110. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 5. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. Solunum yolu tamamen tıkanmış durumda olan bir kişi, hava akışı olmadığı için ses çıkaramaz ve bağırarak yardım isteme imkânı bulamaz. Bu durum, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerinde belirtilen acil müdahale gerekliliğini doğurur; kişiye Heimlich manevrası uygulanması zorunludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı (Öksüremez) doğru bir durumdur çünkü hava akışı yoktur. B şıkkı (Nefes alamaz) doğru bir durumdur çünkü hava yolu kapalıdır. D şıkkı (Heimlich manevrası) doğru bir müdahale yöntemidir. E şıkkı (Panik halindedir) doğru bir psikolojik durumdur.

Bilinmesi gereken kural: Tam tıkanma durumunda kişi ses çıkaramaz, bu yüzden Heimlich manevrası derhal uygulanmalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve özel güvenlik mevzuatı gereği, şok belirtileri arasında endişe, huzursuzluk, fenalık, güçsüzlük, terleme ve susuzluk hissi gibi fizyolojik ve psikolojik bozulmalar yer alır. Aşırı mutluluk hali ise şokun bir belirtisi değil, genellikle psikolojik bir bozukluk veya başka bir durumun işareti olabilir; bu nedenle şok tablosuna dahil edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve E şıkları şokun klasik fizyolojik ve psikolojik belirtileridir; C şıkkı ise şokta görülen susuzluk hissi de doğru bir belirtidir.

Bilinmesi gereken kural: Şok belirtileri arasında aşırı mutluluk hali bulunmaz; şokta görülenler endişe, terleme, güçsüzlük ve huzursuzluktur.

Doğru cevap A şıkkıdır. İç kanamada ağızdan sıvı veya yiyecek vermek kesinlikle yasaktır; bu durum, olası ameliyat ihtimali nedeniyle mideyi doldurarak cerrahi müdahaleyi geciktirebilir ve kusma riskini artırır. Özel Güvenlik Görevlisi olarak 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik gereği, ilk yardım kurallarına tam uyumla hareket etmeli, bu durumda 112'yi arayıp (E şıkkı) hastayı hareket ettirmeden (D şıkkı), şok pozisyonu vererek (B şıkkı) ve üzerini örtüp sıcak tutarak (C şıkkı) hayati fonksiyonları korumalısınız.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, TCK ve CMK kapsamında hayat kurtarma yükümlülüğüne uygun olarak uygulanan doğru ilk yardım uygulamalarıdır.

Bilinmesi gereken kural: İç kanama şüphesinde hasta asla ağızdan sıvı almamalı, hemen 112 aranmalı ve şok pozisyonu verilmelidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri ilk yardım konusunda yetkili değildir ancak temel ilkyardım kurallarını bilmek zorundadır. Köpek/kedi ısırıklarında yara yüzeyi, enfeksiyon riskini azaltmak için bol miktarda sabun ve soğuk su ile en az 5 dakika boyunca yıkanmalıdır. Bu uygulama, yara bölgesindeki virüs ve bakterileri mekanik olarak uzaklaştırır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı turnike uygulaması kanamayı durdurmak için son çaredir ve ısırıklarda gereksizdir; B şıkkı sıcak su yara dokusunu daha fazla hasarlar; C şıkkı ısırık yerini yukarı kaldırmak kan akışını artırarak enfeksiyon riskini yükseltir; E şıkkı ise yaranın kesilmesi kanamayı artırır ve enfeksiyon riskini katlar.

Bilinmesi gereken kural: Köpek/kedi ısırıklarında yara, enfeksiyonu önlemek için bol sabunlu soğuk suyla en az 5 dakika yıkanmalı ve hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Doğru cevap A) Terleme'dir. 5188 sayılı Kanun ve özel güvenlik yönetmeliği gereği, ilk yardım eğitimi kapsamında temel yaşam bulguları; bilinç, solunum, dolaşım ve vücut ısısı olarak tanımlanır. Terleme, vücudun soğutma mekanizmasıdır ancak bir yaşam bulgusu olarak kabul edilmez. Diğer şıklar yanlış çünkü B, C, D ve E seçenekleri, kişinin hayatta olup olmadığını belirleyen temel ve doğrudan ölçülebilir fizyolojik göstergelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Temel yaşam bulguları bilinç, solunum, dolaşım ve vücut ısısıdır; terleme bir yaşam bulgusu değildir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, bilinci kapalı ancak omurga travması olmayan bir yaralıyı en hızlı ve güvenli şekilde taşımak için Omuzda (itfaiyeci yöntemi) uygulanır. Bu yöntem, yaralının ağırlığını tek bir kişi tarafından taşımaya olanak tanır ve omurgayı hareket ettirmeden acil durumlarda tahliye sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkı (Sırtta taşıma) genellikle iki kişi gerektirir ve tek başına zorlayıcıdır; C şıkkı (Altın beşik) omurga travması olanlarda kullanılır; D şıkkı (Kucakta) yetişkinleri taşımak için yetersizdir; E şıkkı ise doğru bir yöntem olduğu için geçersizdir.

