Soru 1 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“……………..; Kazanan-kaybeden yaklaşımıyla ya da kazanmak için zorlayıcı davranışa başvurma ile açıklanabilir.” Çatışmayı önleme yöntemleri dikkate alındığında yukarıda boş bırakılan yere gelmesi gereken ifade hangisidir?
- A)Uyma
- B)Zorlama
- C)Uzlaşma
- D)Hakeme başvurma
- E)Meşgul etme
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Zorlama'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, çatışma çözme yöntemlerinden biri olan zorlama; karşı tarafı ikna etme veya uzlaşma çabaları başarısız olduğunda, görevin gerektirdiği düzeni sağlamak amacıyla kazanmak için zorlayıcı davranış sergilemeyi ifade eder. Bu yöntem, "kazan-kaybet" mantığına dayanır ve özel güvenlik görevlisinin yetkileri çerçevesinde, ancak son çare olarak kullanılmalıdır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Uyma, çatışmayı önlemek için karşı tarafın isteğine boyun eğmeyi, yani kaybetmeyi öngörür. C) Uzlaşma, tarafların karşılıklı taviz vererek ortak bir noktada buluşmasını hedefler. D) Hakeme başvurma, yetkili makamlara veya üçüncü şahıslara danışmayı gerektirir. E) Meşgul etme, dikkati başka bir yöne çekerek çatışmanın büyümesini engellemeyi amaçlar.
Bilinmesi gereken kural: Zorlama, çatışma çözme yöntemleri arasında en son başvurulacak, "kazan-kaybet" mantığına dayalı ve sadece yasal yetkiler çerçevesinde kullanılabilen bir yöntemdir.
Soru 2 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Ankara’da zincir mağazalarından birinin şubesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışan Ali, mağazada devriye halinde gezerken, ucuz mal alabilmek için oluşan kalabalıkta bazı vatandaşların mağazayı yağmalamaya ve hırsızlık yapmaya teşebbüs ettiklerini görmüştür. Bu durumda, yağma ve hırsızlık yapan kişi/kişilere karşı maddi güç çerçevesinde zor kullanma şartları oluştuğundan müdahale eden Ali’nin, copuyla şahısların vücudunun hangi bölgesine vurması doğru olur?
- A)Kafa
- B)Kol ve bacak
- C)Boyun
- D)Omur
- E)Kasık
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Görevlilerinin Zor Kullanma Yönetmeliği'ne göre, zor kullanma sırasında hedeflenen amaç (kişiyi durdurmak veya yakalamak) dışında yaralama olmamalıdır. Kanun, zor kullanmada "ölümcül olmayan" ve "hayati tehlike yaratmayan" bölgelere müdahaleyi emreder. Bu nedenle copla kol ve bacak gibi hayati organları içermeyen, hareketi kısıtlayan ancak ölümcül olmayan bölgelere vurmak yasal zorunluluktur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları; kafa, boyun, omur ve kasık bölgeleri hayati tehlike oluşturabilecek veya kalıcı sakatlık yaratabilecek alanlardır, bu yüzden yasalarca yasaklanmıştır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, zor kullanırken hayati tehlike yaratmayan kol ve bacak gibi güvenli bölgeleri hedef almalı, asla hayati organlara müdahale etmemelidir.
