108. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, hedef balistiğinde etki eden temel faktörleri tanımlarken; çekirdeğin biçimi, ağırlığı, yapım maddesi ve vuruş hızının hedef üzerindeki etkisini kabul eder. Ancak "havanın yoğunluğu" dış etkenler arasında sayılsa da, soru bağlamında diğer şıklar mermi ve silah sisteminin içsel özellikleridir. Havanın yoğunluğu, mermi yörüngesini etkileyen dış atmosferik koşuldur; bu nedenle hedef balistiğinin mermiye ait temel parametrelerinden biri olarak kabul edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Çekirdeğin biçimi, hedefe çarpma anındaki penetrasyon ve dağılma etkisini doğrudan belirler. B) Çekirdeğin ağırlığı, kinetik enerjiyi ve hedefe nüfuz etme kapasitesini değiştirir. C) Vuruş hızı, mermiye sahip olduğu enerjiyi ve hedef üzerindeki hasar potansiyelini belirler. D) Çekirdeğin yapım maddesi, sertlik ve şekil bozma özelliklerini etkileyerek hedef etkisini değiştirir.

Bilinmesi gereken kural: Hedef balistiğinde mermiye ait temel faktörler; şekil, ağırlık, hız ve malzeme cinsidir; atmosferik koşullar dış etkenlerdir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, silahın ateş etme fonksiyonunu yerine getirmesi için kovan atma, emniyet, ateşleme ve nişan tertibatlarının çalışması şarttır. El kundağı ise sadece tutuş ve dengeyi sağlayan bir dış parçadır; silahın mekanik olarak ateşleme döngüsünü tamamlayan bir tertibatı değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, silahın ateşleme döngüsünü tamamlayan ve aksaksız çalışmasını sağlayan temel mekanik tertibatlar olduğu için bu sorunun "değildir" sorusuna uymaz.

Bilinmesi gereken kural: Silahın ateşleme döngüsü; nişan, ateşleme, kovan atma ve emniyet tertibatlarıyla sağlanır; kundağı ise sadece tutuşu kolaylaştıran bir dış elemandır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, ateşli silahların çalışması için gerekli olan fişek; Kovan, Barut, Kapsül ve Çekirdek (Mermi) olmak üzere dört temel bölümden oluşur. Bu nedenle D) Yiv şıkkı doğru cevaptır; çünkü yiv, fişek parçası değil, tüfek veya tabanca namlusunun içindeki spiralli oluklardır ve mermiye dönme hareketi vererek isabeti artırır. Diğer şıkların yanlış olma sebebi ise, A, B, C ve E şıklarının fişek yapısını oluşturan temel bileşenler olmasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Fişek; kovan, barut, kapsül ve çekirdekten oluşur, yiv ise namlu içine aittir.

Doğru cevap A) Çekirdek'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında, ateşli silahlarda namludan çıkan ve tahrip gücünü sağlayan asıl parça, barutun basıncıyla hareket eden metal mermi gövdesidir. Bu parça, fişeğin içindeki barut ve kapsül gibi bileşenlerden farklı olarak doğrudan hedefe çarparak hasar yaratır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Kovan, mermiyi taşıyan ve namluda kalan boş metal kabıdır; kapsül, barutu ateşleyen küçük patlayıcıdır; barut, itici gazı üreten kimyasal maddedir; şarjör ise mermileri depolayan ve besleyen mekanik parçadır.

Bilinmesi gereken kural: Ateşli silahlarda hedefe çarpan ve tahrip gücünü sağlayan tek parça çekirdektir.

Doğru cevap B'dir çünkü 5188 sayılı Kanun ve silah teknik kurallarına göre, fişek yatağı fişeğin rahatça girebilmesi için çapı fişek çapından büyük olmalıdır. Fişek yatağı çapı küçüklese fişek yerleşmez ve silah çalışmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur, atışa hazır fişek buradadır. C şıkkı doğrudur, namlunun hemen gerisinde yer alır. D şıkkı doğrudur, fişek burada ateşlenir. E şıkkı doğrudur, yiv ve setler sadece namluda bulunur, yatağında yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Fişek yatağı, fişek çapından daha geniş olmalı ve yiv-set içermemelidir.

