Soru 1 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Başarılı bir özel güvenlik görevlisi kurumuna gelen kişi ile kurduğu ilk temas anında özellikle aşağıdaki noktalardan hangisine önem vermelidir?
- A)Kişinin iletişim amacını anladığını göstermek üzere sözlerini ona yansıtmaya
- B)En kısa süre içinde gerekli işlemi yapmaya
- C)Başvuran kişinin memnuniyetini sağlamaya
- D)Kurumun güvenliğini sağlamaya
- E)Karşısındakini anlamaktan çok görevine odaklanmaya
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi görevini yaparken iletişim becerilerini etkin kullanmak zorundadır. Kişinin iletişim amacını yansıtarak anlamak, güven oluşturur ve olası çatışmaları önler; bu da görevin usulüne uygun yürütülmesinin temelidir.
Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı, iletişim kurulmadan aceleci işlem yapmayı öngörerek güveni zedeler; C şıkkı, memnuniyet tek başına güvenlik görevinin önceliği değildir; D şıkkı, güvenlik sağlarken iletişim kurmamak görevin gereği değildir; E şıkkı ise karşıdakiyi anlamayı reddetmek iletişimi koparır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görevini yaparken karşıdaki kişinin sözlerini aktif dinleyerek ve yansıtarak iletişim kurmalı, böylece güven ortamı yaratıp güvenliğin sağlanmasını kolaylaştırmalıdır.
Soru 2 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İletişimde bireyler karşısındakine aşağıdakilerden hangisi/hangileri nedeniyle “hayır” diyemez? I) Diğer insanları incitme korkusu II) Terk edilme ve ayrılma korkusu III) Cezalandırılma korkusu IV) Mahcup duruma düşürülme korkusu
- A)I
- B)II
- C)III
- D)I- II ve III
- E)I-II-III ve IV
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. Özel Güvenlik Meslek Bilgisi kapsamında iletişim becerileri ve psikolojik engeller, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerdeki "mesleki iletişim" ve "insan hakları" ilkeleriyle örtüşen temel bir konudur. Soruda belirtilen tüm korkular (incitme, terk edilme, cezalandırılma ve mahcup düşme), bireyin özgür iradesini kısıtlayan psikolojik baskı unsurlarıdır. Özel güvenlik görevlisi, görevi gereği bu tür baskı altındaki durumlarda dahi karşıdaki kişinin "hayır" demesini engellememeli, aksine bu korkuların varlığını fark edip iletişimi buna göre yönetmelidir. Bu nedenle, birey bu dört durumdan herhangi biri veya hepsi nedeniyle "hayır" diyememe riski taşır.
Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, B ve C şıkları, "hayır" diyememe durumunu sadece tek bir korkuya indirgeyerek eksik ve hatalıdır; D şıkkı ise IV. maddeyi (mahcup duruma düşme korkusu) dışarıda bıraktığı için eksiktir.
Bilinmesi gereken kural: Bireyler, incitilme, terk edilme, cezalandırılma veya mahcup olma korkusu nedeniyle özgür iradeleriyle "hayır" diyemeyebilirler.
Soru 3 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi farklı kültürlere mensup kişilerle sağlıklı iletişim kurabilmeyi sağlayan hususlardan değildir?
- A)Kendi kültürünü üstün görmemek
- B)Empati kurmak
- C)Yetersiz görmek
- D)Kültürel değerleri yargılamamak
- E)Saygı göstermek
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre görevliler, tüm vatandaşlara eşit ve saygılı davranmak zorundadır. "Yetersiz görmek" ifadesi, karşı tarafı aşağılama ve ayrımcılık içerdiği için sağlıklı iletişimi engeller; bu durum TCK'daki hakaret veya ayrımcılık suçları ile de çelişir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı (Kendi kültürünü üstün görmemek), B şıkkı (Empati kurmak), D şıkkı (Kültürel değerleri yargılamamak) ve E şıkkı (Saygı göstermek) iletişim kurallarına uygun, doğru ve gerekli tutumlardır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, farklı kültürlere mensup kişilerle iletişim kurarken asla onları yetersiz veya aşağı görmemeli, eşitlik ve saygı ilkesini benimsemelidir.
Soru 4 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Çalışma yaşamında iş arkadaşlarıyla veya müşterilerle kurulan ilişkilerde en sağlıklı iletişim hangi benlik durumları arasında olan iletişimdir?
