Soru 1 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi uyuşturucu maddeye başlama nedenlerinden değildir?
- A)Merak Etkisi
- B)Arkadaş Israrı
- C)Eğitim Amaçlı
- D)Eğlence Amaçlı
- E)Kişisel Sorunlar
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyuşturucu madde kullanımını suç olarak tanımlar; bu nedenle "eğitim amaçlı" bir kullanım gerekçesi mevzuatta veya bilimsel literatürde geçerli bir başlangıç nedeni olarak kabul edilmez. Diğer şıklar ise merak, baskı, eğlence ve kişisel sorunlar gibi gerçek ve yaygın sosyolojik nedenlerdir.
A şıkkı yanlış çünkü merak, maddeye başlamanın en temel psikolojik nedenlerindendir. B şıkkı yanlış çünkü çevre baskısı ve arkadaş israrı, özellikle gençlerde madde kullanımını tetikleyen önemli bir faktördür. D şıkkı yanlış çünkü eğlence ve keyif arayışı, madde kullanımının yaygınlaşma sebeplerinden biridir. E şıkkı yanlış çünkü depresyon, stres gibi kişisel sorunlar, bireyleri maddeye yönelten güçlü bir motivasyondur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, uyuşturucu madde kullanımının hiçbir şekilde yasal veya eğitim amaçlı olamayacağını ve bunun suç teşkil ettiğini bilmelidir.
Soru 2 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“İnsanların birbirleri ile iletişimleri, kimler arasında gerçekleştiğine göre dört kategoride ele alınmaktadır.” Aşağıdakilerden hangisi kimler arasında gerçekleştiğine göre yapılan iletişim türlerinden biri değildir?
- A)Kişilerarası iletişim
- B)İçsel iletişim
- C)Örgütsel iletişim
- D)Kitle iletişimi
- E)Duygusal iletişim
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. İletişim türleri, iletişim taraflarının kimliğine göre sınıflandırılır: Kişilerarası (iki kişi), İçsel (birey kendi kendine), Örgütsel (kurum içinde) ve Kitle (birçok kişiye). "Duygusal iletişim" ise iletişim amacını veya içeriğini ifade eder; tarafların kimliği üzerinden yapılan bir sınıflandırma türü değildir. Bu nedenle 5188 sayılı Kanun ve meslek bilgisi çerçevesinde doğru sınıflandırma dışı olan seçenek E'dir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları iletişim taraflarına göre yapılan geçerli sınıflandırmalardır; D şıkkı ise kitle iletişimini doğru tanımlar.
Bilinmesi gereken kural: İletişim türleri tarafların kimliğine göre (kişi, grup, kitle) sınıflandırılır; duygu ise iletişim içeriğidir, türü değil.
Soru 3 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Eğitici ve kursiyerler arasında etkili bir iletişim kurulmuş, ders konuları iyi anlatılmış olmasına rağmen uygulamada aksaklıklar var ise aşağıdaki hangi iletişim unsurundan bahis edilebilir?
- A)Alınganlık
- B)Kararsızlık
- C)Ön kabuller
- D)Duyarsızlık
- E)Ben merkezcilik
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Duyarsızlık'tır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, eğitimde teorik bilgi ile pratik uygulama uyumlu olmalıdır. Eğitici iyi anlatmış ancak kursiyerler uygulamada aksaklık gösteriyorsa, bu durum kursiyerlerin konuya karşı duyarsız kalmasından kaynaklanır; yani bilgiyi içselleştirememiş ve davranışa dönüştürememişlerdir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Alınganlık duygusal tepkiyi ifade eder, uygulama hatasıyla doğrudan ilgili değildir. B) Kararsızlık karar verememe durumudur, bilgi aktarımını engellemez. C) Ön kabuller önyargıdır, anlatım kalitesini etkiler. E) Ben merkezcilik bencilliktir, iletişim kopukluğuna yol açar.
Bilinmesi gereken kural: Teorik bilgiyi pratik beceriye dönüştürmek için kursiyerin konuya karşı duyarlı ve motive olması zorunludur.
Soru 4 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
‘Bu iş bana mı kaldı?’ diyerek sorumluluk almaktan kaçınmak, ‘başkaları daha iyi yapar’ diyerek işin içinden ‘sıyırmaya’ çalışmak, “başına iş açma”, “ağrımadık başını ağrıtma” gibi yerleşik olumsuz düşüncelere kapılmak etkili iletişimi engelleyen ya da olumsuz etkileyen örneklerden bazılarıdır.” Yukarıdaki örnekler aşağıda verilen etkili bir iletişimin önündeki engellerden hangisi ile ilişkilidir?
