Soru 1 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
R şirketinde silahlı olarak görev yapmakta olan özel güvenlik görevlisi Anıl, hangi hallerde R şirketince alınan ve demirbaşa kayıtlı görev silahını evinde bulundurabilir?
- A)Genel kolluk kuvvetlerinin onayı ile
- B)Mülki amirin izniyle
- C)Evinde silah bulunduramaz
- D)Acil ve zorunlu hallerde
- E)5188 sayılı Kanun’un verdiği yetkiyle
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev silahları sadece görev süresince ve görev alanında kullanılır. Silah, demirbaşa kayıtlı olup görev bitiminde derhal yetkili makamlara teslim edilmelidir. Kanun, özel güvenlik görevlisine silahı evde bulundurma izni vermez; bu durum sadece Genel Kolluk kuvvetlerine aittir. Bu nedenle Anıl'ın silahı evinde bulundurması yasal olarak mümkün değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı Genel Kolluk onayı evde silah bulundurma izni vermez; B şıkkı Mülki amir izni de bu yetkiyi kapsamaz; D şıkkı acil hallerde bile evde silah bulundurma izni yoktur; E şıkkı kanun bu yetkiyi özel güvenlik görevlisine vermez.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görev silahlarını sadece görev süresince ve görev alanında taşıyabilir, silahı evde veya özel mülklerinde bulunduramazlar.
Soru 2 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre, aşağıdakilerden hangisi çalışma izni için doğrudur?
- A)Çalışma izni verilmeyen kişileri özel güvenlik görevlisi olarak istihdam eden kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yetkilileri idari para cezası ile cezalandırılır
- B)Özel güvenlik görevlisi olduktan sonra aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedilmesi çalışma iznine engel olmaz
- C)Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu ya da olumsuz olması çalışma izninin verilmesine mani değildir
- D)Çalışma izni verilmeyen kişiler, özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilebilir
- E)Özel güvenlik görevlilerine çalışma izni verilmesi ruhsat harcına tabidir
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi olmak için gerekli çalışma izni belgesi düzenlenirken, bu işlemin resmi bir harç yükümlülüğü doğurduğu ve ruhsat harcına tabi olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu harcın ödenmesi, çalışma izninin geçerli olabilmesi için zorunlu bir idari işlemdir.
Diğer şıkların yanlışlığı şöyledir: A şıkkı, istihdam edenlerin idari para cezası yerine hapis cezası ile de cezalandırılabileceğini belirtir; B şıkkı, şartların kaybedilmesi durumunda çalışma izninin iptal edileceğini gösterir; C şıkkı, güvenlik soruşturması olumsuz olursa iznin verilemeyeceğini ifade eder; D şıkkı ise çalışma izni olmayanların istihdamının kesinlikle yasak olduğunu belirtir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi çalışma izni alabilmek için gerekli şartları taşıması ve bu süreçte öngörülen ruhsat harcını ödemesi zorunludur.
Soru 3 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin yetkilerini kullanabilmesi için aşağıdaki unsurların hangilerinin bir arada olması gerekir? I. Özel güvenlik görevlisi kimlik kartı “herkes tarafından görünebilecek şekilde yakasında takılı” olmalıdır II. Özel güvenlik görevlisinin bulunduğu yer “görev alanı” olmalıdır III. Özel güvenlik görevlisi hizmet verilen yerde “o süre esnasında görevli” olmalıdır.
- A)I
- B)II, III
- C)III
- D)I, II, III
- E)I, II
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisi yetkisini kullanabilmesi için kimlik kartının yakasında açıkça görünür şekilde takılı olması (I), bulunduğu yerin görev alanı olması (II) ve o an hizmet verilen yerde görevli bulunması (III) şartlarının hepsinin birlikte gerçekleşmesi zorunludur.
Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, B, C ve E şıkları, yetki kullanımı için gerekli olan bu üç şartın tamamını veya doğru kombinasyonunu içermemektedir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kimlik kartını görünür takmadan, görev alanı dışında veya görev süresi dışında hiçbir yetkisini kullanamaz.
Soru 4 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre, aşağıdakilerden hangisi özel güvenliğin sağlanmasına ilişkin yöntemlerden biri değildir?
- A)Kişiler tarafından özel güvenlik görevlisi istihdam edilmesi
- B)Kurum veya kuruluş bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması
- C)Özel güvenlik şirketlerinden hizmet satın alınması
- D)Kurum veya kuruluşlarda istihdam edilenlerden koruma ve güvenlik hizmeti yerine getirecek kişilerin belirlenmesi
- E)Kurum veya kuruluş bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması ile birlikte özel güvenlik şirketlerinden hizmet satın alınması
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Kanun, özel güvenliğin sağlanma yöntemlerini açıkça düzenler. Doğru cevap D'dir çünkü kanun, kurumların kendi bünyesinde çalışan personeli doğrudan "koruma ve güvenlik hizmeti" yerine getirecek şekilde belirlemesine izin vermez. Bu görevler, sadece özel güvenlik görevlisi unvanı almış ve kimlik kartı olan kişilerce yürütülebilir. Kanun, bu hizmeti sadece A, B, C ve E şıklarında belirtilen yöntemlerle (istihdam, birim kurma veya şirketlerden hizmet alma) yerine getirmeyi öngörür; mevcut personeli otomatik olarak güvenlik görevlisi yapmaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları Kanun'da sayılan yasal yöntemlerdir. D şıkkı ise mevzuata aykırı olarak mevcut personeli doğrudan güvenlik görevlisi olarak atamayı öngörür.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmeti, sadece özel güvenlik görevlisi unvanı almış kişiler tarafından veya kanunda belirtilen yöntemlerle sağlanabilir; mevcut personel otomatik olarak bu görevi yapamaz.
Soru 5 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik komisyonu, koruma ve güvenlik hizmetini yerine getirecek personelin, bulundurabilecek veya taşınabilecek silah ve teçhizatın azami miktarını ve niteliğini, gerekli hallerde diğer fiziki ve aletli güvenlik tedbirlerini belirlemeye yetkilidir. Aşağıdakilerden hangisinde komisyon görevini yerine getirirken uluslararası yükümlülükleri de göz önünde bulundurur?
- A)Havalimanları
- B)Özel ve kamu bankaları
- C)Öğrenci yurtları
- D)Turizm ruhsatlı işyerleri
- E)Kamu ve özel eğitim kurumları
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Havalimanları'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik komisyonu, görev alanındaki riskleri değerlendirirken uluslararası yükümlülükleri dikkate almak zorundadır. Havalimanları, uluslararası hava taşımacılığı sözleşmeleri ve ICAO standartları gereği yüksek güvenlik gerektiren alanlardır; bu nedenle burada kullanılan silah ve teçhizat miktarı ile tedbirler, sadece yerel mevzuatla değil, uluslararası güvenlik protokolleriyle de uyumlu olmalıdır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Özel ve kamu bankaları, öğrenci yurtları, turizm ruhsatlı işyerleri ile eğitim kurumları için temel güvenlik yükümlülükleri öncelikle ulusal mevzuatla belirlenir, doğrudan uluslararası sözleşmelerle sınırlı değildir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik komisyonu, havalimanı gibi uluslararası yükümlülüklerin doğrudan uygulandığı alanlarda, silah ve teçhizat kararlarını uluslararası güvenlik standartlarına göre vermelidir.
