110. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

Doğru cevap C şıkkı olan Biometrik sistemdir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, biometrik sistemler parmak izi, yüz tanıma veya iris tarama gibi kişilerin fiziksel ve davranışsal özelliklerini sayısal verilere dönüştürerek kimlik doğrulama ve geçiş kontrolü sağlar. Bu yöntem, 5188 sayılı Kanun kapsamında güvenlik görevlilerinin yetkili olarak belirlediği erişim kontrol yöntemlerinden biridir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı kimlik doğrulama için fiziksel özellik yerine kart numarasını kullanır; B ve E şıklar patlayıcı veya yasaklı eşya tespiti içindir; D şıkkı ise görüntü kaydı ve izleme amaçlıdır.

Bilinmesi gereken kural: Biometrik sistemler, bireye özgü fiziksel veya davranışsal verileri sayısal kodlara çevirerek kimlik doğrulama yapan otomatik geçiş kontrol yöntemidir.

Doğru cevap C şıkkıdır. Özel Güvenlik Görevlileri için ilkyardımın temel amacı, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yaralının durumunu kötüleştirmemek ve hayati tehlikeyi ortadan kaldırmaktır. İlaç tedavisi ise tıbbi müdahale olup, sadece sağlık personelinin (hekim, hemşire) yetki alanındadır. Özel güvenlik görevlisi, ilkyardım sırasında kesinlikle ilaç veremez; bu durum TCK ve ilgili mevzuat çerçevesinde yetkisiz tıbbi müdahale suçunu oluşturabilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, ilkyardımın yasal ve tıbbi amaçları olan hayati tehlikenin giderilmesi, fonksiyonların korunması, durumun kötüleşmesinin önlenmesi ve iyileşmeyi kolaylaştırmadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, ilkyardım sırasında sadece fiziksel müdahale yapabilir, kesinlikle ilaç veremez veya tıbbi tedavi uygulayamaz.

112 aranırken sakin konuşmak, adresi net vermek, olayı tanımlamak ve ilkyardım uygulamalarını belirtmek hayati önem taşır. Ancak D şıkkı yanlıştır; 5188 sayılı Kanun ve Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği gereği, hasta/yaralı sayısı ve durumu, ambulans ve ekipman ihtiyacını belirlemek için mutlaka bildirilmelidir. Bu bilgi, olay yerindeki kaynak planlaması için kritiktir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sakin konuşma, panik durumunu önleyerek doğru bilgi aktarımı için gereklidir. B şıkkı adresin net ve etrafı tanımlayıcı olması, kurtarma ekiplerinin hızlı ulaşımını sağlar. C şıkkı olay tanımı, müdahale türünü belirler. E şıkkı ise yapılan ilkyardımın devamını veya tekrarını gerektiren durumları gösterir.

Bilinmesi gereken kural: 112 aranırken hasta/yaralı sayısı ve durumu mutlaka bildirilmelidir; bu bilgi kurtarma operasyonunun planlanması için zorunludur.

Doğru cevap B) Tetenoz Aşısı'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri yaralanma durumunda tetanoz riskine karşı önlem almalıdır. TCK ve CMK'da belirtilen görev ifa ederken oluşabilecek yaralanmalarda, derin ve kirli yaralar tetanoz bakterisine yol açabileceğinden, koruyucu aşı (tetanoz) yapılması zorunludur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: Kuduz aşısı sadece hayvan ısırıklarında, çiçek ve çocukluk aşısı ise bulaşıcı hastalıklara karşı çocukluk döneminde uygulanır; kızamık aşısı ise bulaşıcı viral enfeksiyonlara yöneliktir ve acil yaralanma durumunda ilk tercih değildir.

Bilinmesi gereken kural: Derin ve kirli yaralanmalarda tetanoz riskine karşı derhal tetanoz aşısı yapılmalıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlisi ilk yardım eğitimi alarak kazazedeye müdahale eder. Doğru cevap B'dir çünkü 5188 sayılı Kanun ve TCK'nın "Görevi Kötüye Kullanma" veya "İhmal" hükümleri uyarınca, yaralının durumunu değerlendirmek için hareket ettirilmesi, omurga yaralanması riski taşıyan durumlarda felce neden olabilir ve yasal sorumluluk doğurur. İlk yardım prensipleri gereği, yaralı sadece hayati tehlikesi varsa ve ortam tehlikeliyse hareket ettirilmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sıcak tutma ve hareketsizlik ilkyardımın temel kuralıdır; C şıkkı psikolojik destek gereklidir; D ve E şıkları müdahale organizasyonu ve önceliklendirme için zorunludur.