- A)Anababa&anababa benlik durumu
- B)Anababa& çocuk benlik durumu
- C)Yetişkin & çocuk benlik durumu
- D)Yetişkin &anababa benlik durumu
- E)Yetişkin & yetişkin benlik durumu
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği görevliler, mesleki sorumluluklarını yerine getirirken profesyonel, sakin ve rasyonel olmalıdır. Psikolojideki "Yetişkin & Yetişkin" benlik durumu, karşılıklı saygıya dayalı, duygusal tepkilerden uzak ve iş odaklı iletişimi temsil eder. Özel güvenlik görevlisi, kriz anlarında bile "Yetişkin" konumunu koruyarak kuralları ve güvenliği sağlamalıdır.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Anababa-Yetişkin ilişkisi otoriter ve baskıcıdır, güven vermez. B) Anababa-Çocuk ilişkisi tek taraflı emir-komuta yapar, işbirliğini engeller. C) Çocuk-Yetişkin ilişkisi sorumluluk almaz ve güvenliği tehlikeye atar. D) Yetişkin-Anababa ilişkisi, görevlinin otoriteyi yanlış kullanmasına neden olur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, tüm iletişimlerinde duygusal değil, rasyonel ve profesyonel "Yetişkin" benlik durumunu esas almalıdır.
Soru 5 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir mesajın birden fazla iletişim kanalı kullanılarak iletilmesinin aşağıdakilerden hangisine faydası vardır?
- A)İletilen mesajın anlaşılırlığına
- B)Kaynağa daha fazla saygı duyulmasına
- C)Mesajın daha az kelimeyle iletilmesine
- D)Empatiye ihtiyaç duyulmamasına
- E)İletişim süresinin uzamasına
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, görevin etkin yürütülmesi için iletişim kurallarına uyulması ve net talimatların alınması esastır. Birden fazla kanal (örneğin sözlü talimatın ardından yazılı onay veya görsel gösterim) kullanılması, mesajın anlaşılırlığını artırır ve yanlış anlaşılmaları önler. Bu, özel güvenlik görevlilerinin görevlerini hatasız yerine getirmesi için yasal bir gerekliliktir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı saygı ile doğrudan ilgili değildir; C şıkkı birden fazla kanal kullanımı kelime sayısını azaltmaz; D şıkkı empati ihtiyacını ortadan kaldırmaz; E şıkkı ise süreyi uzatmak bir fayda değil, olumsuz bir sonuçtur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görev talimatlarını netleştirmek ve hata riskini azaltmak için iletişimde çoklu kanal yöntemini kullanmalıdır.
Soru 6 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir özel güvenlik noktasına başvuran kişinin hangi davranışları, kuşku yaratıcı bir art niyet taşır?
- A)Kılık kıyafetine gösterdiği özen ve titizlik
- B)Daha önce rolünü ezberlemiş gibi akıcı konuşması
- C)Yürüyüş biçimi
- D)Sözleri ile davranışları arasındaki uyumsuzluk
- E)Güvenlik görevlisi ile iletişim biçimi
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik görevlisinin temel görevi şüpheli durumu tespit etmektir. Kişinin söyledikleriyle (örneğin "güvenli bir yerim" demesi) davranışları (örneğin tereddütle bakması, acele etmesi) arasındaki tutarsızlık, TCK ve CMK kapsamında değerlendirilen "kuşku yaratıcı art niyet"in en somut göstergesidir. Bu uyumsuzluk, görevlinin derinlemesine inceleme yapma ve yetkili makamlara bildirme yükümlülüğünü doğurur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, kılık kıyafet özeni genellikle olumlu bir durumdur; B şıkkı, akıcı konuşma tek başına suçluluk belirtmez; C şıkkı, yürüyüş biçimi tek başına kanıtlanamaz; E şıkkı ise iletişim biçimi doğrudan şüpheli davranış kategorisine girmez.
Bilinmesi gereken kural: Güvenlik görevlisi, kişinin sözlü beyanları ile bedensel davranışları arasındaki tutarsızlığı fark ettiğinde derhal şüphe oluşturduğunu kabul edip gerekli önlemleri almalıdır.
Soru 7 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Empatik dinleme tekniği aşağıdaki durumlardan hangisinde kullanılmaz?
- A)Kurum içi rutin görev dağılımı toplantılarında
- B)Kuruma iş takibi için gelen kişilerle kurulan iletişim sürecinde
- C)Mesai arkadaşlarının birbirleri ile kurdukları özel iletişim anlarında
- D)Amir memur görüşmelerinde
- E)Duygusal yoğunluğu olan iletişim süreçlerinde
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, empatik dinleme; iletişim, çatışma çözümü ve kriz müdahalesi gibi duygusal veya mesleki iletişim süreçlerinde (B, D, E şıkları) kullanılması gereken temel bir meslek bilgisidir. Ancak A şıkkındaki gibi kurum içi rutin görev dağılımı toplantıları, emir-komuta zinciri ve resmi prosedürlerin yürütüldüğü, duygusal derinlik gerektirmeyen, talimatın verildiği ve alındığı yönetimsel/rutin bir süreçtir; burada empatik dinleme tekniği uygulanmaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: B, D ve E şıkları, iletişim sürecinde duygusal yoğunluk veya resmiyet içerdiği için empatik dinlemenin zorunlu olduğu durumlardır; C şıkkı ise özel iletişim anlarında mesleki bir zorunluluk olmadığı için teknik olarak uygulanmaz.
