108. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 1. bölüm

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, tabancaların emniyet tertibatları; fişek yatağındaki mermiyi ateşlenemeyecek şekilde kilitleyen mekanizmalar değil, silahın kaza ile ateş almasını engelleyen mekanik parçalardır. Fişek yatağı, mermiyi taşıyan boşluktur; emniyet tertibatı değil, ateşleme sisteminin bir parçasıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Horoz emniyeti, horozun düşmesini engelleyen mekanik bir tertibattır. B) Kabza emniyeti, kabza sıkılmadığında tetiğin çekilmesini engeller. C) İkaz pimi emniyeti, silahın boş olduğunu gösteren veya kilitleyen bir parçadır. D) Şarjör emniyeti, şarjör çıkarıldığında silahın çalışmasını durduran tertibattır.

Bilinmesi gereken kural: Fişek yatağı bir emniyet tertibatı değil, mermiyi taşıyan ateşleme odasıdır; emniyet tertibatları kaza ile ateş almayı önleyen mekanik kilitlerdir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve silahların çalışma prensipleri gereği, tabanca boşaldığında şarjördeki son mermi atıldığında, sürgü (sürgü) geriye itilir ve boşta kalır. Bu durum, silahın boş olduğunu gösteren mekanik bir işarettir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Namlu ısınması, sürgünün geri kalmasını doğrudan tetiklemez. B) İğne kırılması, sürgünün geri kalmasıyla değil, silahın arızalı çalışmasıyla ilgilidir. C) Şarjörün çıkması, sürgünün geri kalması sonucu otomatik olarak gerçekleşmez. E) Şarjör kilidinin bozuk olması, sürgünün geri kalmasını sağlayan normal bir işlev değildir.

Bilinmesi gereken kural: Tabanca sürgüsü geriye kilitlendiğinde, bu durum şarjördeki mermilerin tamamen bittiğini ve silahın boş olduğunu gösteren kesin bir işarettir.

Doğru cevap E) Namlu'dur. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, ateşli silahların temel bileşenlerini tanımlarken, namlunun görevini mermiyi fırlatmak ve hedefe ulaştırmak olarak belirtir. Mermi çekirdeği, namlu içindeki tırnaklar ve gaz basıncı sayesinde ivme kazanarak en yüksek hıza ulaşır; bu fiziksel süreç, namlunun temel işlevidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Çerçeve, silahın ana gövdesini oluşturur ancak mermiye hız vermez. B) Şarjör, mermileri taşır ve besler, ateşleme mekanizması değildir. C) Tırnak, mermiyi namluya sokar ancak hızlandırıcı görevi üstlenmez. D) Fişek yatağı, fişeği güvenli bir şekilde tutar ve ateşleme elemanlarını karşılar.

Bilinmesi gereken kural: Namlu, mermiyi fırlatma ve hedefe ulaştırma görevini üstlenen tek silahtır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, ateşlenmeyen bir silahta "namlu tıkanıklığı" veya "namlu kalıntısı" riski vardır. Bu durumda C şıkkı doğrudur; çünkü namluyu hedeften ayırmadan atış nezaretçisine haber vermek, güvenlik kurallarına ve 5188 sayılı Kanun'un emniyet hükümlerine tam uyumludur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Arızayı kendi başına gidermeye çalışmak, yetkisiz müdahale ve kaza riski yaratır. B) Şarjörü çıkarmak, namlu tıkanıklığı durumunda patlama tehlikesini artırır. D) Doldur-boşalt işlemi, namlu içinde mermi varsa patlama riskini doğurur. E) Namluya gözle bakmak, mermi patlarsa ciddi yaralanma veya ölüme neden olur.

