111. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik eğitimi, İçişleri Bakanlığı, üniversiteler ve yetkili özel güvenlik eğitim kurumları tarafından verilebilir. Ancak Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullar ile özel güvenlik şirketleri bu eğitimi verme yetkisine sahip değildir. Şirketler sadece personel istihdam eder, eğitim verme yetkisi yoktur; MEB'e bağlı okullar ise mesleki eğitim yetkisini özel güvenlik eğitim kurumlarına devretmiştir.

Diğer şıkların yanlışlığı:

• A şıkkı: İçişleri Bakanlığı ve eğitim kurumları yetkilidir.
• B şıkkı: Üniversiteler de yetkili kurumlardandır.
• C şıkkı: Üniversiteler ve eğitim kurumları yetkili olduğu için bu kombinasyon yanlıştır.
• E şıkkı: İçişleri Bakanlığı ve üniversiteler yetkili olduğu için bu kombinasyon yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik eğitimi sadece İçişleri Bakanlığı, üniversiteler ve yetkili özel eğitim kurumları tarafından verilir; şirketler ve MEB'e bağlı okullar bu yetkiye sahip değildir.

Doğru cevap E'dir. 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kanunsuz emir alındığında görevli önce hatırlatma yapar. Ancak yetkili makam emri yazılı olarak tekrarlıyorsa bu emre uymak zorundadır. Ancak TCK ve CMK hükümleri gereği, emrin konusu suç teşkil ediyorsa, bu emir hiçbir şekilde yerine getirilemez; görevli suç işlemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Konusu suç teşkil eden emir yazılı olsa bile asla yerine getirilemez. B) Kanunsuz veya suç teşkil eden emirler hiçbir koşulda yerine getirilemez. C) Kanunsuz emir yazılı olsa dahi yerine getirilemez. D) Yetkili makamdan gelse bile konusu suç teşkil eden emir uygulanamaz.

Bilinmesi gereken kural: Kanunsuz emir yazılı tekrarlanırsa yerine getirilir, ancak konusu suç teşkil eden emir hiçbir şartla yerine getirilmez.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; ancak polislerin silah taşıma ve kullanma yetkileri, görevin niteliğine göre kanunlarla düzenlenir. Hastane, polisin silahla giremeyeceği yerler arasında sayılmamıştır. Polis, kimliğini ibraz edip görevli olduğunu belirttiği anda, özel güvenlik görevlisinin onu durdurma veya silahını kilitleme yetkisi yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Polis, görevli olduğunu beyan edip kimlik gösterdiğinde başka bir kapıdan izin almaz. C) Üniforma veya sivil giyim durumu, polisin silahla giriş hakkını belirleyen yasal bir kriter değildir. D) Terör veya asayiş şubesi ayrımı, polisin hastaneye silahla giriş hakkını kısıtlayan bir hüküm değildir. E) Polis görevli olduğunu beyan edip kimlik gösterdiğinde, özel güvenlik görevlisinin onu durdurma yetkisi yoktur.

