106. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 1. bölüm

Doğru cevap E şıkkıdır. Beden dili, kişinin sözsüz iletişim kurarken vücut hareketleri, duruşu, mimikleri ve jestleri gibi fiziksel ve gözlemlenebilir davranışlarını kapsar. 5188 sayılı Kanun ve meslek bilgisi kurallarına göre, özel güvenlik görevlisi gözlem yaparken sadece dışa vurulan davranışları (bakış, duruş, baş hareketi, jest) analiz eder. Düşünceler ise kişinin iç dünyasında kalan, gözle görülemeyen ve doğrudan beden diline dâhil olmayan soyut kavramlardır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve D şıkları, beden dilinin temel ve gözlemlenebilir bileşenleridir; E şıkkı ise içsel bir süreç olduğu için beden diline girmez.

Bilinmesi gereken kural: Beden dili sadece dışa vurulan fiziksel davranışları ifade eder; içsel düşünceler gözlemlenemez ve bu analize dahil edilmez.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik komisyonu üyeleri oy kullanırken çekimser kalma hakkına sahip değildir; oy kullanmak zorundadırlar. Bu durum, komisyon kararlarının meşruiyeti ve çoğunluk ilkesinin işleyişi açısından zorunludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü komisyon başkanı vali tarafından görevlendirilen vali yardımcısıdır. B şıkkı doğrudur, kararlar oy çokluğuyla alınır. C şıkkı doğrudur, oylar eşitlendiğinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. D şıkkı doğrudur, başvuranın temsilcisi toplantıya katılabilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik komisyonu üyeleri oy kullanmak zorundadır, çekimser kalma hakkı yoktur.

5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri göreve başladıkları veya görevden ayrıldıkları tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili Valiliğe bildirmek zorundadır. Bu süre, görevin hukuki statüsünün ve denetiminin kesintisiz sürmesi için kanunla kesin olarak belirlenmiştir.

Diğer şıkların yanlışlığı: Bir ay, iki ay ve 20 gün süreleri kanunda belirtilen 15 günlük yasal süreye uymadığı için hatalıdır; mesai saati bitimine kadar bildirim ise imkansız ve yasal olmayan bir süredir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, işe başlama veya ayrılma tarihinden itibaren 15 gün içinde Valiliğe yazılı bildirim yapmakla yükümlüdür.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisini izin verilen dışında teçhizat giydirerek çalıştıran kişi, kurum veya kuruluşlara idari para cezası uygulanır. Bu yaptırım, görevlinin yetkisini aşarak silah veya teçhizat taşımasını önlemek amacıyla kanun koyucu tarafından öngörülmüş bir idari yaptırımdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, bu ihlalin cezası "adli" değil "idari" mahiyettedir; C ve D şıkları, görevliye değil işverene uygulanacak yaptırımların türü olarak kanunda belirtilmemiştir; E şıkkı ise bu durum için doğrudan hapis cezası öngörülmemiştir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisine izinsiz teçhizat giydiren işverenler, 5188 sayılı Kanun gereği idari para cezası ile cezalandırılır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin sivil kıyafetle görev yapma izni, İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından verilir. Komisyon, görevin niteliği ve işyerinin özelliklerini değerlendirerek bu izni onaylar; bu yetki tek başına İl Emniyet Müdürü'ne veya diğer mercilere ait değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) İl Emniyet Müdürü, komisyonun kararını onaylar ancak izni doğrudan verme yetkisine sahip değildir. C) Belediye Başkanı, bu konudaki yetkili merciyi temsil etmez. D) İl Jandarma Komutanı, sadece jandarma sınırlarında denetim yapar, izin verme yetkisi yoktur. E) Hizmet verilen yer yetkilisi, sadece talepte bulunur, kararı veren makam değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin sivil kıyafetle çalışabilmesi için mutlaka İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun yazılı izni alınmalıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri bina, tesis, kişi, toplantı ve etkinlikleri koruyabilir. Ancak para nakli işlemleri, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri gereği, sadece Silahlı Özel Güvenlik Görevlileri tarafından ve özel izinle yapılabilir. Soruda "özel güvenlik izni verilecek hususlar" genel bir ifadeyle sorulduğundan, silahlı görevli olmayan veya özel para nakli izni olmayan standart bir özel güvenlik izni kapsamında para nakli işlemi yapılamaz; bu işlem özel bir istisna ve yetki gerektirir.

