106. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 3. bölüm

Doğru cevap C (2)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri tarafından hazırlanan tutanaklarda, tutanağın doğruluğunu ve geçerliliğini sağlamak amacıyla en az iki görevlinin imzası bulunması zorunludur. Bu kural, tutanağın tek bir kişinin ifadesine dayanmamasını ve sorumluluğun paylaşılmasını amaçlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Tek imza (A) tutanağın hukuki geçerliliğini zayıflatır; üç, dört veya altı imza (B, D, E) ise yasal zorunluluktan fazladır ve gereksizdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik tutanakları, hukuki geçerlilik kazanmak için en az iki görevli tarafından imzalanmalıdır.

Doğru cevap C) Olay yeridir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği uyarınca, olayın işleniş tarzı ile fail ve mağdur arasındaki ilişkinin analiz edilebildiği dinamik alan, "olay yeri" olarak tanımlanır. Bu alan, delillerin toplanması ve soruşturmanın temeli olan fiziksel mekandır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Delil, yargı mercilerince kabul edilen ve olayı ispatlayan somut veridir; B) İpucu, olayla ilgili şüpheli veya dolaylı bilgiyi ifade eder; D) Bulgu, olay yerinde rastgele bulunan ve doğrudan kanıt değeri taşımayan nesnedir; E) Olay ise sadece gerçekleşen fiilin kendisidir, fiziksel alanı tanımlamaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olay yerini koruyarak fail ve mağdur ilişkisini analiz edebileceği dinamik bölgeyi tespit etmelidir.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, araç kontrol noktalarında amaç fiziksel olarak aracın ilerlemesini engellemektir. Hidrolik bariyer, ters kapan, kollu bariyer ve sürgülü demir kapı, araçların geçişini fiziksel olarak durduran veya zorlaştıran engelleyici ve hız kesici donanımlardır. Ancak araç altı inceleme kamerası, sadece aracın altını görüntüleyerek gözlem ve tespit amaçlı kullanılan pasif bir güvenlik ekipmanıdır; aracın hareketini fiziksel olarak durdurma veya hızını kesme özelliği bulunmamaktadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında araçların geçişini fiziksel olarak durduran veya zorlaştıran aktif engelleyici cihazlardır.

Bilinmesi gereken kural: Araç altı inceleme kamerası sadece tespit amaçlıdır, fiziksel engelleyici veya hız kesici bir donanım değildir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği uyarınca, özel güvenlik görevlileri olay yerinde sadece fiziksel bulgu çeşitlerini tespit edip korumakla yükümlüdür; C şıkkında sayılan silahlar, fişekler ve belgeler doğrudan fiziksel nesnelerdir. A şıkkı biyolojik bulgular, B şıkkı patlayıcı ve kimyasal maddeler, D şıkkı iz bulguları, E şıkkı ise narkotik maddelerdir ve bunlar fiziksel bulgu kategorisinden farklı sınıflandırılır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri olay yerinde sadece fiziksel bulgu çeşitlerini tespit edip korumakla yükümlüdür; biyolojik, kimyasal veya iz bulgularını analiz etme yetkisi yoktur.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, eşkal tarifi; gözlem, dikkat ve net ifade gerektiren bir mesleki beceridir. Gözlem gücü zayıf olan birinin sağlıklı ve güvenilir bir eşkal tarifi yapması mümkün değildir; bu durum görevin temelini oluşturan "gözlem" ilkesine aykırıdır.

Diğer şıklar neden yanlış? A şıkkı doğrudur çünkü eşkal, gözle görülen belirgin özelliklerdir. C şıkkı doğrudur çünkü tanımlama, doğrudan gözlemle ilişkilidir. D şıkkı doğrudur çünkü özel güvenlik görevlileri ortak standart ve terminoloji kullanmak zorundadır. E şıkkı doğrudur çünkü tariflerde belirli ve açık ifadeler kullanılmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, gözlem gücü zayıf olan kişilerden sağlıklı ve güvenilir eşkal tarifi bekleyemezler.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlilerinin kişiyi elle arama yetkisi bulunmamaktadır; bu işlem sadece polis ve jandarma gibi kolluk kuvvetleri tarafından yapılabilir. Tuğçe Hanım, kapı detektörü uyarı verdiğinde sadece elektronik cihazlarla veya el feneriyle görsel kontrol yapabilir, ancak elle arama yapamaz.