- A)Ön kabuller
- B)Duyarsızlık
- C)Alınganlık
- D)Kararsızlık
- E)Benmerkezcilik (Bencillik)
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Ön kabuller'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği görevliler, mesleki iletişim kurallarına uymalı ve görevlerini yerine getirmelidir. Soruda belirtilen "Bu iş bana mı kaldı?", "başkaları daha iyi yapar" gibi düşünceler, görevlinin karşıdaki kişiye veya duruma karşı önceden oluşturduğu olumsuz ve sabit yargılardır. Bu yargılar, iletişimin başında karşı tarafı yargılayarak iletişimi koparan ön kabuller engeline girer.
Diğer şıkların yanlışlığı: Duyarsızlık (B) ilgisizlik, Alınganlık (C) aşırı tepki, Kararsızlık (D) karar verememe ve Benmerkezcilik (E) sadece kendi çıkarını düşünme durumudur; sorudaki örnekler bunları doğrudan tanımlamaz.
Bilinmesi gereken kural: Karşı tarafa veya duruma önceden oluşturulan olumsuz yargılar, iletişimi baştan engelleyen en büyük bariyerdir.
Soru 5 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
İletişim sürecinde, konuşulan konuları sürekli olarak kendilerine yönelik bir saldırı varmış gibi algılayıp kendilerini savunma ve ispatlama gereği duyulan yanlış dinleme türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Dinliyormuş gibi görünme
- B)Saplantılı dinleme
- C)Savunucu dinleme
- D)Yüzeysel dinleme
- E)Tuzak kurucu dinleme
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. Bu durum, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen iletişim becerileri ilkesine aykırıdır; görevli, mesleki mesafeyi koruyarak tarafsız dinlemeli, ancak "savunucu dinleme"de karşı tarafın eleştirilerini kişisel saldırı olarak algılayıp kendini ispat etmeye çalışır. Bu tutum, görevin gereği olan nesnel bilgi toplama ve sakinliği bozar.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı sadece taklit eder, B şıkkı konuya saplanıp kalır, D şıkkı detayları kaçırır, E şıkkı ise karşı tarafa hileli sorular sorar.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, iletişimde kendini ispatlama çabasıyla değil, tarafsız ve nesnel bir şekilde dinleyerek görevini yerine getirmelidir.
Soru 6 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Dinleyici konuşmanın ayrıntılarına dikkat etmez, genel konu hakkında bilgi sahibi olmak onun için yeterlidir. Söylenen sözün arkasında yatan derin anlamı kaçırır. Daha çok kendi bilgisine güvenen konuşmacının bilgisine fazla değer vermeyen dinleyici türüdür. Yukarıda tanımlanan dinleyici türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Tuzak kurucu dinleme
- B)Savunucu dinleme
- C)Seçenek dinleme
- D)Görünüşte dinleme
- E)Yüzeysel dinleme
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E) Yüzeysel dinlemedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, özel güvenlik görevlilerinin görevlerini etkin yürütmesi için iletişim becerileri ve doğru dinleme teknikleri vurgulanır. Yüzeysel dinleyici, konuşmanın detaylarına ve derin anlamına odaklanmaz; sadece genel konuya hakim olmakla yetinir. Bu tutum, görevin gerektirdiği "aktif dinleme" ve olayı derinlemesine analiz etme yükümlülüğüne aykırıdır. Özel güvenlikte doğru bilgiye ulaşmak, yüzeysel bir bakışla değil, detaylara ve gizli anlamlara dikkat ederek mümkündür.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Tuzak kurucu dinleme, karşı tarafı yanıltmak için bilinçli olarak yapılan manipülasyondur. B) Savunucu dinleme, konuşmacıyı savunma pozisyonuna iten eleştirel bir yaklaşımdır. C) Seçerek dinleme, sadece ilginç veya bilinen kısımları dinlemeyi ifade eder. D) Görünüşte dinleme ise sadece dışarıdan dinliyormuş gibi görünmektir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olayları ve kişileri doğru analiz edebilmek için yüzeysel değil, detaylara ve derin anlamlara odaklanan aktif dinleme yapmalıdır.
Soru 7 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Altı Şapka Tekniği” düşünmeyi daha zevkli ve etkili hale getiren bir tekniktir. Bu teknikte şapkalar düşüncenin ayrıştırılması için kullanılan birer semboldür. Bu düşünme tekniğine göre, aşağıdaki şapka-düşünce türü eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A)Beyaz şapka - Her şeyin üstünde ve sakin
- B)Siyah şapka - Tutkulu ve duygusal
- C)Kırmızı şapka - İyimser ve olumlu
- D)Sarı şapka - Kötümser ve karamsar
- E)Yeşil şapka - Gelişim ve enerji
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, görevlilerin olayları çok yönlü analiz etmesi ve yaratıcı çözümler üretmesi gerekir. "Altı Şapka Tekniği"nde Yeşil Şapka, yaratıcılık, yeni fikirler, gelişim ve enerjiyi temsil eder. Bu şapka, güvenlik görevlilerinin rutin dışı durumlarda alternatif çözümler üretmesini sağlar. Dolayısıyla E şıkkı doğrudur.