Doğru cevap D) Hatve'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, silahların temizlik ve bakımı için sadece fırça, bez, yağ ve harbi (silah temizleme çubuğu) kullanılır. Hatve, ise silahların temizlik ve bakımında kullanılan bir malzeme değil, genellikle tüfek veya tabanca namlusuna atılan veya namlu içinde kalan yabancı cisimlerin (örneğin kurşun parçalarının) çıkarılması işlemi veya bu işlem için kullanılan özel bir alet adıdır; bu nedenle bir "bakım malzemesi" kategorisine girmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve E şıkları silah temizliğinde kullanılan standart malzemelerdir; C şıkkı olan Harbi ise temizlik çubuğu olarak kullanılır.

Bilinmesi gereken kural: Silah bakımında kullanılan malzemeler; fırça, bez, yağ ve Harbi'den ibarettir, Hatve bir işlem adıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, silahlar; ateşli, ateşsiz ve kimyasal/biyolojik gibi sınıflandırmalarla tanımlanır. "Uzun namlulu silahlar" ise mevzuatta yer alan resmi bir sınıflandırma kategorisi değildir; bu ifade sadece namlu uzunluğuna göre teknik bir betimlemedir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve C şıkları, 5188 sayılı Kanun ve uluslararası sözleşmeler kapsamında silahların genel sınıflandırma grupları arasında yer alır. D şıkkı ise ateşli olmayan silahları kapsayan geçerli bir sınıflandırma grubudur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik mevzuatında silahlar; ateşli, ateşsiz ve kitle imha silahları (kimyasal/biyolojik) olarak sınıflandırılır, namlu uzunluğuna göre değil.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre şarjör yuvası, silah gövdesine monte edilmiş bir parça değil, şarjörün takıldığı boşluktur. Şarjörün kendisi; gövde, kapağı, yayı ve gerdeli (tutucu) gibi parçalardan oluşur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları şarjörün temel yapı elemanlarıdır; D şıkkı ise şarjörün kapağını sabitleyen parçadır.

Bilinmesi gereken kural: Şarjör yuvası, şarjörün takıldığı yerdir; şarjörün kendisi değildir.

Doğru cevap A) Namluda'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik özelliklerini düzenleyen mevzuat gereği, yarı otomatik tabancalarda mermiyi namlu içinde ileri iten ve geri tepmeyi sağlayan mekanizma olan rampa, namlunun üst kısmında yer alır. Bu yapı, mermiyi sürgüden namluya doğru yönlendirerek kilitlenmeyi sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı sürgüde bulunur ancak rampa namluya aittir; C ve D şıkları şarjörle ilgili olup rampa ile ilgisizdir; E şıkkı ise silahın ana gövdesidir ve rampa burada yer almaz.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik tabancalarda rampa, mermiyi namluya doğru yönlendiren ve kilitlenmeyi sağlayan namlu parçasıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, yarı otomatik tabancalar; namlu, sürgü, hazne, tetik mekanizması ve yerine getiren yay gibi parçalardan oluşur. "Harbi" kelimesi ise silahın bir parçası değil, Türk Silahlı Kuvvetleri'ndeki subay rütbesi veya "harbiye" (askeriye) kelimesinin yanlış yazımıdır; dolayısıyla teknik bir parça olarak kabul edilemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, yarı otomatik tabancanın temel ve zorunlu mekanik parçalarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yarı otomatik tabancaların yapısında "harbi" adında bir parça bulunmaz; bu terim askeri rütbe veya kurum ismi olarak kullanılır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahların sadece eğitim ve görev gereği yetkili kişilerce kullanılabileceğini, emniyet mekanizmalarının ise bu kullanımı kontrol etmek için zorunlu olduğunu belirtir. MP-5 makinalı tabancasının emniyet mandalındaki "E" harfi, "Emniyet" (Safe) pozisyonunu ifade eder. Bu konumda silah tetiği çekilse bile kurşun fırlatmaz; bu durum, 5188 sayılı Kanun'un silah güvenliğini ve halkın can güvenliğini koruma ilkesine tam uyum sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: "En yavaş atış" ve "En hızlı atış" MP-5'in ateşleme modları değil, emniyet pozisyonudur; "Tek tek atış" ve "Seri atış" ise silahın ateşleme kiplerini (yarı otomatik ve otomatik) tanımlar, emniyet mekanizmasını değil.

Bilinmesi gereken kural: Silahın emniyet mandalındaki "E" harfi, silahın ateş etmeyeceği güvenli konumunu (Emniyet) temsil eder ve görev sırasında silahın bu pozisyonda tutulması zorunludur.