Soru 3 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir voleybol maçında görev alan özel güvenlik görevlileri, maç sonunda sahaya inen topluluk veya kalabalığı bölmek ve yanlara doğru dağıtmak, topluluk veya kalabalık içerisindeki lider suçluları yakalayıp tahliye etmek ve topluluk veya kalabalık içerinde yolu açmak için kama düzeni oluşturmuşlardır. Diğer özel güvenlik görevlilerinin, hakemi ve oyuncuları seyirciler tarafından atılan taş, anahtarlık, çakmak, su şişesi, sandalye vb. yabancı maddelerden korumak için almaları gereken düzen aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Kama düzeni
- B)Hat düzeni
- C)Çember düzeni
- D)Çatı düzeni
- E)Yandan veya genel destekli düzeni
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Çatı düzeni'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görevlileri ve hakemleri dışarıdan gelen nesnelere karşı korumak amacıyla oluşturdukları, üst kısımları birbirine bağlanarak bir siper oluşturduğu formasyon "Çatı düzeni"dir. Bu düzen, atılan nesnelerin görevlilerin üzerine düşmesini engeller ve 5188 sayılı Kanun'un güvenlik görevlilerinin görevlerini yerine getirme yetkisi çerçevesinde fiziksel koruma sağlar.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Kama düzeni, kalabalığı bölmek ve dağıtmak için kullanılır; B) Hat düzeni, kalabalığı engellemek veya yönlendirmek için kullanılır; C) Çember düzeni, bir nesneyi veya kişiyi çevreleyip korumak için kullanılır; E) Yandan veya genel destekli düzeni, koruma görevlilerinin yanına destek sağlamak için kullanılır.
Bilinmesi gereken kural: Görevlileri ve hakemleri atılan nesnelere karşı korumak için mutlaka "Çatı düzeni" oluşturulmalıdır.
Soru 4 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kalabalıklar organizasyon bakımından organize ve organize olmayan kalabalık, bunlar da kendi aralarında aktif ve pasif kalabalıklar diye ikiye ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi organize aktif kalabalıklara örnek gösterilebilir?
- A)Toplantı, gösteri yürüyüşü ve grevlere katılanlardan oluşan kalabalıklar
- B)Spor ve sanatsal etkinliklerdeki seyirciler, inanç etkinliklerinde bulunanlardan oluşan kalabalıklar
- C)Ani karışıklıklar, panik karışıklıkları sonucu oluşan kalabalıklar
- D)Rastgele (tesadüfi) kalabalıklar, çarşı- pazar kalabalığı
- E)Belli bir alana ilgi duyan insanların bir araya gelmesi ile oluşan kalabalık (dans etmek, şarkı söylemek)
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, organize aktif kalabalıklar; önceden planlanmış, belirli amaçları olan ve eylemli (aktif) bir yapı sergileyen gruplardır. Toplantı, gösteri yürüyüşü ve grevler, katılımcıların eylemli bir şekilde bir araya gelip amaçlarını gerçekleştirmeye çalıştığı, dolayısıyla "organize aktif" sınıfına giren örneklerdir.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı, amaçları pasif seyretmek veya ibadet etmek olan "organize pasif kalabalıklardır". C şıkkı, önceden planlanmayan "organize olmayan aktif kalabalıklardır". D şıkkı, amaçsız ve rastgele oluşumlar olan "organize olmayan pasif kalabalıklardır". E şıkkı ise belirli bir amaçtan ziyade eğlence odaklı, pasif veya yarı pasif nitelikte bir kalabalık türüdür.
Bilinmesi gereken kural: Organize aktif kalabalıklar, önceden planlanmış eylemli amaçlarla (grev, yürüyüş vb.) hareket eden gruplardır.
Soru 5 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Günlük hayatın akışı içinde, birbirini tanımayan insanların tesadüfen bir araya gelmeleri kalabalık olarak tanımlanmaktadır. Kalabalık içerisinde kişi tipleri bulunmaktadır. Bu tiplerden biriside; “Genelde topluluğu içeriden yöneten kişilerdir, bunlar aynı zamanda konuşmacılar da olabilirler.” şeklinde açıklanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi açıklaması yapılan kişi tipidir?
