106. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 5. bölüm

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi ilk yardım yaparken hastanın can güvenliğini korumalı ancak fiziksel baskı uygulayarak yaralanmaya neden olmamalıdır. Sara krizi sırasında hastayı bağlamak, kasılmaların şiddetini artırıp kırık veya çıkık riskini doğurduğu için kesinlikle yasaktır ve yanlıştır.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı, trafik akışını keserek hastanın ve çevrenin güvenliğini sağlamak için doğru bir müdahaledir. C şıkkı, krizin kendi sürecini tamamlamasına izin vermek, hastanın kendi kendine iyileşmesini destekleyen doğru bir yaklaşımdır. D şıkkı, başın sert zemine çarpmasını önlemek için yumuşak malzeme koymak hayati önem taşıyan doğru bir uygulamadır. E şıkkı, kusma durumunda hava yolunun tıkanmasını önlemek için hastayı yana çevirmek doğru bir ilk yardım yöntemidir.

Bilinmesi gereken kural: Sara krizi geçiren hastayı asla bağlamayın, sadece başını koruyun ve güvenli bir yere alın.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, özel güvenlik görevlilerinin temel yaşam desteği (TYD) ve acil müdahale konularında eğitim alması ve bu bilgiyi uygulamaları zorunludur. Bilinci açık bir bebekte hava yolu tıkanıklığı durumunda, Türk Kızılayı ve Avrupa Hayat Kurtarma Konseyi (ERC) kılavuzlarına göre uygulanan standart prosedür; 5 kez sırt vuruşu ve ardından 5 kez göğüs basısı yapmaktır. Bu yöntem, bebeklerin anatomik yapısına uygun olarak tıkanıklığı açmayı hedefler.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı (Koma pozisyonu) bilinçsiz hastalar içindir; C şıkkı (TYD) genel bir tanımlama olup bebeğe özel teknik belirtmez; D şıkkı (Karına bası) yetişkinlerde kullanılır, bebeklerde tehlikelidir; E şıkkı (Şok pozisyonu) kan basıncı düşüklüğü içindir.

Bilinmesi gereken kural: Bilinci açık bebeklerde hava yolu tıkanıklığında 5 sırt vuruşu ve 5 göğüs basısı tekniği uygulanır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, kaza anında öncelikli görevimiz yangın ve patlama riskini ortadan kaldırmaktır. Bu nedenle aracın kontağı kapatılarak elektrik sistemi devre dışı bırakılmalı ve el freni çekilerek aracın hareket etmesi engellenmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı el freni indirilirse araç hareket edebilir; B şıkkı yaralıyı hareket ettirmek ikinci dereceden bir işlemdir; D ve E şıklarında 110 ve 155 aranması güvenlik önlemleri alındıktan sonra yapılmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Kaza anında ilk yapılması gereken, yangın ve hareket riskini önlemek için kontağı kapatmak ve el frenini çekmektir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, bebeklerde hava yolu açıklığı sağlarken başın hafifçe geriye alınarak çenenin yukarı kaldırıldığı "baş-çene pozisyonu" verilmelidir. Bu pozisyon, bebeklerin boynunun kısa ve esnek yapısı nedeniyle hava yolunun kapanmasını önler.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı başı öne eğmek hava yolunu tamamen kapatır; C ve E şıkları (45 ve 90 derece) bebek boynunu aşırı bükerek hava yolunu tıkar; D şıkkı burunu kapatmak solunumu engeller.

Bilinmesi gereken kural: Bebeklerde hava yolu açmak için başı hafifçe geriye alıp çeneyi yukarı kaldırarak pozisyon verilmelidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, dış kanamalarda ilkyardımın temel amacı kanı durdurmaktır. E şıkkındaki "kanayan bölgenin içeride kalacak şekilde örtülmesi" ifadesi, kanamanın durdurulması için gerekli olan doğrudan baskı ve temiz bez uygulamasını engellediği için yanlış bir uygulamadır; kanayan bölge açık kalmalı veya doğrudan baskı uygulanmalıdır. Diğer şıklar doğrudur: A, B ve C şıkları kanı durdurmak için yapılan temel baskı ve sarma işlemleridir; D şıkkı ise kanayan bölgeye en yakın basınç noktasına baskı uygulayarak kan akışını kesmeyi hedefler.

