Soru 1 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi X-Ray kullanımı için doğru bir uygulama değildir?
- A)Kişilerin yanında taşıdıkları bavul
- B)Daha önceden tanıdığınız kargo kuryesinin getirdiği paket
- C)Kişilerin üzerinde bulunan kemer, cüzdan, el çantası
- D)İçinde 6 aylık bebek bulunan çocuk arabası
- E)Kişilerin taşıdığı sırt çantası
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, X-Ray cihazı kullanımı sırasında güvenlik görevlisi, şüpheli durumlar dışında kişisel eşyaları ve kargo paketlerini taramakla yükümlüdür. Ancak, 6 aylık bebek bulunan çocuk arabası X-Ray cihazından geçirilemez; bu durum bebeğin sağlığını tehdit eden radyasyon riski oluşturur ve yönetmelik gereği yasaktır. Bu nedenle bebekli arabaların manuel kontrolü (el kontrolü) yapılması zorunludur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Bavulların taraması, kaçak veya tehlikeli madde tespiti için zorunlu ve doğru bir uygulamadır. B) Tanıdık kuryenin paketi de olsa, kimlik ve içerik kontrolü yapılmadan tarama dışı bırakılamaz. C) Kemer, cüzdan ve çantalar metal dedektör veya X-Ray ile kontrol edilmelidir. E) Sırt çantaları da diğer eşyalar gibi güvenlik kontrolünden geçmelidir.
Bilinmesi gereken kural: Bebekli çocuk arabaları X-Ray cihazından geçirilemez, mutlaka manuel olarak kontrol edilmelidir.
Soru 2 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir özel güvenlik görevlisinin güçlü bir iletişim becerisine sahip olması, görev yaptığı kuruma aşağıdaki izlenimlerden en çok hangisini kazandırır?
- A)Kurumun güçlü bir kurumsal yapıya sahip olduğu izlenimini yaratır
- B)Güven duyulacak bir kuruma gelindiği izlenimi yaratır
- C)Saygın bir kuruma geldiği izlenimini yaratır
- D)Kurum güvenliğinin sempatik bir biçimde sağlandığı izlenimini yaratır
- E)Kurumda işlerin sağlıklı yürüdüğü izlenimini yaratır
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği özel güvenlik görevlisinin temel görevi, kurumsal düzenin ve işleyişin sağlıklı bir şekilde devam etmesini sağlamaktır. Güçlü iletişim becerisi, personeller arası uyumu, ziyaretçi memnuniyetini ve kriz anlarında sakinliği garanti altına alarak kurumun "işlerin sağlıklı yürüdüğü" izlenimini en çok pekiştirir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı iletişimden ziyade hiyerarşik yapıyı, B şıkkı güvenlik önlemlerinin yeterliliğini, C şıkkı kurumsal kültürü, D şıkkı ise sadece personel tutumunu ifade eder; bunlar işleyişin sağlıklı yürüdüğünü doğrudan kanıtlamaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, iletişim becerilerini kurumsal işleyişin sürekliliğini ve sağlıklı yürümesini sağlamak amacıyla kullanmalıdır.
Soru 3 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisinin aşağıdakilerden hangisi veya hangilerini yaptığı tespit edilirse valilikçe özel güvenlik kimlik kartı iptal edilir? I. Kendisine ait özel güvenlik kimlik kartını başkasına kullandırmak II. Görevi dışında üniforması ile toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katılmak III. Yetkili genel kolluk kuvvetlerine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla direnmek veya cebir kullanmak ya da tehdit etmek IV. Grev yasağına uymamak
- A)Yalnız I
- B)I ve III
- C)I, II, III
- D)I, II, III, IV
- E)II ve IV
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlisinin kimlik kartını başkasına kullandırmak (I), görevi dışında üniformayla siyasi eylemlere katılması (II) ve kolluk kuvvetlerine karşı direnç göstermesi (III) gibi durumlar kimlik kartının iptalini gerektirir. Bu maddeler, görevlinin yetki ve sorumluluk alanını aşan ciddi ihlalleri tanımlar.
Diğer şıkların yanlışlığı: IV. şıktaki "grev yasağına uymamak" durumu, özel güvenlik görevlilerinin grev yapma hakkı bulunmadığı için doğrudan kimlik iptal sebebi değil, işten çıkarma veya disiplin cezası konusudur; dolayısıyla kanunda sayılan iptal sebepleri arasında yer almaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kimlik kartını başkasına kullandırmamalı, üniformasını siyasi amaçlarla kullanmamalı ve kolluk kuvvetlerine karşı direnç göstermemelidir; aksi takdirde kimlik kartı iptal edilir.
