Soru 1 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdaki hallerden hangisi işveren açısından haklı fesih ile özel güvenlik görevlisinin iş sözleşmesine son verilme sebebidir?
- A)İşverenden izin almaksızın bir işgünü işe gelmemek
- B)İşçinin tedavi edilebilecek bir hastalığa yakalanması
- C)Ücretinin işveren tarafından ödenmemesi
- D)Doğruluk ve bağlılığa uyan davranışlarda bulunması
- E)İşçinin yapması gereken görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve 4857 sayılı İş Kanunu'na göre, işçinin görevlerini yapmamakta ısrar etmesi (E şıkkı), işverenin iş sözleşmesini haklı olarak feshetmesine neden olan temel sebeplerdendir. İşveren, görevi hatırlattıktan sonra görevi yapmamayı ısrarla reddeden personeli, işin gereği ve güvenliği açısından işten çıkarabilir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, tek bir izin almadan gelmemek genellikle haklı fesih için yeterli görülmez; B şıkkı, tedavi edilebilir hastalık işten çıkarma sebebi olamaz; C şıkkı, ücretin ödenmemesi işverenin kusurudur ve işçi işten çıkma hakkı kazanır; D şıkkı ise doğru davranış göstermek fesih sebebi değil, görevin gereğidir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, işveren tarafından görevi kendisine hatırlatıldıktan sonra yine de yapmamakta ısrar ederse, işveren 5188 sayılı Kanun ve İş Kanunu hükümleri uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilir.
Soru 2 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un 7’inci maddesinde düzenlenen özel güvenlik görevlilerinin yetkilerinden biri değildir?
- A)Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sormak
- B)Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirmek
- C)Kişilerin üstlerini dedektörle aramak
- D)Kanunda belirtilen durumlar dışında el ile üst araması yapmak
- E)Kişilerin eşyalarını x-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirmek
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Kanun'un 7. maddesi, özel güvenlik görevlilerinin yetkilerini tanımlar. Doğru cevap D'dir çünkü kanun, özel güvenlik görevlilerine el ile üst araması yetkisi vermemiştir. Bu yetki, sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Görevliler, dedektör, X-ray veya benzeri cihazlarla arama yapabilirler (A, C, E şıkları doğru yetkilerdir). Ayrıca, koruma sağladıkları alanlara girenleri duyarlı kapıdan geçirme zorunluluğu da kanunla düzenlenmiştir (B şıkkı doğru yetkidir). Dolayısıyla, el ile arama yapmak kanun dışıdır ve yetki alanı dışındadır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve E şıkları kanunla açıkça yetki olarak verilmiştir; B şıkkı ise güvenlik kontrolü için yasal bir zorunluluktur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunda belirtilen cihazlarla arama yapabilir ancak el ile üst araması yapma yetkisine sahip değildir.
Soru 3 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Kanuna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I- Özel güvenlik personeli greve katılamaz II- Özel güvenlik görevlileri lokavt dolayısıyla işten uzaklaştırılamaz III- Özel güvenlik personeli; Kanunda belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılamaz
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)I ve II
- D)II ve III
- E)I, II ve III
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun gereği, özel güvenlik personeli greve katılamaz (I doğru). Aynı madde, görevlilerin lokavt dolayısıyla işten uzaklaştırılamayacağını belirtir (II doğru). Ayrıca, personel sadece kanunda belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılamaz (III doğru). Bu nedenle I, II ve III maddeleri doğrudur ve doğru cevap E seçeneğidir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C seçenekleri, kanunen doğru olan III. maddesi dışlayarak eksik bilgi verir; D seçeneği ise I. maddeyi (grev yasağını) göz ardı eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik personeli ne greve katılabilir ne de lokavtla işten uzaklaştırılabilir ve sadece kanunda tanımlanan güvenlik hizmetlerini yürütebilir.
Soru 4 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisinde 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre en az bir özel güvenlik sorumlusu belirlenmesi gerekmektedir? I. Özel güvenlik şirketlerinde II. Alarm izleme merkezlerinde III. Özel güvenlik şirketi şubelerinde IV. Özel güvenlik eğitim kurumlarında V. 15 kişi ve üzerinde özel güvenlik görevlisi istihdam edilen yerlerde
- A)I ve II
- B)II ve IV
- C)III ve V
- D)I ve III
- E)I, II, III, IV, V
Çözümü göster — doğru cevap C
5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik şirketlerinin şubelerinde ve 15 veya daha fazla özel güvenlik görevlisi istihdam edilen yerlerde en az bir özel güvenlik sorumlusu bulunması zorunludur. Bu hüküm, denetim ve sorumluluğun yerel düzeyde sağlanması amacıyla şube ve büyük istihdamlı yerleri kapsar.