Diğer şıklar yanlıştır çünkü: Beyaz şapka nesnel veriye, Siyah şapka eleştirel ve riskli düşünmeye, Kırmızı şapka duygulara, Sarı şapka ise iyimserliğe aittir.
Bilinmesi gereken kural: Yeşil şapka; yaratıcılık, gelişim ve enerjiyi simgeleyen, yeni çözüm yolları arayan düşünme yöntemidir.
Soru 8 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Örgüt içinde iki veya daha fazla kişi ya da grup arasında kıt kaynakların paylaşılması veya görevlerin dağıtımı ile yine bu kişi veya gruplar arsındaki statü, amaç, değer ya da algı farklılıklarından kaynaklanan anlaşmazlık veya uyuşmazlık şeklindeki tanımlamaya …........ denir. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- A)Karmaşa
- B)Çatışma
- C)Çarpışma
- D)İletişim noksanlıkları
- E)Kişilik farklılıkları
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Çatışma'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, örgüt içi kaynak paylaşımı, görev dağılımı veya statü farklılıklarından doğan anlaşmazlık "çatışma" olarak tanımlanır. Bu kavram, özel güvenlik birimlerinde uyum ve disiplin açısından kritik öneme sahiptir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Karmaşa, düzenin bozulmasıdır ancak tanımlanan anlaşmazlık sürecini karşılamaz; C) Çarpışma, fiziksel bir çatışmayı ifade eder, kavramsal uyuşmazlık değildir; D) İletişim noksanlıkları, çatışmanın bir nedeni olabilir ancak tanımı değildir; E) Kişilik farklılıkları, çatışmanın kaynağı olabilir ancak süreç tanımı değildir.
Bilinmesi gereken kural: Örgüt içi anlaşmazlıkların kaynağı ne olursa olsun, bu durumun hukuki ve mesleki karşılığı "çatışma"dır.
Soru 9 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kalabalık içinde yer alan insanlar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Belli, sürekli bir amaç ile plan, programları ve aralarında iş bölümü yoktur
- B)İlişkileri üst düzeydedir. Birbirlerini iyi derecede tanırlar
- C)Birbirlerinden habersiz olup, yakinen ilgilenmezler
- D)İlişkileri minimum düzeyde olup birbirlerini tanımazlar
- E)Liderleri ve etkileşimleri olmayan, tesadüfen ve geçici bir süre bir araya gelmeleriyle oluşmuş insan yığınlarıdır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre kalabalık (yığın), birbirini tanımayan, üst düzey ilişkisi olmayan ve geçici bir amaçla bir araya gelmiş insan grubudur. Kalabalıkta bireyler arasında güçlü bir bağ veya tanıma bulunmaz; bu durum onları organize bir grup veya teşkilattan ayırır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kalabalığın planlı ve iş bölümü içermeyen yapısını doğru tanımladığı için ifadesi doğrudur; C şıkkı, kalabalık üyelerinin birbirinden habersiz olma durumunu doğru belirtir; D şıkkı, ilişkilerin minimum düzeyde olduğunu doğru ifade eder; E şıkkı ise kalabalığın geçici ve plansız oluşumunu doğru tanımlar.
Bilinmesi gereken kural: Kalabalık, birbirini tanımayan ve aralarında güçlü bir bağ bulunmayan, geçici ve plansız bir araya gelme durumudur.
Soru 10 · 2024/110 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Gruplar, birbirleriyle birtakım ortak özellikler taşıyan ve aralarında ilişki olan insanlar tarafından oluşturulmaktadır.” Bu ifade dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi grup olarak nitelendirilemez?
- A)Bir otobüs durağında bekleyen insanlar
- B)Ücret artışı için gösteri yürüyüşü yapan sendika üyeleri
- C)Bir düğün töreni için toplanan akrabalar
- D)Aynı kahvehaneye giden ve birbirlerini tanıyan mahalle sakinleri
- E)Basın açıklaması yapmak için bir araya gelen aynı derneğe üye kişiler
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile psikolojik grup teorileri gereği, bir grubun oluşması için üyeler arasında sürekli bir etkileşim, ortak bir amaç ve karşılıklı bağlılık bulunmalıdır. Bir otobüs durağında bekleyen insanlar arasında bu bağlar yoktur; sadece mekân ve zaman ortaklığı vardır, bu yüzden onlar "kitle"dir, "grup" değildir.
Diğer şıkların yanlış olma nedeni: B, C, D ve E şıklarındaki kişiler ortak bir amaç, duygu veya ilişki ağı ile birbirine bağlıdır ve sürekli etkileşim halindedirler.
Bilinmesi gereken kural: Grup oluşumu için ortak amaç ve sürekli etkileşim şarttır; rastgele toplanmış kitleler grup sayılmaz.