Soru 4 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da özel güvenlik görevlilerine yetki olarak tanınan hususlardandır? I. Parmak izi alma II. Delilleri inceleme III. Gözaltına alma IV. Yakalama
- A)II
- B)IV
- C)I ve II
- D)III
- E)I, II ve III
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun, özel güvenlik görevlilerine sadece "yakalama" yetkisini tanımlar. Bu yetki, suçun işlendiği anda veya hemen ardından, suçlu yakalanmak istenen kişinin kaçmasını önlemek amacıyla sınırlı olarak kullanılabilir. Ancak görevlilerin; parmak izi alma, delil inceleme veya gözaltına alma gibi yetkileri yoktur; bunlar sadece kolluk kuvvetlerine aittir.
Diğer şıkların yanlışlığı: I, II ve III numaralı işlemler (parmak izi alma, delil inceleme, gözaltına alma) özel güvenlik görevlilerine tanınan yetkiler arasında yer almaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suç işlendiği anda veya hemen ardından şüpheliyi yakalayabilirler ancak hiçbir şekilde gözaltına alma, delil toplama veya biyometrik veri alma yetkisine sahip değillerdir.
Soru 5 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi şüpheli eşkali vücut yapısı tarifinde kullanılmaz?
- A)Zayıf yapılı
- B)Kambur
- C)İri kemikli
- D)Sert mizaçlı
- E)Geniş omuzlu
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. Özel Güvenlik Görevlisi Yönetmeliği'ne göre şüpheli eşkali vücut yapısı tarifinde sadece fiziksel özellikler (boy, kilo, kemik yapısı, duruş) kullanılır. "Sert mizaçlı" ifadesi ise kişinin karakterini ve psikolojik durumunu tanımlayan bir kavramdır; bu nedenle vücut yapısı tarifine dahil edilmez.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları sırasıyla zayıf, kambur, iri kemikli ve geniş omuzlu olmak üzere doğrudan fiziksel vücut özelliklerini tanımladığından şüpheli eşkali tarifinde kullanılır.
Bilinmesi gereken kural: Şüpheli eşkali tarifinde sadece gözlemlenebilen fiziksel özellikler kullanılır; karakter veya mizaç gibi psikolojik tanımlar bu listeye girmez.
Soru 6 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi önleme amaçlı yapılan bir aramadır?
- A)Özel güvenlik görevlilerince ÖSYM sınavlarında bina girişlerinde yapılan arama
- B)Şüphelinin yakalanması amacı ile konutta yapılan arama
- C)Suç delillerinin bulunması amacıyla araçta yapılan arama
- D)Yakalanan şüphelinin üzerinde yapılan arama
- E)Olay sonrası şüphelileri yakalamak amacıyla yapılan arama
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri suç işlenmesini önlemek amacıyla bina girişlerinde veya belirli yerlerde önleyici arama yapma yetkisine sahiptir. Bu arama, suç işlenmeden önce alınması gereken tedbir niteliğindedir ve şüpheli yakalama veya delil toplama amacı taşımaz.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı, konut araması için mahkeme kararı gerekir ve özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır; C şıkkı, suç delili bulma amacı taşıyan arama, kolluk makamı tarafından yapılır; D şıkkı, yakalanan şüphelinin üzerindeki arama, yakalama sonrası işlenen suçun delillerini tespit etmeye yöneliktir; E şüphelisi ise olay sonrası yakalama amacıyla yapılan arama, önleyici değil, kovuşturma amaçlıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suç işlenmesini önlemek amacıyla sadece bina girişlerinde veya belirli yerlerde önleyici arama yapabilir; yakalama ve delil toplama amaçlı aramalar kolluk makamına aittir.
Soru 7 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanununda belirtilen adli suçlar arasında aşağıdakilerden hangisi vardır?
- A)Üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlara sağlanan koruma ve güvenlik hizmetlerinin, hizmetin başladığı gün mesai saati bitimine kadar ilgili valiliğe yazılı olarak bildirilmemesi
- B)Göreve başlayan özel güvenlik görevlilerinin 15 gün içinde valiliğe bildirilmemesi
- C)Özel güvenlik görevlilerine, izin verilenlerin dışında teçhizat giydirilmesi
- D)Özel güvenlik görevlilerinin, koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılmaları
- E)Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası yaptırılmadan özel güvenlik görevlisi istihdam edilmesi
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik hizmeti verenler mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmemek, kanun gereği adli suç teşkil eder ve cezai yaptırımı vardır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları Kanun'da belirtilen idari para cezası gerektiren ihlallerdir; D şıkkı ise görevin niteliği gereği yasaklanmış olsa da doğrudan adli suç olarak tanımlanmamıştır.