- A)Liderler (Önderler)
- B)Tesir altında kalanlar
- C)Atılganlar
- D)Provokatörler
- E)İhtiyatlılar ve destekçiler
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Liderler (Önderler)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile psikolojik kalabalık teorileri gereği, kalabalıkta topluluğu içeriden yöneten ve genellikle konuşmacı rolü üstlenen kişi tipine "lider" denir. Bu kişiler, kalabalığın enerjisini yönlendirerek eylemleri organize ederler.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı, liderin etkisiyle harekete geçen pasif bireyleri ifade eder; C şıkkı, kalabalığın dikkatini çeken ancak yön veremeyen bireyleri tanımlar; D şıkkı, durumu kasıtlı olarak karıştırmayı amaçlayan provokatörleri belirtir; E şıkkı ise durumu gözlemleyen ve destek veren pasif grupları ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Kalabalık psikolojisinde topluluğu içeriden yöneten ve konuşmacı olan kişi tipi "Lider" olarak tanımlanır.
Soru 6 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Örgüt içinde iki veya daha fazla kişi ya da grup arasında kıt kaynakların paylaşılması veya görevlerin dağıtımı ile yine bu kişi veya gruplar arasındaki statü, amaç, değer ya da algı farklılıklarından kaynaklanan anlaşmazlık veya uyuşmazlık şeklindeki tanımlamaya “çatışma” denir. Aşağıdakilerden hangisi çatışmanın nedenlerinden değildir?
- A)Belirli kaynakların paylaşılması, amaç farklılıkları, algılama farklılıkları
- B)Yönetim alanı ile ilgili belirsizlik, işler arası fonksiyonel karşılıklı bağlılık
- C)Kaynakların yeterli olması
- D)İletişim noksanlıkları, statü farklılıkları, yönetici tarzları arasındaki farklılıklar, çıkar farklılıkları
- E)Kişilik farklılıkları, değişen koşulların öngördüğü yeni nitelikler, işçi-işveren ilişkilerindeki kutuplaşmalar
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre çatışma, kaynakların yetersizliği, amaç farklılıkları veya iletişim kopukluğu gibi faktörlerden kaynaklanır. Kaynakların yeterli olması durumunda ise paylaşım sorunu doğmaz; bu nedenle çatışma nedeni olamaz. A şıkkı kaynak paylaşımı ve algı farklılıklarını doğru belirtir. B şıkkı yönetim belirsizliği ve işbirliği zorunluluğunu, D şıkkı iletişim ve statü farklarını, E şıkkı ise kişilik ve değişen koşulları çatışma nedeni olarak doğru ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Çatışma, kaynakların yetersizliği veya farklılıklardan kaynaklanır; kaynakların yeterli olması çatışma yaratmaz.
Soru 7 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Toplu konut sitesinde görevli özel güvenlik görevlileri Ali ve Ayşe, aniden meydana gelen trafo patlaması ve elektrik kesintisi nedeniyle panikleyen site sakinlerine yönelik paniği önlemek için uyguladıkları yöntemlerden hangisi yanlıştır?
- A)Site sakinlerini kolayca çıkabilecekleri kapı ve çıkışları saptamak ve bu kaçış yollarının açık bulundurulmasını sağlamak
- B)Gerçek bir tehdidin olup olmadığı konusunda site sakinlerine bilgi vermek
- C)Site yönetimi ile işbirliği içinde hareket etmek
- D)Paniğe kapılan site sakinlerini sakinleştirmeye çalışmak için gayret sarf etmek
- E)Site ve bina çıkış kapılarını kapatmak
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, acil durumlarda can güvenliği her şeyden önce gelir. Çıkış kapılarını kapatmak, sakinlerin tahliye olmasını engeller ve TCK'daki "ihmal" veya "tehlikeli eylem" suçlarını oluşturur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir tahliye yoludur; B şıkkı bilgi verme görevini yerine getirir; C şıkkı koordinasyon ilkesine uygundur; D şıkkı paniği önleme görevini ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Acil durumlarda çıkış yolları asla kapatılmaz, aksine tahliye için açık ve erişilebilir tutulmalıdır.
Soru 8 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri gösteren kurallara “Toplumsal Davranış Kuralları” denilmektedir. Toplum hayatını düzenleyen çok çeşitli sosyal düzen kuralları bulunmaktadır. Bunlardan hangisi bu kurallardan değildir?
