Soru 1 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıda belirtilen durumlardan hangisinde görev alanı ve görev süresinde bulunan özel güvenlik görevlisi yetkisini aşmıştır?
- A)Çalıştığı yerde meydana gelen yaralama olayında, şüpheliye yardım eden kardeşin zor kullanılarak etkisiz hale getirilmesi
- B)Görevli olduğu kuyumcu dükkânına hırsızlık amacıyla girmeye çalışan maskeli şahsın zor kullanılarak etkisiz hale getirilmesi
- C)Görev yaptığı sitede aile içi şiddet mağduru bir kadının yardım çığlıkları atması üzerine, kadına şiddet uygulayan kişinin zor kullanılarak etkisiz hale getirilmesi
- D)Görev yaptığı yerde alkollü bir şahsın, elindeki şişeyle ziyaretçilere saldırdığı sırada zor kullanarak etkisiz hale getirilmesi
- E)Görevli olduğu konserde kimlik göstermemek için direnen şahsın zor kullanılarak etkisiz hale getirilmesi
Çözümü göster — doğru cevap E
5188 Sayılı Kanun'a göre Özel Güvenlik Görevlisi, sadece görev alanı ve süresi içindeki suç işlenmesinin önlenmesi veya şüphelinin yakalanması için zor kullanabilir. Şık E'de kimlik göstermemek için direnme, görevliye karşı işlenmiş bir suç (görevi engelleme) olsa da, özel güvenlik görevlisinin yetkisi kimlik sormak veya zorla kimlik göstermek değildir; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Dolayısıyla kimlik göstermeme nedeniyle zor kullanmak yetki aşımıdır.
Diğer şıklar neden yanlış? A) Yaralama suçu işlenirken müdahale etmek suçun önlenmesi için zor kullanma hakkıdır. B) Hırsızlık girişimini durdurmak görev alanındaki suçun önlenmesidir. C) Aile içi şiddet, görev alanındaki şiddet suçunun önlenmesi için müdahaleyi gerektirir. D) Alkollü saldırı, görev alanındaki şiddet suçunun önlenmesi için zor kullanma hakkıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece suç işlenirken veya hemen ardından yakalama amacıyla zor kullanabilir; kimlik sorma veya kontrol etme yetkisi yoktur.
Soru 2 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Güvenlik sistem ve cihazları seçilirken kullanışlı olmasına, yeterli personelle çalışmasına ve maliyet durumuna dikkat edilmesi gerekir. Cihazın pahalı olması her zaman istenen verimi sağlamayabilir. Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen güvenlik planlamasının özelliklerinden birinin tanımıdır?
- A)Özgürlükler gözetilmeli
- B)Özgürlük ve güvenlik dengesi gözetilmeli
- C)Caydırıcı olmalı
- D)Fayda-maliyet dengesi gözetilmeli
- E)Dinamik olmalı
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D) Fayda-maliyet dengesi gözetilmeli'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik planlamasında kullanılan cihazların pahalı olması tek başına verimlilik sağlamaz; seçilen sistemlerin maliyetine karşılık elde edilecek güvenlik faydasının makul bir oranda olması esastır. Bu ilke, gereksiz yüksek maliyetlerle bütçenin tüketilmesini önleyerek sürdürülebilir bir güvenlik sağlar.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A ve B şıkları özgürlükler ile güvenlik arasındaki dengeyi ifade ederken, C şık caydırıcılık, E şık ise sistemin değişen koşullara uyum yeteneğini tanımlar; ancak soru metninde açıkça "maliyet" ve "verim" vurgusu yapılmıştır.
Bilinmesi gereken kural: Güvenlik planlamasında en pahalı cihaz değil, bütçeye uygun ve en yüksek verimi sağlayan sistem tercih edilmelidir.
Soru 3 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel bulgu/delil arasında yer almaz?
- A)Kartuş
- B)Ateşsiz silahlar
- C)Kovan
- D)Ateşli silahlar
- E)Atış artıkları
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre fiziksel bulgu, olay yerinden toplanan ve inceleme için laboratuvara gönderilen nesnelerdir. Kartuş, kovan ve ateşli silahlar fiziksel olarak el konulabilen nesnelerdir. Ancak "Atış artıkları" (örneğin kovanın içindeki patlama gazı kalıntıları veya parmak izi gibi soyut kalıntılar), doğrudan bir nesne olarak toplanamaz; bunlar kimyasal veya mikroskobik analizle tespit edilen izlerdir ve teknik olarak "fiziksel bulgu" kategorisinden ziyade "delil" veya "iz" olarak değerlendirilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları fiziksel olarak el konulup inceleme edilebilen nesnelerdir.