Soru 6 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre, ek önlemler için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A)Kamu güvenliğinin gerektirdiği hallerde ek önlemlerin alınması istenir
- B)Ek önlemler aldırmaya mülki idare amirleri yetkilidir
- C)Ek önlemler, özel güvenlik izni verilen yerlerde alınan özel güvenlik tedbirlerinin yetersiz bulunduğu durumlarda istenir
- D)Kamu güvenliğinin sağlanması yönünden 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nda vali ve kaymakamlara verilen yetkilerin kullanılması durumunda, özel güvenlik görevlileri mülki idare amirinin ve genel kolluk amirinin emirlerini yerine getirmek zorundadır
- E)Mülki idare amirlerince istenen ilave tedbirleri almayan kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticileri bir daha özel güvenlik alanında çalışamazlar
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun uyarınca, mülki idare amirleri kamu güvenliği için ek önlem isteme yetkisine sahiptir; ancak bu kanun, ek önlem almayan yöneticilerin bir daha özel güvenlik alanında çalışmasını yasaklayan bir hüküm içermemektedir. Bu durum, kanunda öngörülen yaptırımların (idari para cezası vb.) dışına çıkmaktadır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kamu güvenliği gerektirdiğinde ek önlem istenmesinin kanunen doğru bir hükümdür. B şıkkı, ek önlem aldırmaya mülki idare amirlerinin yetkili olduğunu doğru belirtir. C şıkkı, özel güvenlik tedbirlerinin yetersiz kaldığı durumlarda ek önlem alınabileceğini doğru ifade eder. D şıkkı, özel güvenlik görevlilerinin mülki ve genel kolluk amirlerinin emirlerini yerine getirmek zorunda olduğunu doğru tanımlar.
Bilinmesi gereken kural: Mülki idare amirleri ek önlem isteyebilir ve uymayanlara idari yaptırım uygulanabilir, ancak kanun, ihlalde bulunan yöneticilerin meslekten sonsuza kadar men edilmesine dair bir hüküm getirmemiştir.
Soru 7 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin işyeri ve konutlara girme yetkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi bu yetki kullanım şartlarından biri değildir?
- A)Yangın, deprem gibi tabii afet durumlarında işyeri ve konutlara girme yetkisi kullanılabilir
- B)İşyeri ve konutlara girebilmek için mağdur tarafından imdat çağrısında bulunulmalıdır
- C)Genel kolluğa derhal bildirmek şartıyla işyeri ve konutlara girilebilir
- D)Özel güvenlik görevlisi şartlar oluşunca ve görev alanındaki işyeri ve konutlara girebilir
- E)Özel güvenlik görevlisi işyeri ve konutlara şartlar oluşunca ve görevli oldukları süre içinde girebilirler
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca özel güvenlik görevlilerinin işyeri ve konutlara girebilmesi için öncelikle yangın, deprem gibi acil durumlar (A şıkkı) veya mağdurun imdat çağrısı (B şıkkı) gibi şartların oluşması gerekir. Ayrıca görevli oldukları süre ve alan içinde bu yetkiyi kullanabilirler (D ve E şıkları). Ancak kanun, "Genel kolluğa bildirmek şartıyla" girme yetkisi vermez; bildirmek bir yükümlülük olsa da, bu bildirim işlemi girmenin yasal bir ön şartı değildir. Özel güvenlik görevlisi, acil durumlarda kolluk gelmeden müdahale edebilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları kanunen öngörülen girebilme şartlarını doğru ifade etmektedir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, yangın, deprem veya imdat çağrısı gibi acil hallerde, genel kolluğun gelmesini beklemeden görev alanındaki işyeri ve konutlara girebilir.
Soru 8 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi geçici hallerde verilen özel güvenlik izni için doğru değildir?
