111. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 4. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, özel güvenlik görevlilerinin temel görevinin "suç işlenmesini önlemek, suçla mücadele etmek ve güvenlik sağlamak" olduğunu açıkça belirtir. Bu madde, görevlinin varlığının caydırıcılık oluşturarak suç oluşumunu engellemeyi amaçladığını hükme bağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, devriye görevinin sürekli hareket etmeyi gerektirdiği için sabit beklemeyi bağdaşmaz. B şıkkı, görevlinin kimliği ve varlığının görünür olması gerektiği için gizlenmesini yanlış kılar. D şıkkı, boşalan araçları toplamak görev tanımı dışı bir temizlik işidir. E şıkkı ise, ruhsatlı silahların emanete alınması görevin bir parçası değil, sadece geçici bir güvenlik tedbiridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin temel görevi, suç işlenmesini önleyerek ve caydırıcılık oluşturarak güvenli bir ortam sağlamaktır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, şüpheli veya patlayıcı madde içerebilecek nesnelerle doğrudan temas kurmamayı ve bunları kolluk kuvvetlerine bildirmeyi gerektirir. Elif'in yapması gereken, poşete yaklaşmadan güvenli bir mesafeden çevreyi şerit ile kuşatmak ve derhal 112 veya 155'i arayarak durumu bildirmektir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, patlayıcı riski nedeniyle el ile kontrol etmeyi yasaklar; B ve C şıkları, nesneyi taşımanın veya emanet etmenin güvenlik ihlali oluşturduğunu gösterir; E şıkkı ise yetkisi dışındaki bir müdahaleyi teşvik eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheli poşet veya paketle asla temas etmemeli, güvenli mesafeyi koruyarak derhal kolluğu aramalıdır.

Doğru cevap A) Tehlike'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, "tehlike"; bir kişi, tesis veya binaya içeriden veya dışarıdan gelebilecek, çalışanları veya korunan yere zarar/kayıp verme durumu olarak tanımlanır. Bu tanım, özel güvenlik görevlisinin risk analizi yaparken temel aldığı hukuki çerçevedir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Güvenlik, tehlikenin önlenmesi veya azaltılması amacıyla alınan önlemler bütünüdür. C) Asayiş, kamu düzenini ve huzurunu sağlayan genel hukuki düzeni ifade eder. D) Esenlik, bireyin veya toplumun fiziksel ve ruhsal iyi hal durumudur. E) Emniyet, genellikle devlet otoritesinin koruma görevini veya bireysel güvenlik hissini belirtir.

Bilinmesi gereken kural: Tehlike, zarar verme potansiyeli taşıyan içsel veya dışsal bir durumu tanımlayan temel güvenlik kavramıdır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin ifade alma yetkisi bulunmamaktadır. İfade alma, sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma, Savcılık) yetkisindedir; özel güvenlik görevlileri sadece tanık beyanlarını not alıp kolluğa iletebilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, görevlilerin kimlik sorma yetkisi vardır; B şıkkı, olay yerini koruma yetkisi kanunen tanınmıştır; D şıkkı, şüpheli eşyayı emanete alma yetkisi mevcuttur; E şıkkı ise, suçüstü halinde yakalama yetkisi vardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kolluk kuvvetlerinin yetkisine giren ifade alma ve tutuklama gibi işlemleri asla gerçekleştiremezler.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin yetkisi sadece "kontrol etmek" ve "kolluk kuvvetine bildirmek" ile sınırlıdır. Ruhsatsız tabanca bulmak, suç teşkil eden bir durumdur ve bu silahı elinden alıp kontrol altına alma yetkisi sadece Genel Kolluk (Polis/Jandarma) tarafından kullanılabilir. Bu nedenle görevli, şahsı ve silahı fiziksel olarak kontrol edip derhal 112'yi arayarak durumu bildirmelidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Silahı emanete alıp içeri girmesine izin vermek, suçun işlenmesine göz yummak ve görevlisin yetkisini aşmaktır. B) Silahı parçalara ayırmak veya geri vermek, suç delilini yok etmek ve ağır bir suç işlemektir. D) Sadece kimlik alıp içeri girmeyi yasaklamak, tehlikeyi bertaraf etmez ve kolluğa haber verilmemiş olur. E) Silahın bilgilerini alıp geri vermek, suçun işlenmesine devam etmesine neden olur ve yetki dışıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, ruhsatsız silah tespit ettiğinde silahı ve şahsı kontrol edip derhal Genel Kolluğa haber vermelidir; silahla ilgili hiçbir işlem yapamaz.

