108. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümleri gereği, bir iş yerinde en az 15 özel güvenlik görevlisinin çalıştığı durumlarda, bu görevlilerin denetim ve koordinasyonunu sağlamak amacıyla mutlaka bir "Özel Güvenlik Sorumlusu" atanması zorunludur. Bu kural, güvenlik hizmetlerinin kalitesini ve hukuki sorumluluğu artırmak için konulmuştur.

Diğer şıklar neden yanlış? A) 5 kişi, sorumluluk ataması için yasal olarak yeterli sayı sınırını oluşturmaz. B) 10 kişi, kanunda belirtilen zorunlu sınırın altındadır ve sorumluluk ataması gerektirmez. D) 30 kişi, zorunlu sınırın üzerindedir ancak soru "en az kaç kişi"yi sorduğu için 15 doğru cevaptır. E) 50 kişi, zorunlu sınırın çok üzerindedir ve 15 sayısını değiştirmez.

Bilinmesi gereken kural: 5188 sayılı Kanun'a göre, bir iş yerinde 15 ve daha fazla özel güvenlik görevlisi çalışıyorsa, mutlaka bir Özel Güvenlik Sorumlusu atanmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin temel yetkisi, görev alanlarında meydana gelen olaylarda olay yerini koruma altına almaktır. Bu, kolluk kuvvetlerinin gelmesine kadar delillerin korunması ve güvenlik sağlanması amacıyla kanunen tanınan yetkidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Parmak izi almak, sadece yetkili kolluk kuvvetlerinin yapabileceği adli bir işlemdir. B) Gözaltına almak, yalnızca polis, jandarma ve saha kolluğu tarafından yapılabilir. C) Olay yerindeki delilleri incelemek, adli inceleme yetkisi gerektirdiği için görevlilerin yetkisi dışındadır. E) Soruşturma yapmak, resmi soruşturma yetkisi sadece kolluk ve savcılığa aittir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olay yerini koruyarak kolluğu bekler; ancak asla kolluk yetkisi olan gözaltı, arama veya soruşturma işlemlerini tek başına yürütemez.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik izni başvurusunda hizmetin konusu, kullanılacak personel sayısı ve ihtiyaç duyulan silah/teçhizat miktarı ile niteliği eksiksiz belirtilmelidir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A, B ve C şıkları eksik bilgi içerdiği için başvuru reddedilir; D şıkkı ise hizmet konusunu atladığı için yetersizdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik izni başvurusunda hizmetin konusu, personel sayısı ve silah/teçhizat bilgisi birlikte ve eksiksiz verilmelidir.

Doğru cevap A) Dışişleri Bakanlığına'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereği, yabancı bir şirketin Türkiye'de hizmet vermesi, yabancı ortaklık veya yabancı eğitmen istihdamı gibi durumlarda, Türkiye ile ilgili ülke arasında mütekabiliyet (karşılıklılık) ilkesinin varlığı zorunludur. Bu ilkenin mevcut olup olmadığına karar verme yetkisi, uluslararası ilişkiler ve karşılıklılık ilkelerini yürüten Dışişleri Bakanlığı'na aittir. İçişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü ise sadece mütekabiliyetin sağlandığına dair Dışişleri Bakanlığı'nın olumlu görüşünü aldıktan sonra izin verme yetkisine sahiptir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B, C ve D şıkları mütekabiliyetin varlığını tespit etme yetkisine sahip değildir; sadece izin verme veya denetim işlevini yürütürler. E şığı ise yerel yönetim düzeyinde olup, uluslararası karşılıklılık konularında yetkili değildir.

Bilinmesi gereken kural: Yabancıların özel güvenlik alanında çalışabilmesi için önce Dışişleri Bakanlığı'ndan mütekabiliyet onayı alınması gerekir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; ifade alma, soruşturma ve delil toplama gibi yetkiler sadece genel kolluk kuvvetlerine aittir. Selçuk'un şahıslardan ifade alması, 5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK hükümlerine aykırı olarak, yetkili mercii olmayan bir kişi tarafından ifade alınması anlamına gelir ve bu eylem hukuki geçerlilik taşımaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, özel güvenlik görevlisine ifade alma yetkisi tanınmadığı için hukuki dayanağı olmayan ve yetki aşımı içeren hatalı yaklaşımlardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suçla karşılaşsa bile ifade alma, soruşturma veya delil toplama yetkisine sahip değildir; tüm işlemleri derhal genel kolluğa bildirmekle yükümlüdür.

