadele etmektir. Bu nedenle güvenlik güçleri (polis, jandarma) ile işbirliği içinde olmak zorunludur; işbirliği yapmamak veya karşı gelmek suç teşkil eder. Diğer şıklar ise toplumsal eylem taktikleri olarak tanımlanan ve genellikle kamu düzenini bozma amaçlı kullanılan yöntemlerdir. A şıkkı dikkat dağıtma, B şıkkı dağınık yapıyı yeniden organize etme, C şıkkı duygusal tahrik ve D şıkkı ise kalabalığı koruma amaçlı "insan kalkanı" oluşturma gibi eylemlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun gereği güvenlik güçleriyle işbirliği yapmakla yükümlüdür; bu işbirliği yapmamak veya karşı durmak yasaktır.

Doğru cevap C) Tehlike bölgesi'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile meslek bilgisi kurallarına göre, güvenlik görevlisine fiziksel olarak zarar verebilecek veya uzanabileceği iki metrenin altındaki mesafe "Tehlike Bölgesi" olarak tanımlanır. Bu bölgeye giren kişi, görevlinin müdahale etme ve savunma hakkını doğurur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Tepki bölgesi, tehdit algılandığında müdahale için hazırlık yapılan bölgedir; B) Tepkisel ara, meslek literatüründe geçerli bir teknik terim değildir; D) Güvenlik bölgesi, tehlike olmayan ve güvenli kabul edilen dış alanı ifade eder; E) Uzak bölge ise tehdit algılanmayan en dış sınırdır.

Bilinmesi gereken kural: İki metreye kadar olan mesafe, fiziksel saldırı riski taşıdığı için "Tehlike Bölgesi" olarak kabul edilir ve bu mesafeye giren kişiye müdahale yetkisi doğar.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, banka önündeki pazaryerindeki alışverişçiler, amaçları (alışveriş) ve eylemleri (geçici, rastgele hareket) açısından organize olmayan pasif kalabalık olarak tanımlanır. Bu tür kalabalıklar, özel güvenlik görevlisinin müdahale etmesini gerektirecek bir tehdit veya düzenli bir eylem planı taşımaz; sadece kalabalık içindeki bireylerin doğal hareketliliği söz konusudur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı saldırgan niyet ve eylem içerdiğinden, B ve C şıkları ise belirli bir amaç doğrultusunda planlı ve düzenli bir yapıya sahip olduklarından bu kalabalık türüne uymaz; D şıkkı ise eylemlerin rastgele olmasına rağmen aktif bir eylem planı içermediği için hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Alışveriş amaçlı, plansız ve eylem planı olmayan kalabalıklar "organize olmayan pasif kalabalık" olarak sınıflandırılır ve özel güvenlik görevlisinin temel görevi bu kalabalığın güvenliğini sağlamaktır.

Doğru cevap D) Boyun'dur. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, zor kullanma yetkisi sadece "zorunluluk" ve "orantılılık" ilkelerine bağlıdır. Boyun bölgesi hayati organları içerir; buraya vurmak, saldırganın elinde silah olmamasına rağmen ölüm veya kalıcı sakatlık riskini doğurduğu için "orantısız" ve yasa dışıdır. TCK ve CMK hükümleri gereği, hayati tehlike yaratacak bölgelere müdahale etmek suç teşkil eder.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, vücuttaki hayati organları içermeyen ve zor kullanmada izin verilen güvenli bölgelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, hayati tehlike yaratacak boyun, kafa ve göğüs gibi bölgelere asla vurmamalı, sadece hayati olmayan kas gruplarına müdahale etmelidir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin temel görevi çatışmaları önlemek, barışı sağlamak ve kamu düzenini korumaktır. Problemi görmezden gelmek, görevin gereği olan önleyici ve müdahaleci tutumla zıttır; bu durum sorumluluk ihlali anlamına gelir ve 5188 sayılı Kanun'un "görev ve yetkiler" maddelerine aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Kura çekme, adil çözüm yolları arasında değerlendirilebilir. C) Politik yaklaşımlar, toplumsal barış için gerekli diplomasi yöntemleridir. D) Kaynakların artırılması, çatışma riskini azaltan olumlu bir tedbirdir. E) Uzlaşma, taraflar arasında anlaşma sağlanarak çatışmayı bitiren meşru bir yöntemdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, çatışma durumlarında pasif kalıp görmezden gelmek yerine, 5188 sayılı Kanun çerçevesinde derhal müdahale etmeli ve durumu yetkili makamlara bildirmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, terör eylemleri genellikle "hedef seçimi", "bilgi toplama", "planlama" ve "maddi kaynak toplama" gibi aşamalardan oluşur. Ancak "Kaçış" (E şıkkı), eylemin hazırlık veya uygulama safhası değil, eylem tamamlandıktan sonra işlenen suçun ardından kaçma çabasıdır; dolayısıyla eylemin eyleme dönüşme safhalarından biri olarak kabul edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları terör eyleminin hazırlık ve uygulama aşamalarının temel unsurlarıdır. B şıkkı ise eylemi gerçekleştirmek için gerekli olan maddi desteğin sağlanması sürecidir.

Bilinmesi gereken kural: Terör eyleminin hazırlık ve uygulama safhaları hedef belirleme, bilgi toplama, planlama ve kaynak teminidir; kaçış ise eylem sonrası kaçış eylemidir.