110. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

Doğru cevap D'dir. Gelir Vergisi Kanunu (GVK) Madde 25, işçilere ödenen ölüm, engellilik ve hastalık tazminatlarının vergiden muaftır. Bu istisna, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri ve Bu Hizmetlere İlişkin Bazı İşlemler Kanunu kapsamında çalışan personelin de kapsadığı genel vergi istisnalarıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır?

• II (Taltif): İşveren tarafından verilen ödüllerin tamamı vergiye tabiktir.
• IV (Fazla çalışma bedeli): Ek mesai ücreti, normal ücret gibi tam vergiye tabidir.
• V (Tayin bedeli): Yer değiştirme tazminatı vergiye tabi bir gelirdir.
• C ve E şıkları: Yukarıda belirtilen vergiye tabi kalemleri (taltif, fazla çalışma, tayin) yanlışlıkla vergi muafiyetli listeye dahil ettikleri için hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri de dahil tüm işçilere ödenen ölüm, engellilik ve hastalık tazminatları Gelir Vergisi Kanunu'na göre vergiden muaftır; ancak fazla mesai, taltif ve tayin bedelleri tam vergiye tabidir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) izni verilirken, başvuranın kamu hürriyetlerini koruma açısından sakıncalı görülmesi durumunda komisyonca izin verilmemesine karar verilir. Bu, kamu düzeni ve güvenliği ilkesine dayanır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Müracaatların neticelendirilmesi için kanunda kesin bir "bir ay" süresi belirtilmemiştir. B) İl Özel Güvenlik Komisyonu kararları İçişleri Bakanlığı'nın onayına değil, doğrudan İl Özel Güvenlik Dairesi Başkanlığına sunulur. C) İzin verilmeme kararlarında gerekçenin belirtilmesi zorunludur ve belirtilmezse yasal dayanağı yoktur. E) Faaliyet İzin Belgesi, izni olan kişiye değil, özel güvenlik hizmetini yürüten kuruluşa düzenlenir.

Bilinmesi gereken kural: Kamu hürriyetlerini koruma açısından sakıncalı görülen adaylara özel güvenlik izni kesinlikle verilemez.

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, özel güvenlik görevlileri devriye görevini görünür ve caydırıcı bir şekilde yürütmelidir. C şıkkı, görevlinin "gizlenerek" devriye yapmasını önererek bu temel ilkeyi ihlal eder; gizlilik, caydırıcılığı ortadan kaldırır ve görevin amacına aykırıdır.

Diğer şıklar doğrudur: A şıkkı tanıma ve acil çıkış bilgisi zorunluluğunu, B şıkkı çoklu devriye koordinasyonunu, D şıkkı teçhizat bakımı yükümlülüğünü ve E şıkkı telsiz kurallarını doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik devriyesi, caydırıcılık ve görünürlük ilkesine uygun olarak açıkça yürütülmeli, gizlenerek yapılmamalıdır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlileri (ÖGG), olay yerinde delilleri toplayıp genel kolluğa teslim etme yetkisine sahip değildir. Bu işlem, sadece yetkili genel kolluk birimlerinin (Polis, Jandarma) görevidir. ÖGG'nin görevi, delilleri korumak, olay yerini güvenli hale getirmek ve yetkililere haber vermektir.

Diğer şıklar neden yanlış? B, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun uyarınca olay yerine ilk gelen ekibin temel görevleri olan koruma, bilgi verme ve giriş çıkışı engelleme işlemlerini doğru ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç delillerini toplamakla değil, sadece korumakla ve yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin yetkileri; koruyucu, önleyici, adli ve yardım görevleri ile sınırlıdır. Kanun, özel güvenlik görevlilerine idari görev (örneğin; izin verme, ceza kesme, vergi toplama gibi) yetkisi vermemiştir. İdari işlemler sadece yetkili kamu makamlarına aittir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun'da açıkça belirtilen ve görevlilerin yerine getirmesi gereken yasal görev türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece kanunla verilen koruyucu, önleyici, adli ve yardım görevlerini yapabilir; asla idari yetki sahibi değildir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG), kontrol noktasında ziyaretçilerin kimlik bilgilerini kayıt altına alma (IV) ve ruhsatlı silahları emanete alma (V) yetkisine sahip değildir. Bu işlemler, sadece yetkili kılınmış olan kolluk kuvvetleri (Polis, Jandarma) tarafından yapılabilir. ÖGG'nin görevi, yetkisiz girişleri engellemek (II), şüpheli araçları durdurup kolluğa bildirmek (III) ve suç teşkil eden maddelerin girişini önlemektir (I).