Diğer şıklar neden yanlış? A şıkkı, X-ray cihazından geçmek istemeyen kişiyi geçirmemesi, güvenlik prosedürlerine uygun bir reddetme işlemidir. B şıkkı, ruhsatlı silah taşıyan şahsın kimlik ve ruhsatını kontrol etmesi, yasal bir zorunluluktur. D ve E şıklarında belirtildiği üzere, elektronik sistemlerle arama yapmak özel güvenlik görevlilerinin yetkisi dahilindedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin kişiyi elle arama yetkisi yoktur; bu sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik gereği, raporun içerik kuralları arasında olayın tam ve doğru anlaşılması için gerekli tüm detayların eksiksiz verilmesi esastır. Rapor, sadece şekil değil, olayın özünü anlatan somut bir delil niteliğindedir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı kağıt boyutu şekil kuralıdır; B şıkkı yazım hatası şekil kuralıdır; C şıkkı hitap düzeni şekil kuralıdır; E şıkkı ise imza ve kimlik bilgisi şekil kuralıdır.

Bilinmesi gereken kural: Raporun şekli (kağıt, yazı tipi, imza) düzenli olmalı, ancak asıl önemli olan içeriğin olayı tam ve detaylı bir şekilde yansıtmasıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin şüpheliyi kelepçeleme yetkisi bulunmamaktadır. Bu işlem, sadece kolluk kuvvetlerinin (polis, jandarma) yetkisindeki bir tutuklama ve el koyma işlemidir. Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi sadece yakalayarak (D) veya muhafaza altına alarak (C) kolluğa teslim etmeli (E) ve darp olayına müdahale etmelidir (A). Kelepçeleme, görevlisinin yetki alanı dışına çıkması ve suç teşkil eden bir fiildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, özel güvenlik görevlisinin kanunen tanımlanan yetkileri ve görev tanımları çerçevesinde doğru uygulamalardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, şüpheliyi yakalayıp kolluğa teslim edebilir ancak asla kelepçeleme veya fiziki zorlama ile tutuklama yetkisine sahip değildir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi "koruma ve önleme" ile sınırlıdır. Adli olaylarda delilleri toplamak, incelemek ve muhafaza altına almak sadece Genel Kolluk (Polis/Jandarma) yetkisindedir. Özel güvenlik görevlisi, delilleri toplayarak suç unsuru oluşturabilir veya delillerin bütünlüğünü bozabilir; bu nedenle bu eylem yasa dışıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yakalama yetkisi sadece kollukta olmakla birlikte, özel güvenlik görevlisi şüpheliyi yakalamak yerine kolluğa teslim etmek zorundadır; ancak soru "uygun olmayan" eylemi sorduğu için D en kesin yasa dışı eylemdir. B ve C şıkları, olay yerini koruma ve emniyet şeridi çekme gibi kollukla işbirliği gerektiren doğru prosedürlerdir. E şıkkı ise yasal yükümlülüktür.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, adli olayda delil toplamak veya incelemek yerine olay yerini koruyarak derhal Genel Kolluğa haber vermelidir.

Doğru cevap E'dir. Özel Güvenlik Görevlisi, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu (PVSK) Madde 15'te belirtilen silah kullanma yetkisine sahip değildir. Bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir; özel güvenlik görevlisi sadece zor kullanma ve yakalama gibi sınırlı adli görevleri yerine getirebilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları, 5188 sayılı Kanun ve CMK hükümlerine dayanarak özel güvenlik görevlisine tanınan yasal yakalama ve delil koruma yetkileridir; D şıkkı ise TCK Madde 24 ve 25'e göre zor kullanma hakkını ifade eder ve görevin bir parçasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kolluk gibi silah kullanma yetkisine sahip değildir; sadece zor kullanma ve yakalama gibi sınırlı adli görevleri yapabilir.