Bilinmesi gereken kural: Empatik dinleme, duygusal yoğunluk taşıyan veya çatışma çözümlenen iletişim süreçlerinde kullanılır; rutin görev dağılımı ve emir-komuta toplantılarında kullanılmaz.
Soru 8 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel Güvenlik Görevlisi Sezer, Arena Spor Salonundaki arama ve koruma görevi ile ilgili olarak Güvenlik Amiri Cengiz’den aldığı talimatları Amirinin ses tonunun yetersizliğinden dolayı net bir biçimde anlayamadığını ve bundan dolayı görevini tam anlamıyla ifade edemediğini kendisine ifade etmiştir. Yukarıda anlatılan durum iletişim süreçlerinden hangisini tanımlamaktadır?
- A)Yorumlama
- B)Gürültü
- C)Geri bildirim
- D)Algılama
- E)Anlamlandırma
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) Geri bildirim'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi talimatı netleştiremediğinde bunu yöneticisine bildirmelidir; bu durum iletişimin geri bildirim aşamasını tanımlar.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Yorumlama, mesajın kişisel yorumla bozulmasıdır; B) Gürültü, iletişimi engelleyen dış faktördür; D) Algılama, mesajın ilk olarak alınmasıdır; E) Anlamlandırma, mesajın zihinsel işlenmesidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, talimatı netleştiremediğinde yöneticisine geri bildirim vererek görevin güvenli ve doğru yürütülmesini sağlamalıdır.
Soru 9 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kişiler arasındaki mesafenin iletişimde yeri ve önemi büyüktür; Bu bağlamda kalabalık bir gruba hitap ettiğimiz, paylaştığımız bölgedir. Tanımadığımız kişilerle aramızdaki uyguladığımız mesafeye ne ad verilir?
- A)Sosyal alan (mesafe)
- B)Kişisel alan (mesafe)
- C)Ortak alan (mesafe)
- D)Mahrem alan (mesafe)
- E)Özel alan (mesafe)
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) Ortak alan (mesafe)'dir. 5188 sayılı Kanun ve özel güvenlik yönetmeliklerinde, tanımadığımız kalabalık gruplara hitap ederken uygulanan mesafe "ortak alan" olarak tanımlanır. Bu mesafe, resmi olmayan ama tanımadığımız kişilerle etkileşim kurduğumuz, genellikle 1,20 ile 3,60 metre arasında değişen alandır. Özel güvenlik görevlileri, kalabalık kontrolü ve iletişim kurarken bu mesafeyi koruyarak hem otoriteyi sağlar hem de gereksiz gerginlik yaratmaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sadece tanıdık kişilerle sosyal etkileşim içindir; B şıkkı sadece yakın arkadaş ve aile için geçerlidir; D ve E şıkları ise sadece aile ve çok yakın kişilerle sınırlı olan en içsel alanlardır.
Bilinmesi gereken kural: Tanımadığımız kalabalık gruplara hitap ederken uygulanan mesafe "Ortak Alan"dır.
Soru 10 · 2023/105 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Direnme engellenemez ise cop kullanma yetkisinde, ikinci aşama olarak devreye giren, reaksiyon eli açık olarak ileri uzanırken “Dur! Kal Orda! Çekil Geri! Bırak Elindekini! Kaldır Ellerini vs.” komutlar verilerek cop kullanılan, el omuz yanına alınan copla duruş pozisyonu aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Rahat pozisyon
- B)Hazır pozisyon
- C)Caydırma duruşu
- D)Savunma duruşu
- E)Mülakat duruşu
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Savunma duruşu'dur. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, direnme engellenemezse cop kullanma yetkisi devreye girer. Bu aşamada, cop el omuz yanına alınarak ve reaksiyon eli açık ileri uzatılarak verilen sözlü uyarılar (Dur, Kaldır ellerini vb.) eşliğinde uygulanan pozisyon, fiziksel saldırıya karşı korunmayı sağlayan Savunma duruşu olarak tanımlanır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Rahat pozisyon, copu kullanma yetkisi doğmamışken ve tehdit yokken kullanılan temel duruştur. B) Hazır pozisyon, copu kullanma emri verilmeden önceki uyarı aşamasında kullanılan duruştur. C) Caydırma duruşu, copu kullanma yetkisi henüz devreye girmemişken tehdit unsuru olarak gösterilen duruştur. E) Mülakat duruşu, cop kullanma yetkisi ile hiçbir ilgisi olmayan, sadece iletişim kurma pozisyonudur.
Bilinmesi gereken kural: Direnme engellenemezse cop kullanma yetkisi devreye girdiğinde, sözlü uyarılar eşliğinde copun omuz yanına alınarak uygulanan pozisyon Savunma duruşudur.