Diğer şıklar neden yanlıştır? Özel güvenlik şirketinin merkezi için doğrudan "şube" şartı aranmaz; alarm izleme merkezleri ve eğitim kurumları bu maddenin kapsamı dışındadır.
Bilinmesi gereken kural: Şube açmak veya 15 kişiden fazla görevli çalıştırmak, özel güvenlik sorumlusu atamayı zorunlu kılar.
Soru 5 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik izni için valiliğe yapılacak başvuruda; özel güvenlik görevlisi istihdam edilmesi, kurum veya kuruluş bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya özel güvenlik şirketlerinden hizmet satın alınması gibi özel güvenlik hizmetinin ne şekilde sağlanacağı hususu aşağıdakilerden hangisi tarafından belirtilir?
- A)Kişi veya kuruluş
- B)İçişleri Bakanlığı
- C)İl jandarma komutanlığı
- D)İl emniyet müdürlüğü
- E)Sanayi ve ticaret odası temsilcileri
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Kişi veya kuruluş'tur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereği, özel güvenlik izni başvurusunda hizmetin nasıl sağlanacağı (kendi personeli istihdamı, birim kurma veya şirketlerden hizmet alımı) başvuru sahibinin yani kişi veya kuruluşun belirlediği husustur. Valilik, bu talebi onaylar ancak yöntemi talep eden taraf seçer.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B, C ve D şıkları denetim ve izin verme yetkisine sahip olsa da hizmetin sağlanma şeklini belirleyen makam değildir; E şık ise yetkisi bulunmayan bir sivil kuruluştur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik hizmetinin hangi yöntemle (kendi personeli, birim veya şirket) sağlanacağına karar verme yetkisi tamamen başvuru sahibine aittir.
Soru 6 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 8. maddesinde, silah bulundurma ve taşıma yetkisi belirlenmiştir. Buna göre aşağıdaki yerlerden hangisi veya hangilerinde, silahlı özel güvenlik görevlisi çalıştırılmasına izin verilir? I- Eğitim ve öğretim kurumlarında II- Sağlık tesislerinde III- Bankalarda
- A)I ve II
- B)II ve III
- C)I, II ve III
- D)Yalnız I
- E)Yalnız III
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 sayılı Kanun'un 8. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, silahlı özel güvenlik görevlisi çalıştırılmasına sadece bankalarda ve bankacılık işlemlerinin yürütüldüğü yerlerde izin verilir. Eğitim ve öğretim kurumları ile sağlık tesislerinde silahlı görevli çalıştırılması yasaktır; bu yerlerde sadece silahsız görevli bulundurulabilir. Bu nedenle I ve II numaralı seçenekler kanunen yasaklıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, silahlı görevliliğin eğitim ve sağlık tesislerinde yasak olmasından dolayı; B şıkkı, sağlık tesislerinde silahlı görevli çalıştırılamamasından dolayı; C şıkkı, tüm kurumların silahlı olamayacağı gerçeğinden; D şıkkı ise eğitim kurumlarının yasaklı olmasından dolayı yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Silah taşıma yetkisi sadece bankalar ve bankacılık işlemleri yapılan yerlerle sınırlıdır.
Doğru Cevap: E
Soru 7 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi il özel güvenlik komisyonu için doğru bir ifade değildir?
- A)Komisyon; her ilde valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında, il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası başkanlığı ve sanayi odası başkanlığının temsilcilerinden oluşur
- B)Komisyon kararları, bir tek başkan tarafından imzalanır
- C)Komisyon, gerekli hallerde başkanın çağrısı üzerine toplanır
- D)Komisyon, üye tam sayısının yarısının bir fazlasıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar alır
- E)Özel güvenlik izni için başvuran kişi ya da kuruluşun temsilcisi toplantıya katılır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, İl Özel Güvenlik Komisyonu kararları, komisyonun tüm üyelerinin imzası ile geçerlilik kazanır; tek bir başkanın imzası yasal olarak yeterli görülmez. Bu nedenle "bir tek başkan tarafından imzalanır" ifadesi yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı komisyonun yasal üye yapısını doğru tanımlar; C ve D şıkları komisyonun toplantı ve karar usullerini mevzuata uygun şekilde belirtir; E şıkkı ise başvuranın temsilcisinin toplantıya katılma hakkını doğru ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: İl Özel Güvenlik Komisyonu kararları, sadece başkanın değil, komisyonun tüm üyelerinin imzası ile geçerli olur.