Bilinmesi gereken kural: Omurga travması yoksa ve tek kişi varsa, bilinci kapalı yaralıyı omuzda taşıma yöntemiyle hızlıca tahliye etmelisiniz.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, özel güvenlik görevlileri ilk yardım eğitimi alarak acil durumlarda müdahale etme yetkisine sahiptir. Çocuklarda kalp masajı, yetişkinlerden farklı olarak göğüs kemiğinin (sternum) alt yarısının yarısına (1/2) tek elle uygulanır. Bu yöntem, çocukların göğüs kafesi yapısına uygun basıncı sağlayarak kan dolaşımını destekler.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı çocuklarda iki elle uygulanmaz, sadece yetişkinlerde kullanılır; B şıkkı göğüs kemiğinin alt ucuna değil, orta kısmına uygulanır; D şıkkı "hayali çizgi" tanımı ilk yardım protokolünde yer almaz; E şıkkı ise iki elle uygulamanın çocuklarda yanlış olduğunu gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Çocuklarda kalp masajı, göğüs kemiğinin alt yarısının yarısına tek elle ve dakikada 100-120 kez ritmik olarak uygulanır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, bilinç kapalı bir hastada solunum yolu tıkanıklığı en sık dilin geriye düşmesiyle oluşur. Bu durumu önlemek ve hava yolunu açmak için baş-çene pozisyonu verilmelidir. Bu pozisyon, çenenin öne çekilmesiyle dilin hava yolundan uzaklaşmasını sağlar ve ilk yardımın temel ilkesidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Hasta oturtulamaz; bilinç kapalı hastada oturtmak solunum yolunu tamamen tıkayabilir. B) Yan yatış pozisyonu, solunum yolu açmaktan ziyade kusma durumunda aspirasyonu önlemek için kullanılır. C) Air-way takmak, sadece eğitimli ve donanımlı sağlık personeline aittir, özel güvenlik görevlisi bunu yapamaz. E) Bilinci kapalı kişiye sesli uyarıda bulunmak solunum yolunu açmaz.

Bilinmesi gereken kural: Bilinci kapalı hastada solunum yolunu açmak için derhal baş-çene pozisyonu uygulanmalıdır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre B Sınıfı yanıcı maddeler, 21 derecenin üzerinde kaynama noktasına sahip olan sıvı maddelerdir. Benzin, alkol, gazyağı ve tiner bu tanıma uyan sıvı yanıcı maddelerdir. Kağıt ise katı bir maddedir ve bu sınıflandırma sadece sıvı maddeler için geçerli olduğu için B Sınıfı yanıcı madde örneği olamaz.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve D şıkları sıvı haldeki ve kaynama noktası 21 derecenin üzerinde olan gerçek B Sınıfı yanıcı maddelerdir.

Bilinmesi gereken kural: B Sınıfı yanıcı maddeler, 21 derecenin üzerinde kaynama noktasına sahip olan sıvı maddelerdir; katı maddeler bu sınıfa girmez.

Doğru cevap B) Su'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri yangın söndürme ekipmanlarını kullanırken yangının türüne uygun müdahale etmelidir. Orman yangınları "A" sınıfı (katı maddeler) yangınlarıdır ve bu tür yangınların söndürülmesinde en etkili ve temel yöntem soğutma prensibiyle çalışan Su'dur. Su, yangının yayılmasını engeller ve sıcaklığı düşürerek söndürür.

Diğer şıklar neden yanlıştır: Köpük (A) genellikle sıvı yangınları için, Kuru kimyevi toz (C) ve Karbondioksit (D) elektrik veya sıvı yangınları için, Kum (E) ise küçük çaplı sıvı yangınlarında kullanılır.

Bilinmesi gereken kural: Orman yangınlarında yangının türü "A" sınıfı olduğu için en etkili ve standart müdahale yöntemi su kullanmaktır.