Diğer şıklar (A, B, C, D) ise Kanun'da açıkça belirtilen ve genel özel güvenlik izni ile yürütülebilen koruma alanlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Para nakli işlemleri, standart özel güvenlik izniyle değil, özel izin ve silahlı görevli şartıyla yürütülür.

5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlilerine uygulanacak idari yaptırımlar; uyarı, para cezası, görevden uzaklaştırma, görev yerinin değiştirilmesi ve kimlik kartının iptal edilmesidir. Kanun, özel güvenlik görevlilerine doğrudan hapis cezası vermez; hapis cezası TCK veya CMK kapsamında işlenen suçlar nedeniyle mahkemece verilir, bu bir idari yaptırım değildir. Bu nedenle A şıkkı kanun kapsamındaki yaptırımlar arasında yer almaz ve doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı kanunda açıkça para cezası öngörülmüştür; C şıkkı görevden uzaklaştırma veya görev yerinin değiştirilmesi ile ilişkilidir; D şıkkı kanunda belirtilen bir idari yaptırımdır; E şıkkı ise kimlik kartının iptali olarak yasal yaptırımlardandır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerine 5188 sayılı Kanun uyarınca doğrudan hapis cezası verilemez; hapis cezası yalnızca mahkeme kararıyla işlenen suçlar için uygulanır.

Doğru cevap A) Mali sorumluluk sigortası'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görevleri sırasında üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla bu sigortayı yaptırmak zorunludur. Bu uygulama, görevlinin eylemlerinden doğan hukuki sorumluluğu karşılar.

Diğer şıklar neden yanlış? B) Kasko, araç hasarlarını kapsar; C) Zorunlu trafik sigortası, trafik kazalarını kapsar; D) Hayat sigortası, ölüm veya sakatlık durumlarını kapsar; E) Sağlık sigortası ise tedavi giderlerini karşılar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görevleri sırasında üçüncü kişilere verecekleri zararlar için Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmakla yükümlüdür.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG), suçla karşılaştığında el koyma, şüpheliyi tespit etme, yakalama ve suçu durdurma yetkisine sahiptir. Ancak, suç delillerini resmi prosedüre uygun olarak "delil torbasına koyma" işlemi, sadece kolluk kuvvetlerinin (polis, jandarma) yetkisindedir. ÖGG, delilleri sadece korumakla yükümlüdür; bunları resmileştirme, etiketleme ve resmi delil torbasına alma yetkisi yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen doğrudan görev ve yetkilerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi delilleri korur ve kolluğa teslim eder, ancak resmi delil torbasına alma işlemi yapamaz.

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Türk Ceza Kanunu'nun 35. maddesi gereği, konusu suç teşkil eden bir emir hiçbir koşulda yerine getirilemez. Özel güvenlik görevlisi, suç içeren bir emir aldığında bunu derhal üstüne bildirmekle yükümlüdür; emrin yazılı olması, ısrar edilmesi veya polis amiri tarafından verilmiş olması gibi durumlar, emrin suç niteliğini ortadan kaldırmaz ve yerine getirilmesini meşrulaştırmaz. Bu nedenle, suç içeren emirler mutlak surette reddedilmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı emrin yazılı olması suç işlenmesini meşrulaştırmaz; B şıkkı ısrar emrin yerine getirilmesini gerektirmez; C şıkkı şirket yöneticisi emri suçsa yerine getirilemez; D şıkkı polis emri de olsa suç içeriyorsa uygulanamaz.

Bilinmesi gereken kural: Konusu suç teşkil eden emir, hangi makamdan veya hangi şartla verilirse verilsin, hiçbir şekilde yerine getirilmez ve derhal üst amire bildirilir.