Bilinmesi gereken kural: Dış kanamalarda kanayan bölge açık kalmalı, üzerine temiz bezle doğrudan baskı uygulanmalı ve bölge örtülerek kan akışı engellenmemelidir.

Doğru cevap C) Kanama'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, damar bütünlüğünün bozulmasıyla kanın damar dışına akması tıbbi olarak "kanama" olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, bu durumu ilk aşamada tespit edip durdurmakla yükümlüdür.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır; B) Burkulma, eklemlerdeki bağların zedelenmesidir; D) Yaralama, vücut dokularında oluşan hasarın genel adıdır; E) Çıkık, eklemin normal pozisyonundan ayrılmasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Damar bütünlüğü bozulduğunda kanın damar dışına akması kanama olarak adlandırılır ve acil müdahale gerektirir.

Doğru cevap A şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım kuralları gereği, yaralının yarasını görmesine izin vermek paniği artırır ve şok riskini yükseltir; bu durum ilk yardımın temel prensiplerine aykırıdır. B şıkkı yanlıştır çünkü hasta soğuk tutulmamalı, sıcak tutulmalıdır. C şıkkı yanlıştır çünkü yardım gelene kadar yaralının yanında kalmak zorunludur. D şıkkı yanlıştır çünkü 112 aranarak doğru bilgi vermek hayati önem taşır. E şıkkı yanlıştır çünkü yaralı yerinden oynatılmamalıdır.

Bilinmesi gereken kural: İlk yardımda yaralının yarasını görmesine izin verilmemeli, paniği önlemek için sakinleştirilmeli ve gereksiz hareketlerden kaçınılmalıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin ilk yardım yükümlülüğünü belirtir. Köpek ısırıklarında enfeksiyon riskini azaltmak ve tükürükteki bakterileri uzaklaştırmak için yara hemen bol sabunlu soğuk suyla en az 5 dakika yıkanmalıdır. Bu işlem, Tıbbi İlk Yardım Uygulama Yönetmeliği'ne uygun olarak ilk basamak müdahaleyi oluşturur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı, arı sokmasında sıcak uygulama zehirin yayılmasını hızlandıracağı için yanlıştır; C şıkkı, akrep sokmasında sıcak uygulama zehri aktifleştireceği için yanlıştır; D şıkkı, deniz canlıları sokmasında soğuk uygulama ağrıyı artırabileceği için genellikle yanlıştır; E şıkkı ise yılan sokmasında yaranın kesilip zehrin emilmesi TCK ve CMK'da belirtilen tıbbi prosedürlere aykırı ve ölümcül hatalı bir uygulamadır.

Bilinmesi gereken kural: Köpek ısırıklarında enfeksiyonu önlemek için yara hemen bol sabunlu soğuk suyla en az 5 dakika yıkanmalıdır.

Doğru cevap D şıkkı olan "Isı"dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yangınla mücadele yönetmeliklerinde yangının oluşması için gerekli dört unsur (yanıcı madde, ısı, oksijen ve zincirleme reaksiyon) belirtilmiştir. Bu maddelerin sıcaklığını artıran ve yangını başlatan fiziksel etki doğrudan "Isı"dır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Duman, yanma sonucu oluşan bir üründür; B) Alev, yanma sırasında görünen ışık ve ısıdır; C) Yanma, ısı etkisiyle gerçekleşen kimyasal bir olaydır; E) Oksijen ise yanmayı destekleyen bir maddedir.

Bilinmesi gereken kural: Yangın oluşumunda sıcaklığı artıran ve yangını başlatan temel fiziksel etki "Isı"dır.

Doğru cevap E) Yangın'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kontrol dışına çıkan ve yayılma potansiyeli taşıyan yanma olayı yasal tanım gereği "yangın" olarak adlandırılır. Özel güvenlik görevlilerinin yangınla mücadele ve ilk müdahale yetkileri bu tanıma dayanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Benzin sadece bir yanıcı madde türüdür; B) Yanma olayın kendisidir, kontrol dışı durumu belirtmez; C) Duman yanma sonucu oluşan bir üründür; D) Yanıcı madde ise yangının yakıtıdır.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol dışına çıkan yanma olayı, özel güvenlik mevzuatında ve genel tanımlarda "yangın" olarak kabul edilir.