110. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 6. bölüm

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yangın söndürme cihazlarının periyodik kontrollerinde manometrenin tüp içindeki basıncı göstermesi zorunludur. Basıncın yeterli olup olmadığı, cihazın çalışıp çalışmayacağını belirleyen en kritik teknik veridir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, manometre madde miktarını değil basınç değerini ölçer; C şıkkı, dolum tarihi etiketle belirtilir, manometreyle değil; D şıkkı, bakım zamanı takvimle belirlenir, basınç göstergesiyle değil; E şıkkı ise garanti süresi üretici tarafından belirlenir ve manometre ile ilgisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Yangın söndürme cihazlarının çalışır durumda olup olmadığını anlamak için manometre ibresinin yeşil bölgede kalması şarttır.

Doğru cevap A) Tahliyedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yangın gibi acil durumlarda insanları tehlikeli bölgeden güvenli alanlara yönlendirme işlemine "tahliye" denir. Bu, can güvenliğinin sağlanması için yapılan ilk ve en kritik müdahaledir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? Kurtarma, yaralı veya mahsur kalan kişilerin kurtarılmasını ifade eder; koruma, genel güvenlik önlemlerini kapsar; kaçırılma suç teşkil eden bir eylemdir; tarama ise arama ve tespit işlemidir.

Bilinmesi gereken kural: Yangın alarmı durumunda öncelik, insanları güvenli bölgeye sevk etmek yani tahliye işlemidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangın yönetmelikleri gereği, yangın anında asansörler kesinlikle kullanılmaz. Çünkü yangın dumanı asansör kulesine girerek tahliyeyi engeller ve elektrik kesintisiyle binada sıkışma riski doğurur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları yangın yönetmeliğine uygun, yangın dumanından korunmuş veya acil çıkış için tasarlanmış güvenli tahliye yollarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Yangın anında asansör kullanmak, duman zehirlenmesi ve sıkışma riski nedeniyle yasaktır; tahliye sadece merdiven ve yangın kapıları üzerinden yapılmalıdır.

Doğru cevap A) Yanma'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yangınla mücadele yönetmeliklerinde tanımlanan üzere, ısı, yanıcı madde ve oksijenin birleşmesiyle oluşan kimyasal reaksiyona "yanma" adı verilir. Bu üç unsurun bir arada bulunması yanma olayının temelini oluşturur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Yayılım, yangının yayılma biçimini ifade eder, kimyasal olayın kendisi değildir. C) Yangın, kontrol dışı yanma olayını tanımlar, soruda belirtilen temel kimyasal süreç değildir. D) Patlama, yanmanın çok hızlı gerçekleşmesiyle oluşan basınç artışıdır. E) Taşınım, ısı transferi yöntemlerinden biridir, kimyasal reaksiyon değildir.

Bilinmesi gereken kural: Yanma olayı, ısı, yanıcı madde ve oksijenin üçlüsünün bir arada bulunmasıyla gerçekleşen temel kimyasal reaksiyondur.

Akaryakıt yangınlarında su kesinlikle kullanılmamalıdır. 5188 sayılı Kanun ve yangınla mücadele yönetmeliklerine göre, akaryakıt suyun üzerinde yüzer ve yayılır. Bu durum yangının daha da büyümesine ve kontrol edilemez hale gelmesine neden olur. Köpük, kuru kimyevi toz ve karbondioksit gibi maddeler ise akaryakıt yangınlarını söndürmek için uygun ve güvenli yöntemlerdir. Toprak da yangını boğarak söndürme özelliğine sahiptir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Köpük, kuru kimyevi toz, karbondioksit ve toprak, akaryakıt yangınlarını söndürmek için mevzuat ve teknik kurallara uygun yöntemlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Akaryakıt yangınlarında su kullanmak yangını yayarak tehlikeyi artırır, bu yüzden kesinlikle yasaktır.

Doğru cevap A) Söndürme ekibi'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yangın anında ilk görevi, yangını söndürmeye çalışarak büyümesini engellemek ve itfaiye gelene kadar müdahale etmektir. Bu, yangınla mücadelede temel ilkedir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: Kurtarma ekibi (B) can kurtarmaya odaklanır, İlkyardım ekibi (C) yaralılara müdahale eder, Koruma ekibi (D) alanı güvenceye alır ve Teknik bakım ekibi (E) yangınla doğrudan mücadele etmez.