Bilinmesi gereken kural: Omurga yaralanması şüphesi olan her durumda yaralı, sadece hayati tehlike varsa ve ortam tehlikeliyse hareket ettirilmelidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve genel ilkyardım ilkeleri gereği, sara krizi geçiren kişinin başını sert bir zemine çarpmasından korumak ve çevresindeki tehlikeleri ortadan kaldırmak birincil önceliktir. Ayrıca kriz anında kişiye müdahale etmek yerine derhal 112 Acil Servis'i aramak kanuni ve tıbbi zorunluluktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı soğan koklatmak tıbbi olarak gereksiz ve etkisizdir; B şıkkı su içirmek boğulma riski yaratır; C şıkkı kasları zorlayarak kırık riski oluşturur; D şıkkı yürütmeye çalışmak dengesizlik ve yaralanma riskini artırır.

Bilinmesi gereken kural: Sara krizi anında kişiye hiçbir şey yedirmeyin, zorla hareket ettirmeyin; sadece başını koruyun ve derhal 112'yi arayın.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yangın söndürme operasyonlarında en kritik tehlikelerden biri yangın nedeniyle yalıtımı bozulmuş veya suyla temas eden elektrik hatlarıdır. Özel güvenlik görevlileri, yangın yerinde elektrik akımına maruz kalma riskini önceden değerlendirmeli ve yetkili makamlardan (itfaiye) onay almadan müdahale etmemelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları yangın yerlerinde standart ve yaygın kabul görmüş temel tehlike kategorileri değildir.

Bilinmesi gereken kural: Yangın söndürme çalışmaları sırasında elektrik akımına maruz kalma riski, özel güvenlik görevlisinin en dikkat etmesi gereken hayati tehlikedir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, iş güvenliği ve acil durum prosedürlerinde gazlar sınıflandırılırken, zehirli olmamakla birlikte ortamdan oksijeni yer değiştirerek boğulmaya neden olan gazlar 1. Grup Gazlar olarak tanımlanır. Bu grup, nitrojen, karbondioksit ve argon gibi inert gazları kapsar; tehlike kaynağı kimyasal zehirlenme değil, oksijen yetersizliğidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı (2. Grup) yanıcı gazları, C şıkkı (3. Grup) zehirli gazları, D şıkkı (4. Grup) korozyonlu gazları ve E şıkkı (5. Grup) ise radyoaktif gazları ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Oksijeni yerinden eden inert gazlar zehirli değildir ancak boğulma riski taşıyan 1. grup gazlardır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangın sınıflandırma standartlarına göre, odun, kağıt, kumaş gibi katı maddelerin yanmasıyla oluşan yangınlar A Sınıfı yangın olarak tanımlanır. Bu sınıflandırma, yangın söndürme yöntemlerinin belirlenmesinde temel mevzuat kaynağıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı sıvı yangınlarını, D şıkkı yanıcı metalleri, F şıkkı ise yağ ve yağlı maddelerdeki yangınları ifade eder; X şıkkı ise yangın sınıflarında kullanılan standart bir sembol değildir.

Bilinmesi gereken kural: Katı maddelerden kaynaklanan yangınlar her zaman A sınıfı olarak kabul edilir ve söndürülürken soğutma yöntemi uygulanır.

Doğru cevap E) Yangın'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile yangın söndürme teknikleri incelendiğinde, yanma olayının kontrol dışına çıkıp yayılması ve insan hayatı ile mal varlığına zarar verme potansiyeli taşıması durumu "yangın" olarak tanımlanır. Diğer şıklar yanma olayının bileşenleridir: A) Isınma ve B) Yanma sürecin kendisi, C) Duman yanma sonucu oluşan gazdır, D) Yanıcı madde ise sürecin yakıtıdır; bunlar tek başına kontrol dışı durumu ifade etmez.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol dışına çıkan ve yayılan yanma olayı yangın olarak adlandırılır.