Diğer şıkların yanlışlığı: II ve III şıkları ÖGG'nin yetkili olduğu ve yerine getirmesi gereken görevlerdir. I şıkkı da kanunen ÖGG'nin sorumluluğundadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kimlik kontrolü yapabilir ve kayıt tutabilir ancak kimlik bilgilerini resmi olarak kayda geçiremez veya ruhsatlı silahları emanete alamaz; bu yetkiler sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi bulduğu veya terkedilmiş eşyanın sahibini tespit etmeye çalışmalıdır. Bu, eşyanın kimsesiz kalmasını önleyen ve 5188 sayılı Kanun'da belirtilen "buluntu" usulüne uygun hareket etme zorunluluğudur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı, sahibinin belirlenmesi durumunda eşyanın derhal genel kolluğa teslim edilmesi gerektiğini belirtirken, özel güvenlik görevlisinin doğrudan teslim etme yetkisini değil, tespit yükümlülüğünü vurgular; C şıkkı, arama sırasında elde edilen eşyanın "müsadere" edilmesinin yargı mercilerinin yetkisindedir, görevlinin yetkisi sadece "tutanakla teslim"tir; D şıkkı, her türlü eşya için mutlaka tutanak düzenlenmesi zorunluluğu vardır; E şıkkı ise maddi değeri olmayan eşyaların da emanete alınması gerektiğini göz ardı eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, bulduğu eşyanın sahibini tespit etmeye çalışmalı ve tespit edilemezse genel kolluğa tutanakla teslim etmelidir.

Eşya tarifinde, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ele geçirilen veya teslim alınan eşyanın kimlik tespiti için renk, ölçü, marka ve seri numarası gibi fiziksel ve teknik özelliklerinin yazılması zorunludur. Bu bilgiler, eşyanın benzerlerinden ayrılmasını ve hukuki süreçlerde delil olarak kullanılmasını sağlar. Ancak davranışı, eşyanın fiziksel bir özelliği değil, canlı bir varlığın niteliğidir; eşya tarifine dahil edilemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, eşyanın fiziksel kimliğini belirleyen ve kanunen zorunlu olan temel tanımlayıcı unsurlardır.

Bilinmesi gereken kural: Eşya tarifinde sadece fiziksel ve teknik özellikler (renk, ölçü, marka, seri no) yazılır; canlıların davranışları veya soyut nitelikler yer almaz.

Doğru cevap D şıkkıdır çünkü 6284 sayılı Kanun ve 5188 sayılı Kanun kapsamında özel güvenlik görevlileri, sadece fiziksel şiddet değil; psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet de dahil olmak üzere tüm şiddet türlerini genel kolluğa bildirmekle yükümlüdür. Şık D, şiddet türünü sadece fiziksel olarak sınırladığı için kanuna aykırıdır. Şık A, B ve E, olaya müdahale ve bildirim yükümlülüğünü doğru ifade ederken; Şık B, mağdurun müracaatı olmasa bile bildirim yapılması gerektiğini doğru belirtir; Şık C ise adli olay niteliği gereği bildirimin zorunluluğunu doğru vurgular.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, aile içi ve kadına yönelik şiddet olaylarında sadece fiziksel şiddeti değil, psikolojik ve ekonomik şiddet dâhil tüm türleri derhal genel kolluğa bildirmelidir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca fiziki güvenlik sistemleri, fiziksel engeller ve bariyerler gibi maddi unsurları kapsar. Kart kontrollü geçiş sistemleri ise elektronik cihazlar ve yazılımla çalışan elektronik güvenlik sistemleri sınıfına girer; dolayısıyla fiziki sistemler arasında yer almaz.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, C, D ve E şıkları, fiziksel olarak girişleri engelleyen veya yavaşlatan maddi engeller olduğu için fiziki güvenlik sistemlerindendir.

Bilinmesi gereken kural: Fiziki güvenlik sistemleri maddi engellerden oluşurken, kartlı geçiş sistemleri elektronik güvenlik sistemleridir.