Soru 8 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin sahip oldukları yetkileri kullanabilmeleri için bir arada bulunması gereken unsurlar vardır. Aşağıdakilerden hangisi/hangileri bu unsurlar arasında yer almaz? I. Görev alanı içinde bulunulması II. İkamet ettiği il sınırları içinde bulunulması III. Kimliğinin herkes tarafından görünür şekilde yakasında takılı olması IV. Görev süresi içinde bulunulması
- A)Yalnız I
- B)Yalnız II
- C)Yalnız III
- D)Yalnız IV
- E)III ve IV
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. Özel Güvenlik Görevlilerinin yetki kullanabilmeleri için 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca görev alanı içinde bulunmaları, kimliklerini görünür şekilde takmaları ve görev süresi içinde olmaları şarttır. Ancak yetki, görevlilerin ikamet ettiği il sınırlarıyla sınırlı değildir; görevlendirildikleri ilde veya görev alanı içinde yetki kullanabilirler. Dolayısıyla ikamet yeri bir yetki unsuru değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı:
- A, C ve D şıkları: Görev alanı, görünür kimlik ve görev süresi, yetki kullanmanın zorunlu ve temel unsurlarıdır.
- E şıkları: III ve IV maddeleri yetki için gerekli şartlardır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi yetkisini sadece görev alanı, görev saati ve görünür kimlik ile kullanır; ikamet yeri ile yetkisi kısıtlanmaz.
Soru 9 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre aşağıdakilerinin hangisi/hangileri özel güvenlik görevlisinin yetkileri arasında yer alır? I. Terk edilmiş ve bulunmuş eşyayı emanete alma II. Olayın aydınlatılması için soruşturma işlemlerini yapma III. Hangi sebeple alındığını belirtmek suretiyle parmak izi alma IV. Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme V. Genel güvenliğine dair önleyici ve koruyucu tedbirleri almak için istihbarat faaliyetinde bulunma
- A)I ve IV
- B)II ve V
- C)III
- D)III, IV ve V
- E)I, II, III
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; terk edilmiş eşyayı emanete alma (I) ve girmek isteyenleri duvar kapısından geçirme (IV) görevleri kanunen tanınmıştır. Ancak, soruşturma yapma (II), parmak izi alma (III) ve istihbarat faaliyetinde bulunma (V) yetkileri sadece kolluk kuvvetlerine aittir; özel güvenlik görevlisi bunları yapamaz. Bu nedenle II, III ve V şıkları kanuna aykırıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, C şıkkı ve D şıkkı, özel güvenlik görevlisine tanınmayan kolluk yetkilerini (soruşturma, parmak izi, istihbarat) içerdiği için hatalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kolluk yetkisine sahip değildir; sadece önleyici ve koruyucu tedbirler alabilir, eşya emanete alabilir ve kapıdan geçirme kontrolü yapabilir.
Soru 10 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlisi Yunus, bir iş adamının yanında kişi koruma görevini silahlı olarak yapmaktadır. Görev alanı koruduğu kişi ile birlikte olduğunda ülke geneli olan Yunus, görevi anında yanında hangi belgeleri bulundurmak zorundadır?
- A)Nüfus cüzdanı-pasaport-sürücü belgesi-silah taşıma/bulundurma belgesi
- B)Özel güvenlik kimlik kartı-silah taşıma/bulundurma belgesi-görev belgesi
- C)Özel güvenlik kimlik kartı-nüfus cüzdanı- silah taşıma/bulundurma belgesi
- D)Özel güvenlik kimlik kartı-nüfus cüzdanı- görev belgesi
- E)Silah taşıma/bulundurma belgesi- sürücü belgesi-nüfus cüzdanı
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, silahlı görev yapan özel güvenlik görevlisi, görev süresince Özel Güvenlik Kimlik Kartı, Silah Taşıma/Bulundurma Belgesi ve Görev Belgesi'ni bulundurmak zorundadır. Bu belgeler, görevlinin kimliğini, silah taşıma yetkisini ve görevlendirildiği işyerini kanıtlar.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, görev belgesi eksik ve gereksiz belgeler içerir; C şıkkı, görev belgesi yerine nüfus cüzdanı göstererek eksiktir; D şıkkı, silah taşıma belgesi eksik ve nüfus cüzdanı gereksizdir; E şıkkı ise özel güvenlik kimlik kartı ve görev belgesi olmadan sadece şahsi belgelerle hazırlanmıştır.
Bilinmesi gereken kural: Silahlı özel güvenlik görevlisi, görev süresince kimlik, silah ruhsatı ve görev belgesini mutlaka yanında bulundurmalıdır.