Bilinmesi gereken kural: Yangın anında özel güvenlik görevlisi, itfaiye gelene kadar yangını söndürmeye çalışan ilk müdahale ekibidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin görevini yaparken madde bağımlılığı veya etkisi altında olmasını kesinlikle yasaklar. Madde kullanımının en belirgin ve tehlikeli psikolojik belirtisi, kişinin karakterinde ve davranışlarında ani, açıklanamayan ve öngörülemez değişiklikler yaşanmasıdır. Bu durum, görevlinin karar verme yetisini zayıflatır ve kamu düzenini tehdit eder.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı yürüme bozukluğu fiziksel bir belirti, B şıkkı çalma eylemi bir suç türü, C şıkkı solunum güçlüğü ve E şıkkı burun akıntısı ise fizyolojik belirtilerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, madde etkisindeki kişilik değişimi nedeniyle görevini yapamaz ve bu durum 5188 sayılı Kanun ile yasaktır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, iletişim becerileri ve etkili konuşma yeteneği, görevin gerektirdiği temel meslek bilgisidir. Ancak "karşımdakilerin inanması" bir iletişim tekniği veya konuşma becerisi ölçüsü değil, karşı tarafın psikolojik tepkisini ifade eder. Bu nedenle, konuşma güçlüğü veya yeteneği olup olmadığını anlamak için sorulabilecek bir soru değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, karşı tarafın anlama düzeyini kontrol eden temel bir iletişim sorusudur. B şıkkı, düşüncelerin netliğini ölçen doğrudan bir sorudur. C şıkkı, konuşma tonu ve canlılığını değerlendiren geçerli bir sorudur. E şıkkı ise dil ve söyleyiş hatalarını tespit eden teknik bir sorudur.

Bilinmesi gereken kural: Konuşma becerisini ölçen sorular, anlatımın netliği, anlaşılırlığı ve teknik doğruluğuna odaklanmalı; karşı tarafın inanç durumunu değil.

Doğru cevap E) Dönüt'tür. İletişim sürecinde konuşmacı (gönderen) bilgiyi iletir, öğrenci ise bu bilgiyi dinleyip sözlü olarak geri bildirimde bulunur. 5188 sayılı Kanun ve özel güvenlik yönetmeliklerinde iletişim becerileri vurgulanır; burada öğrencinin konuşarak görüş bildirmesi, alıcının gönderene geri dönüş yapmasıdır. Bu durum, iletişimin döngüsünü tamamlayan "dönüt" (feedback) öğesidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Gürültü, iletişimi engelleyen dış faktörlerdir, öğrencinin aktif katılımı değildir. B) Kanal, bilginin taşındığı yol veya araçtır, öğrenci bu yol değil. C) Mesaj, gönderen tarafından iletilen bilgidir, öğrenci mesajı alan değil geri bildirim veren taraftır. D) Alıcı, bilgiyi alan taraftır, ancak öğrenci pasif alıcı konumundan çıkıp aktif geri bildirim vererek rolünü değiştirmiştir.

Bilinmesi gereken kural: İletişim tek yönlü değil, alıcının geri bildirim vermesiyle tamamlanan döngüsel bir süreçtir.

Doğru cevap A) Kanal'dır. İletişim sürecinde, mesajın kaynaktan alıcıya iletilmesi için kullanılan araç veya ortam "kanal"dır. Eğiticinin hitabeti ve kullandığı yöntem, ses dalgaları veya görsel algı yoluyla bilgiyi taşıyan bu iletim yoludur. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde özel güvenlik personelinin iletişim becerileri vurgulanır; burada eğiticinin kullandığı yöntem, bilgiyi aktaran "kanal" işlevini görür.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı (Kaynak) eğitimi veren kişiyi, C şıkkı (Mesaj) ise anlatılan konuyu ifade eder. D şıkkı (Alıcı) öğrenciyi, E şıkkı (Dönüt) ise öğrencinin verdiği tepkiyi tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: İletişimde kullanılan yöntem ve araçlar, mesajın taşındığı "kanal"dır.