- A)Din kuralları
- B)Ahlak kuralları
- C)Görgü kuralları
- D)Hukuk kuralları
- E)Bireysel kurallar
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin toplum düzenini korurken hukuk kuralları (TCK, CMK, PVSK), ahlak ve görgü kurallarına uymalarını emreder. Bu kurallar, toplumun barış ve düzenini sağlayan temel sosyal düzenleyicilerdir. Ancak yazım kuralları, dilin yazılış biçimini belirleyen teknik kurallar olup, toplumsal davranışları veya yetkileri düzenleyen bir sosyal kural niteliği taşımaz; bu nedenle listedeki tek istisnadır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları toplumun inanç ve nezaketini düzenleyen geçerli sosyal kurallardır; D şıkkı ise devlet gücüyle zorunlu kılınan hukuki kurallardır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görevlerini yürütürken sadece hukuki yetkilerini değil, toplumun kabul ettiği ahlaki ve görgü kurallarını da dikkate almalı, ancak yazım kurallarını toplumsal düzenleyici bir kural olarak değerlendirmemelidir.
Soru 9 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Çalıştığı iş yerinde akli dengesi yerinde olmayan bir şahsın elinde sopayla insanlara saldırdığını gören özel güvenlik görevlisi Ayhan saldırganlık gösteren şahsı etkisiz hale getirebilmek için ilk önce zor kullanma yetkisi içerisinde göz yaşartıcı spreyini kullanır. Ayhan’ın kullandığı göz yaşartıcı spreyi bulundurma izni nereden alınmıştır?
- A)İl Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şubesinden
- B)İl Özel Güvenlik Komisyonundan
- C)İl Jandarma Komutanlığından
- D)Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığından
- E)Hizmet veren kurum veya şirketten
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlilerinin zor kullanma araçlarını (göz yaşartıcı sprey dahil) bulundurma ve kullanma izni, İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından verilir. Bu komisyon, görevlinin mesleki yeterliliğini ve gerekli şartları değerlendirerek izin belgesini düzenler.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları yetkili merci değildir; bu kurumlar doğrudan özel güvenlik araç izni vermez. E şığı ise yetkili mercinin sadece komisyon olduğunu belirtir, şirketin izni yoktur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin zor kullanma araçlarını bulundurma ve kullanma izni, İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından verilir.
Soru 10 · 2024/108 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi önemli kişinin (VIP) aracına binerken uyulması gereken kurallardan biri değildir?
- A)Araçlar, önemli kişiden (VIP) hemen önce binilecek yere getirilmelidir
- B)Makam aracı mümkün olduğunca bina girişine yaklaştırılmalıdır
- C)Araçlar çalışır vaziyette olmalıdır
- D)Makam aracı çıkışın tam karşısında olmalıdır
- E)Önemli kişi (VIP) araca binmeden koruma görevlileri aracına binmelidir
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, VIP koruma görevlileri asla önemli kişiden önce araca binmez. Bu, güvenlik zafiyeti yaratır; görevli önce aracı kontrol edip, VIP'in güvenle binmesini sağlamalıdır. Bu nedenle E şıkkı, kurala aykırı olduğu için "uyulmayan" kuraldır ve doğru cevaptır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, VIP'in bekleme süresini azaltmak için doğru bir uygulamadır. B şıkkı, bina girişine yaklaştırma güvenli ve pratik bir durumdur. C şıkkı, araçların çalışır olması temel güvenlik şartıdır. D şıkkı, çıkışın tam karşısında durmak acil tahliye için hayati önem taşır.
Bilinmesi gereken kural: VIP koruma görevlisi, önemli kişi araca binmeden önce kendi aracına binerek güvenlik boşluğu yaratamaz; önce aracı kontrol edip VIP'in güvenli binmesini sağlamalıdır.