Bilinmesi gereken kural: Fiziksel bulgu elle tutulabilen nesne iken, atış artıkları analizle tespit edilen soyut kalıntılardır.
Soru 4 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Devriye hizmetini yerine getiren özel güvenlik görevlileri Taner ile Vedat görev esnasında bir işyerinde doğal gaz patlaması meydana gelmesi üzerine işyerine girerler. Bu davranışlarıyla hangi görevi yerine getirmiş olurlar?
- A)Yardım
- B)Önleyici
- C)Adli
- D)Koruyucu
- E)Yargısal
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Yardım'dır. 5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik görevlileri, can ve mal güvenliği tehlikesi anında derhal müdahale edip yardım etme yükümlülüğü altındadır. Patlama gibi acil bir durumda işyerine girerek müdahale etmek, kanunen tanımlanan "yardım" görevinin somut bir örneğidir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı (Önleyici) tehlike oluşmadan önceki tedbirleri kapsar; C şıkkı (Adli) suç soruşturması ve tutuklama gibi yetkileri içerir; D şıkkı (Koruyucu) genel güvenlik ve gözetimi ifade eder; E şıkkı (Yargısal) ise özel güvenlik görevlilerinin yetkisi dışındadır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, acil durumlarda ve can güvenliği tehlikesi söz konusu olduğunda derhal müdahale edip yardım etme yükümlülüğüne sahiptir.
Soru 5 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Yakalama tutanağında, olayla ve yakalama süreci ile ilgili aşağıdaki hangi unsurun bulunması zorunlu değildir?
- A)Zor kullanma yönteminden
- B)Yakalama gerekçesinden
- C)Emanete alınan suç eşyasından
- D)Eğitim durumundan
- E)Yakalama sırasında direnme durumundan
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, yakalama tutanağı olayın işlenişini, zor kullanma yöntemini, direnme durumunu ve ele geçirilen suç eşyasını (emanet) detaylıca içermelidir. Ancak tutanakta yakalanan kişinin eğitim durumu gibi kişisel verilerin yer alması yasal bir zorunluluk değildir; bu tür bilgiler sadece kimlik tespiti için gerekli olan temel verilerle sınırlıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, tutanağın hukuki geçerliliği ve olayın aydınlatılması için zorunlu olarak yazılması gereken kritik unsurlardır.
Bilinmesi gereken kural: Yakalama tutanağı sadece olayı, kullanılan zoru ve ele geçirilen eşyayı belgelemelidir; yakalananın eğitim durumu gibi kişisel detayları tutanağa yazmak zorunlu değildir.
Soru 6 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenliğin, özel güvenlik izni verilen yerlerde, şüpheli şahıslara karşı caydırmaya yönelik ve güven ortamı oluşturmayı hedefleyen faaliyetleri hangi görevlerindendir?
- A)Önleyici görevler
- B)Koruyucu görevleri
- C)Yardım görevleri
- D)Adli görevleri
- E)Yakalama görevleri
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Önleyici görevler'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin şüpheli şahıslara karşı caydırıcı davranarak güvenli bir ortam oluşturma çabası, suçun oluşmadan önce önlenmesini hedefleyen önleyici görevler kapsamındadır. Bu görevler, suç işlenmesinin önüne geçmek için proaktif önlemler almayı gerektirir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı, sadece suç işlendikten sonra veya saldırı anında müdahaleyi ifade eder; C şıkkı, acil tıbbi veya fiziksel yardım sunmayı kapsar; D şıkkı, özel güvenlik görevlilerinin adli yargı yetkisine sahip olmadığını gösterir; E şıkkı ise sadece yakalama yetkisiyle sınırlıdır ve caydırıcılık hedefini tam karşılamaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin temel amacı, suçun işlenmesinden önce caydırıcı önlemler alarak güvenli ortamı korumaktır.
Soru 7 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Nokta görevlisi özel güvenlik görevlisi Ferhat ile ilgili hangi ifade yanlıştır?
- A)Şüpheli şahısları izlemelidir
- B)Nokta görevini hiçbir şekilde nöbet kabininin dışına çıkmadan yerine getirmelidir
- C)Bölgeye zorla girmek isteyenlere müdahale etmelidir
- D)Nokta görevini bir sonraki görevliye devretmeden görev yerinden ayrılmamalıdır
- E)Soru soranlara belirli uzaklıktan cevap vermelidir
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği, görevlinin görev alanını korumak için gerekli durumlarda nöbet kabininden çıkıp müdahale etmesini ve şüphelileri izlemesini (A şıkkı) zorunlu kılar. Nokta görevlisi, sadece kabinde oturarak görev yapamaz; bölgeye zorla girmeye çalışanlara müdahale etmeli (C şıkkı) ve görevi devretmeden ayrılmamalıdır (D şıkkı). Ayrıca soru soranlara belirli mesafeden cevap vermesi de (E şıkkı) iletişim kurma yükümlülüğüdür. B şıkkı, görevlinin fiziksel müdahale ve takip yetkisini tamamen yok saydığı için yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü şüpheli takibi görevin temelidir; C şıkkı doğrudur çünkü zorla girişe müdahale zorunludur; D şıkkı doğrudur çünkü devir yapılmadan ayrılma yasaktır; E şıkkı doğrudur çünkü iletişim kurma yükümlülüğü vardır.