5188 sayılı Kanun uyarınca, mülki idare amirlerinin istediği ilave tedbirleri almayan yöneticilere idari para cezası uygulanır. Bu yaptırım, suç teşkil etmeyen ihlaller için kanunen öngörülen idari yaptırımdır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Adli para cezası, mahkemece verilen ceza türüdür ve bu madde kapsamına girmez. C ve D) Görevden men cezası, kanunda belirtilen belirli suçlar için uygulanır, bu ihlal için değil. E) Hapis cezası ise sadece kanunda açıkça suç olarak tanımlanan eylemler için geçerlidir.

Bilinmesi gereken kural: Mülki idare amirlerinin talimatlarına uymayan özel güvenlik firması yöneticilerine, 5188 sayılı Kanun gereği doğrudan idari para cezası kesilir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, kişi korumada görev yapan özel güvenlik görevlisinin yanında bulundurması zorunlu olan belgeler; görev belgesi, taşıdığı silaha ait özel güvenlik silah taşıma/bulundurma belgesi ve özel güvenlik görevlisi kimlik kartıdır. Bu belgeler, görevin yasal dayanağını ve yetkisini kanıtlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Sürücü belgesi (I) ve sağlık raporu (III) yanlarında bulundurulması zorunlu belgeler arasında yer almamaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Kişi korumada görev yapan özel güvenlik görevlisi, görevi sırasında sadece görev belgesi, silah taşıma belgesi ve kimlik kartını bulundurmak zorundadır.

5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik şirketinin kurucu, temsilci veya yöneticilerinde aranan şartların kaybedilmesi durumunda, bu eksikliğin giderilmesi veya kişilerin değiştirilmesi için 2 ay süre tanınmıştır. Bu süre, İçişleri Bakanlığı'na bildirim yapıldıktan itibaren başlar ve sürenin sonunda durum düzeltilmezse şirketin faaliyet izni iptal edilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: 10 gün, 15 gün ve 1 ay süreleri kanunda belirtilen yasal süreyi karşılamadığı için hatalıdır; 3 ay ise kanunda öngörülen süreden daha uzun olduğundan kabul edilemez.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik şirketlerinde yönetici şartları kaybedildiğinde, durumu düzeltmek veya değişikliği yapmak için kanunen tanınan süre kesin olarak 2 aydır.

Doğru cevap B) Sınırlı devriyedir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde özel güvenlik görevlilerinin devriye yöntemleri olarak rutin, planlı, geri dönüşlü ve dairesel devriye tanımlanmıştır. "Sınırlı devriye" ise mevzuatta yer almayan, uydurma bir terimdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları 5188 sayılı Kanun kapsamında geçerli ve yasal devriye yöntemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri sadece kanunda belirtilen rutin, planlı, geri dönüşlü ve dairesel devriye yöntemlerini uygulayabilir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre özel güvenlik görevlilerinin kimyasal bulgu türleri arasında fişek ve çekirdek bulunmaz; bunlar fiziksel bulgu veya silah mühimmatıdır. Diğer şıklar ise yanlış çünkü B şıkkı atış artıkları kimyasal analiz gerektiren bir bulgu türüdür, C şıkkı yanıcı maddeler kimyasal özellik taşır, D şıkkı uyuşturucular kimyasal madde sınıflandırmasıdır ve E şıkkı toksik maddeler de kimyasal bulgu kategorisindedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kimyasal bulgu türlerini doğru ayırt etmek için fişek ve çekirdeğin fiziksel mühimmat olduğunu, diğerlerinin ise kimyasal analiz gerektiren maddeler olduğunu bilmelidir.