Doğru cevap B şıkkıdır. Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) olarak olay yerini incelerken temel amaç, 5188 sayılı Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) gereği maddi delilleri toplamak ve suçun aydınlatılmasına yardımcı olmaktır. Olay yerinin incelenmesi, failin kim olduğunu bulmak, suçun işlenme şeklini tespit etmek ve adli makamlara doğru bilgi sunmak içindir. Ancak, olayın toplum üzerindeki sosyolojik etkilerini araştırmak, bu görevin ve mesleğin yasal çerçevesi dışındadır; bu tür çalışmalar kriminoloji veya sosyoloji uzmanlarının işidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Şıkkı doğrudur; olay yerini belgelemek suçun aydınlatılması için zorunludur. C) Şıkkı doğrudur; olayın gerçekten suç teşkil edip etmediğini belirlemek ilk adımdır. D) Şıkkı doğrudur; olayın gerçekleşme biçimini doğrulamak delil toplamayı sağlar. E) Şıkkı doğrudur; fail ve mağdur arasındaki bağlantıyı kuran deliller bulunmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olay yerinde sadece maddi suç delillerini toplamalı ve adli makamlara bilgi vermelidir; toplumsal etkileri analiz etmemelidir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK ve CMK hükümlerine göre parmak izi, biyolojik bulgu değil, maddi bulgu türündedir. Biyolojik bulgular DNA, kan, tükürük gibi canlı doku veya sıvı içeren örneklerken; parmak izi, deri yüzeyindeki papil hatlarının fiziksel izlenmesidir ve biyolojik yapı taşımaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü parmak izi doğuştan belirlenir ve ömür boyu değişmez. B şıkkı doğrudur çünkü her bireyin parmak izi birbirinden farklıdır ve taklit edilemez. D şıkkı doğrudur; parmak izleri sınıflandırma formüllerine göre arşivlenir ve karşılaştırılır. E şıkkı doğrudur; tanım olarak parmak ucundan ilk boğuma kadar olan papil hatlarının izini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Parmak izi, biyolojik doku içermeyen ve sadece fiziksel iz bırakan bir maddi bulgu türüdür.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, devriyelerin sürekli aynı güzergahı kullanması yasaktır. Bu durum, suçluların devriye saatlerini ve yollarını öğrenerek güvenlik açıklarını değerlendirmesine neden olur. Devriyelerin rastgele ve öngörülemez rotalar izlemesi, caydırıcılığı artırır ve güvenlik riskini minimize eder.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı devriyenin varlığını hissettirmesi için zorunludur; B şıkkı silah ve teçhizatın her zaman hazır olması kanuni bir yükümlülüktür; C şıkkı bölgeyi tanımak ve müdahale etmek görevin temelidir; E şıkkı ise acil durumlarda personeli korumak için gereklidir.

Bilinmesi gereken kural: Devriye güzergahları ve saatleri sürekli değiştirilmeli, asla rutin bir döngüye sokulmamalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, şüpheli araç tespitinde temel amaç, suç işleme ihtimali taşıyan veya şüpheli davranış gösteren araçları belirlemektir. Plakası ve sürücüsü bilinen araçlar, kimlikleri tespit edilmiş ve herhangi bir şüphe unsuru bulunmayan araçlardır; dolayısıyla bunlar "şüpheli araç" tanımına girmez.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, sürücünün endişeli davranışı suç niyetini gösterir; C şıkkı, tekrarlayan geçişler izlenmeyi gerektirir; D şıkkı, uzun süreli park suç hazırlığı veya saklama olabilir; E şıkkı ise terk edilmiş araçların patlayıcı veya kaçak mal taşıma ihtimalini doğurur.

Bilinmesi gereken kural: Şüpheli araç tespiti, araç sahibinin kimliği bilinse dahi, araçta veya sürücüde suç işleme ihtimali taşıyan somut bir durum varsa geçerlidir; aksi takdirde kimlik bilgisi olan araçlar şüpheli kabul edilmez.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi olay yerini korurken delillerin korunması ve adli soruşturmaya engel olmaması için şüphelilerin el, yüz gibi yerlerini yıkamalarına kesinlikle izin veremez. Bu durum, delillerin yok edilmesini önleyen yasal bir yükümlülüktür.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı yetkisiz kişilerin girmesine izin vermek, olay yerinin korunması ihlali; C şıkkı olay yerinde yenip içilmesi, delillerin kirlenmesi ve bozulması hatasıdır; D şıkkı emniyet şeridinin çekilmemesi, olay yerinin dışarıdan korunmaması hatasıdır; E şıkkı ise bomba olaylarında inceleme ekibine bilgi vermemek, güvenlik riski oluşturan büyük bir ihmaldır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, olay yerinde delillerin korunması ve şüphelilerin kimlik tespiti için el, yüz gibi vücut kısımlarının yıkanmasına veya silinmesine asla izin veremez.