- A)Geçici hallerde, özel güvenlik izni vali tarafından verilir
- B)Geçici hallerde özel güvenlik izni, hizmeti yerine getirecek güvenlik şirketi tarafından alınır
- C)İzin başvurusunda koruma ve güvenlik hizmeti verilecek alan, istihdam edilecek özel güvenlik görevlileri ve kullanılacak teçhizat belirtilir
- D)Özel güvenlik uygulaması, en az bir ay önce başvurulması şartıyla komisyonun kararı ve valinin onayı ile sona erdirilebilir
- E)Geçici özel güvenlik izni için valiliğe, söz konusu etkinliğin başlamasından en az 48 saat önce müracaatta bulunulur
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, geçici özel güvenlik uygulaması, komisyon kararı ve vali onayı ile en az bir ay önce başvurulması şartıyla sona erdirilemez; aksine, etkinliğin bitiminden önce başvuru yapılarak izin süresi belirlenir. Geçici izinler, etkinlik süresine göre verilir ve tek seferlik olup, bir ay önceden başvuru zorunluluğu bu izin türünün doğasına aykırıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü geçici izinler valilik tarafından verilir. B şıkkı doğrudur çünkü başvuru, hizmeti yerine getirecek güvenlik şirketi tarafından yapılır. C şıkkı doğrudur çünkü başvuruda alan, personel ve teçhizat belirtilmelidir. E şıkkı doğrudur çünkü müracaat etkinliğin başlamasından en az 48 saat önce yapılmalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Geçici özel güvenlik izni, etkinliğin başlamasından en az 48 saat önce başvurulmak suretiyle valilikçe verilir ve bir ay önceden başvuru şartı geçerli değildir.
Soru 9 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin, görev ve yetkilerine ilişkin aşağıda seçeneklerde örnekler verilmiştir. Hangi örnekte verilen yetki kullanımı yanlıştır?
- A)Görev alanında özel güvenlik görevlisi İrem’in, yağma amacıyla girenlere müdahale etmesi
- B)Alışveriş merkezinde görevli özel güvenlik görevlileri Tuğba ve İzzet’in, bulundukları yerden geçenlere kimlik sormaları
- C)Görev yaptığı sitede özel güvenlik görevlisi Öznur’un, ziyaret için gelen cezaevi firarisini yakalaması
- D)Görev yaptığı yerde deprem olan özel güvenlik görevlisi Sinem’in, imdat istenen işyerine girmesi
- E)Görev yerinde terk edilmiş eşya bulan özel güvenlik görevlisi Serhat’ın, eşyayı emanete alması
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin kimlik sorma yetkisi bulunmamaktadır. Bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Dolayısıyla B şıkkındaki kimlik sorma eylemi kanunen yasaktır ve yanlıştır.
A şıkkı, yağma gibi suçun işlenmesini önlemek için gerekli olan müdahale yetkisine (Kanun m. 10) uygundur. C şıkkı, firari yakalama yetkisi kolluk tarafından yapılsa da özel güvenlik görevlisi suçun işlenmesini önlemek için müdahale edebilir. D şıkkı, deprem gibi acil durumlarda imdat istenen yere girmek, görevin gereği olan müdahale yetkisine dahildir. E şıkkı ise terk edilmiş eşyayı bulup kolluğa teslim etmek veya emanete almak görevin bir parçasıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin kimlik sorma, arama yapma veya yakalama gibi yetkileri yoktur; bunlar sadece kolluk kuvvetlerinin yetkisindedir.
Soru 10 · 2023/106 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi kontrol noktalarında bulunması gereken görevlilerden değildir?
- A)Yönlendirme görevlisi
- B)Kontrol görevlisi
- C)Koruma görevlisi
- D)Cihaz görevlisi
- E)Kontrol nokta sorumlusu
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kontrol noktalarında görevliler; kontrol nokta sorumlusu, kontrol görevlisi, yönlendirme görevlisi ve koruma görevlisinden oluşur. "Cihaz görevlisi" unvanı bu mevzuatta yer almadığı için doğru cevap D şıkkıdır. Diğer şıkların yanlış olma sebebi ise; A, B, C ve E şıklarının kanunen kontrol noktası personeli olarak tanımlanmış olmalarıdır.
Bilinmesi gereken kural: Kontrol noktalarında sadece kanunda belirtilen dört görevli bulunur, "Cihaz görevlisi" gibi bir unvan yasal değildir.