Bilinmesi gereken kural: Ateşlenmeyen silahta namlu tıkanıklığı şüphesiyle asla kendi başına müdahale edilmez, namlu hedefe doğru tutularak derhal nezaretçiye haber verilir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve silahların güvenli kullanım ilkeleri gereği, ateşleme mekanizması çalışmazsa silah ateş edemez. İğne kırık olduğunda, horoz düşse bile ateşleme iğnesi mermi kapağına vuramaz; bu durum TCK ve PVSK hükümlerine aykırı bir silah hatası olarak kabul edilir ve atışın gerçekleşmemesinin en temel teknik sebebidir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı sadece isabet hassasiyetini etkiler, ateşlemeyi engellemez; C şıkkı sürgünün geri gitmesini engeller ancak ateşleme mekanizmasını bozmaz; D şıkkı mermiye dönme ve doğruluk etkiler, ateşlemeyi durdurmaz; E şıkkı ise sürgünün ileri gitmesini engeller, ateşleme mekanizmasıyla doğrudan ilgili değildir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın ateş alabilmesi için horoz, iğne ve kapağın eksiksiz ve uyumlu çalışması şarttır; iğne kırıldığında mekanizma tamamen devre dışı kalır.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi silahını sadece teknik olarak kusursuz durumda kullanabilir. Fişek rampası, şarjördeki fişeği namlu yatağına (fişek yatağına) iten kritik parçadır. Bu parça kırık olduğunda, mekanizma fişeği yatağa taşıyamaz; bu yüzden D şıkkı doğrudur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı şarjörün mekanik yapısını değil, doldurma işlevini ifade eder; B şıkkı tetik ve horoz mekanizması ile ilgilidir; C şıkkı boş kovan atma mekanizmasını (kovan atma pimi) anlatır; E şıkkı ise sürgünün geri gitmesini sağlayan enerji aktarımını konu alır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın fişek rampası kırık ise şarjörden fişek yatağına fişek sürülemez ve silah ateş edemez.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yakıcı, zehirleyici, bayıltıcı veya göz yaşartıcı etki yapan maddeler kimyasal özellik gösterir; bu nedenle bu silahlara kimyasal silahlar denir. Bu tanımlama, TCK ve CMK'da yer alan silah sınıflandırmasıyla da örtüşür.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı biyolojik silahların canlı organizmalarla ilgili olduğunu, C şıkkı terimlerin yerlerinin yanlış yerleştirildiğini, D şıkkı ateşli silahların fiziksel patlama gücüne dayandığını ve E şıkkı ise "ateşsiz" tanımıyla kimyasal etkiyi bağdaştırmadığını gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Yakıcı, zehirleyici ve bayıltıcı etki yapan silahlara kanunen "kimyasal silah" adı verilir.

Doğru cevap C) Balistik'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında, silahların kullanım teknikleri ve fişeklerin namludan çıkışından hedefe ulaşana kadar olan fiziksel hareketleri, etkileyen faktörleri ve hedef üzerindeki tahribatı inceleyen bilim dalı balistik olarak tanımlanır. Bu alan, özel güvenlik görevlilerinin olay yerindeki delilleri doğru değerlendirmesi için temel mevzuat gereği bilgi alanıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Kriminoloji suçun nedenlerini ve suçluyu inceler; B) Kaligrafi güzel yazı sanatıdır; D) Grafoloji el yazısı incelemesidir; E) Klimatoloji ise iklim bilimidir.

Bilinmesi gereken kural: Balistik, ateşli silahların fişek hareketlerini ve etkilerini inceleyen temel silah bilgisidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, "kısa namlulu ateşli silahlar" tabir edilen gruba; tek atışlı, otomatik, mekanik ve makineli tabancalar ile toplu tabancalar dahildir. Bu nedenle A, C, D ve E şıkları bu tanıma uymaktadır. Ancak "toplu tabancalar" (B şıkkı), namlu uzunluğu ve kalibre özellikleri nedeniyle kanunlarda "uzun namlulu ateşli silahlar" kategorisinde değerlendirilir ve kısa namlulu silahlar listesinde yer almaz. Bu ayrım, silahların taşıma ve kullanım izinlerinin belirlenmesinde temel hukuki dayanak oluşturur.

Diğer şıkların yanlışlığı: Mekanik, otomatik, tek atışlı ve makineli tabancalar, 5188 sayılı Kanun ve yönetmelik hükümlerine göre açıkça kısa namlulu ateşli silahlar arasında sayılmıştır.

Bilinmesi gereken kural: Toplu tabancalar, namlu uzunluğu ve kalibre özellikleri nedeniyle kanunen "uzun namlulu ateşli silah" sınıfında değerlendirilir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili silah yönetmeliklerine göre, sürgü (kapak takımı) üzerinde tetik korkuluğu bulunmaz; bu parça sabit olarak çerçeveye monte edilir. Silahın güvenliğini sağlayan tetik mekanizması ve onu koruyan korkuluk, sürgünün hareketli parçası değil, gövdenin sabit kısmıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı (Gez) sürgü üzerinde bulunur; B şıkkı (Boş kovan atma boşluğu) sürgü yüzeyinde yer alır; D şıkkı (Yerine getiren yay) sürgüyü ileri iten yaydır ve sürgü içinde bulunur; E şıkkı (İğne grubu) sürgünün arkasına monte edilir.

Bilinmesi gereken kural: Silahın hareketli parçası olan sürgüde gez, kovan atma boşluğu ve yay bulunurken, sabit parça olan çerçevede tetik korkuluğu yer alır.