Bilinmesi gereken kural: Sigortasız personel çalıştırmak, idari para cezası değil, doğrudan adli suçtur ve hapis cezası ile sonuçlanır.
Soru 8 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Kanunun 7’inci maddesinde belirtilen “Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri” ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A)Terk edilmiş ve bulunmuş eşyayı emanete alma
- B)Olay yerinde delil toplama ve mağdurun ifadesini alma
- C)Tabiî afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme
- D)Görev alanında, haklarında yakalama emri bulunan kişileri yakalama ve arama
- E)Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Kanun'un 7. maddesi, özel güvenlik görevlilerinin yetkilerini sınırlı tutar. Doğru cevap B şıkkıdır çünkü özel güvenlik görevlileri, Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca yetkili kılınmadıkları için olay yerinde delil toplayamazlar veya mağdurdan resmi ifade alamazlar; bu yetkiler sadece kolluk kuvvetlerine aittir.
Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, terk edilmiş eşyayı emanete alma yetkisini kanunen tanıdığı için doğrudur. C şıkkı, tabiî afet veya imdat durumunda yetkili makamların izniyle giriş yapma hakkını düzenlediği için doğrudur. D şıkkı, yakalama emri bulunan kişileri yakalama ve arama yetkisini kanunen tanıdığı için doğrudur. E şıkkı, mevcut tehlikeden korunmak amacıyla yakalama yetkisini kanunen tanıdığı için doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kolluk kuvvetlerinin yetki alanına giren delil toplama ve ifade alma işlemlerini asla gerçekleştiremezler.
Soru 9 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Alışveriş merkezinin otoparkında görevli özel güvenlik görevlisi, bir şahsın park halindeki bir aracın camını kırıp kaçtığını görür. Olayla ilgili aşağıdakilerden hangisini yapması doğrudur?
- A)Şahsın eşkali ile ilgili notlar alarak, derhal genel kolluğa haber verir
- B)Belediyeye haber verir
- C)Olayı güvenlik sorumlusuna iletmesi yeterlidir
- D)AVM yönetimine haber vererek görevine devam eder
- E)Özel güvenlik görevlisinin mala karşı suçlarla ilgili görevi yoktur ve konuya müdahil olmaz
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin temel görevi, suç işlendiği anında derhal genel kolluğa (polis/jandarma) haber vermektir. Olay yeri inceleme yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir; özel güvenlik görevlisi ise sadece şahsın eşkalini (tanımlayıcı özelliklerini) not alıp durumu yetkililere bildirmekle yükümlüdür.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Belediyenin bu tür suç olaylarına yetkisi yoktur. C) Sadece güvenlik sorumlusuna bildirmek, yasal zorunluluğu olan kolluğa haber vermeyi ihlal eder. D) Yönetimi haberdar etmek görevin bir parçasıdır ancak tek başına yeterli değildir; kolluk çağrılmalıdır. E) Özel güvenlik görevlilerinin mala karşı suçlarla ilgili görevi vardır ve müdahale etmelidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi suçla karşılaştığında eşkal notu alıp derhal 112 veya 155'e haber vermelidir.
Soru 10 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin görev alanında ve görev süresince sahip olduğu yetkiler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
- A)Bir suçla karşılaştığında vakit geçirmeksizin delilleri incelemek
- B)Kişilerin üzerini el dedektörü ile aramak
- C)Eşyaları x-ray cihazından geçirmek
- D)Kişileri kapı tipi metal dedektöründen geçirmek
- E)Suç teşkil eden eşya ile karşılaştığında derhal genel kolluğa bilgi vermek
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; suçla karşılaştıklarında delilleri incelemek, suç unsuru teşkil eden eşyayı el koymak veya kişiyi arama yapmak yasaktır. Bu işlemler sadece genel kolluk kuvvetlerinin (polis, jandarma) yetkisindedir. Görevli, delilleri koruyarak derhal kolluğa haber vermekle yükümlüdür.
Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı: El dedektörü ile arama, görevliye tanınan ve yönetmeliklerle belirlenen yetkilerdendir. C şıkkı: Eşyaları X-ray cihazından geçirmek, güvenlik kontrolü kapsamında yasal bir işlemdir. D şıkkı: Kişileri kapı tipi metal dedektöründen geçirmek, görev tanımına uygun bir güvenlik önlemidir. E şıkkı: Suç teşkil eden eşya ile karşılaşıldığında derhal kolluğa bilgi vermek, görevlinin temel yükümlülüğüdür.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, suçla mücadelede sadece kolluğa haber verme ve güvenlik önlemi alma yetkisine sahiptir; delil toplama, arama ve el koyma yetkisi yoktur.