Bilinmesi gereken kural: Nokta görevlisi, görev alanını korumak için kabin dışına çıkıp müdahale etme ve şüpheli takibi yapma yetkisine sahiptir.
Soru 8 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, şüpheli şahıs tespitinde dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
- A)Gözlerini sabit bir noktaya diken ve donuk bakışları olan kişiler
- B)Hamile izlenimi veren kadınlar
- C)Kaygılı, sinirli, heyecanlı davranış sergileyen kişiler
- D)Mevsim şartlarına uygun kıyafet giyen kişiler
- E)Taşıdıkları paket ya da eşyaları bırakıp ayrılan kişiler
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, şüpheli tespitinde davranışsal ve fiziksel belirtiler esas alınır. Mevsim şartlarına uygun kıyafet giymek, normal bir vatandaşın davranışıdır; bu durum şüphelilik göstergesi olarak değerlendirilemez. Diğer şıklar ise; donuk bakış (A), hamilelik taklidi (B), aşırı sinirlilik (C) ve eşyayı terk etme (E) gibi davranışlar, güvenlik mevzuatında "şüpheli profil" oluşturan tipik belirtilerdir.
Diğer Şıkların Yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, güvenlik uzmanlarının dikkatini çekmesi gereken tipik şüpheli davranış kalıplarını ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Şüpheli tespitinde amaç, normal ve mevsime uygun giyimli bireyleri değil, davranışları veya eşya taşıma şekilleriyle olağan dışılık gösterenleri tespit etmektir.
Soru 9 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, özel güvenlik görevlilerinin görev yaptığı kontrol noktalarında bulunması gereken görevliler arasında yer almaz?
- A)Yönlendirme görevlisi
- B)Kontrol görevlisi
- C)Genel bilgi toplama sorgulama görevlisi
- D)Koruma görevlisi
- E)Kontrol nokta sorumlusu
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kontrol noktalarında sadece görevin gerektirdiği yetkilerle donatılmış personel bulunabilir. "Genel bilgi toplama sorgulama" görevi, özel güvenlik görevlilerinin yetki sınırları dışındadır ve bu tür işlemler sadece yetkili kolluk kuvvetleri tarafından yapılabilir. Özel güvenlik görevlileri, sadece kimlik kontrolü, arama ve giriş-çıkış kontrolü gibi belirli görevleri yerine getirebilirler.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, D ve E şıkları, kontrol noktası organizasyonunda görev alması gereken ve yönetmelikte belirtilen yasal pozisyonlardır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kolluk kuvvetlerinin yetki alanına giren genel bilgi toplama veya sorgulama işlemlerini asla gerçekleştiremezler.
Soru 10 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Ana giriş kontrol noktası (Dış Halka) için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Korunan yere yapılabilecek herhangi bir saldırı için ilk müdafaa yeridir
- B)Bu halkada üniformalı özel güvenlik görevlileri yerine sivil görevliler istihdam edilmelidir
- C)Girişleri kontrol altına almak için bu halkada bir kontrol noktası belirlenmelidir
- D)Araç ve kişi kontrolü bu halkada yapılabilir
- E)Dış halkada duvar, çit, tel örgü, parmaklık, kapan, bariyer vb. fiziki engeller oluşturulmalıdır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre, ana giriş kontrol noktası (Dış Halka) en kritik savunma hattıdır. Bu noktada görev yapan personelin üniformalı olması zorunludur; sivil görevli istihdamı, caydırıcılık ilkesine ve kimlik tespitine aykırıdır.
Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A şıkkı doğrudur çünkü dış halka saldırıların ilk durdurulduğu yerdir. C şıkkı doğrudur, girişleri kontrol etmek için nokta belirlenmesi gerekir. D şıkkı doğrudur, araç ve kişi kontrolü bu halkada yapılır. E şıkkı doğrudur, fiziki engellerin oluşturulması güvenlik önlemlerinin temelidir.
Bilinmesi gereken kural: Ana giriş kontrol noktasında caydırıcılık ve kimlik tespiti için personel mutlaka üniformalı olmalıdır.