Bilinmesi gereken kural: Polis, kimliğini ibraz edip görevli olduğunu belirttiği anda özel güvenlik görevlisinin müdahale yetkisi sona erer ve polis silahla hastaneye girebilir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri görevlerini yaparken saygılı, ciddi ve mesafeli olmalıdır. Şakacı ve laubali davranmak, görevlilerin itibarını zedeler, otoriteyi sarsar ve 5188 sayılı Kanun'un "görevin ifası" ile ilgili genel yükümlülüklerine aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, tanıdık olmak güvenlik önlemlerini kolaylaştırır; B şıkkı, bölgeyi bilmek acil müdahale için şarttır; C şıkkı, üniforma ve teçhizat kimlik ve yetki göstergesidir; D şıkkı ise dikkatli ve duyarlı olmak temel bir meslek bilgisidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev süresince her zaman resmi, saygılı ve mesafeli bir tavır sergilemeli, şakacı ve laubali davranışlardan kesinlikle kaçınmalıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlisinin temel görevi suç işlenmesi halinde derhal müdahale etmek ve durumu en yakın kolluk kuvvetine bildirmektir. Bu, görevin yasal çerçevesidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, devriye görevinin "hareketli" olma zorunluluğu nedeniyle sabit beklemeyi engeller. B şıkkı, caydırıcılık ilkesi gereği görevlinin görünür olması gerektiğini ihlal eder. D ve E şıklar ise özel güvenlik görevlisinin yetki alanı dışındaki ticari ve hizmet görevlerini içerir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suçla mücadelede kolluğun yardımcı unsuru olarak müdahale ve ihbar yükümlülüğüne sahiptir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır ve ifade alma yetkisi sadece kanunla yetkili kılınmış kolluk kuvvetlerine aittir. Özel güvenlik görevlisi, şüpheliden sadece olayı anlatmasını isteyebilir veya tutanak tutabilir; ancak resmi bir "ifade" alıp bunu delil olarak kullanamaz. Bu işlem, TCK ve CMK hükümleri gereği suç teşkil eder ve görevin dışına çıkar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları devriyenin temel görevleri ve amaçlarıdır; D şıkkı ise suç işleyenleri yakalamak, kollukla iş birliği içinde ve elindeki yetkiler çerçevesinde (örneğin yakalama yetkisi) yapılabilen bir hedeftir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheliden resmi ifade alamaz; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin telsiz haberleşmesi kamu düzenini korumak amacıyla kısa, öz, anlaşılır ve Türkçe olarak yapılmalıdır. Bu kural, iletişimin hızlı ve hatasız olmasını sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Yanlış; telsiz protokolünde önce kendi kodu, ardından hedef alınan görevlinin kodu söylenmelidir. C) Yanlış; başka bir istasyonun konuşması sırasında mandal basılarak ses karışıklığı ve iletişim kopukluğu yaratılmaz. D) Yanlış; telsizler halka açık frekans kullandığı için gizli veya özel haberleşme yasaktır. E) Yanlış; iletişim netliği için isim, unvan veya lakap yerine resmi kodlar kullanılmalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik telsiz konuşmaları, kanunen zorunlu olarak kısa, öz, Türkçe ve resmi kodlarla yapılmalıdır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, usulüne uygun düzenlenen tutanaklar, mahkeme önünde karine oluşturur. Yani tutanak, içeriğinin aksinin ispat edilinceye kadar doğru kabul edilir. Bu ilke, özel güvenlik görevlilerinin hazırladığı belgelerin hukuki geçerliliğini sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Süresi dolana: Tutanakların geçerliliği zamanla değil, içeriğin doğruluğuyla sınırlıdır. C) İtiraz edilinceye: İtiraz, tutanağın geçerliliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. D) Mahkemeye gidinceye: Tutanağın geçerliliği mahkemeye sunulmadan önce de vardır. E) Genel kolluğa teslim edilinceye: Teslim, geçerlilik süresini belirleyen bir şart değildir.

Bilinmesi gereken kural: Usulüne uygun tutanaklar, aksinin ispat edilinceye kadar doğru kabul edilen hukuki belgelerdir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kurumun en hassas bölümleri ve üst düzey yöneticilerin bulunduğu alanlar "Kritik Alan" olarak tanımlanır. Bu alanlar, fiziksel güvenlik önlemlerinin en sıkı uygulandığı, teknolojik cihazlarla desteklenen ve sadece yetkili kişilerin girebildiği en iç halkadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı dış çevreyi, B şıkkı bina çevresini, C ve E şıkları ise genel giriş noktalarını ifade eder; hepsi kritik alan kadar kısıtlayıcı değildir.

Bilinmesi gereken kural: Kritik Alan, güvenlik halkalarının en içte ve en sıkı kontrol edilen kısmıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kontrol noktasında görevli olanlar; görevi yürüten Koruma Görevlisi, yöneltme yapan Yönlendirme Görevlisi, muayene yapan Kontrol Görevlisi ve tüm süreci denetleyen Kontrol Nokta Sorumlusu'dur. Bu görevliler, kontrol noktasının işleyişine doğrudan dahil edilirken, Gözetleyici unvanı 5188 sayılı Kanun'da kontrol noktası kadroları arasında yer almamakta ve özel güvenlik görevlilerinin görevlerini denetleyen bir pozisyon olarak tanımlanmamaktadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, kontrol noktası işleyişine dahil olan yöneltme görevlisidir; B şıkkı, muayene ve arama işlemlerini yürüten temel görevlidir; C şıkkı, kontrol noktasında fiziki koruma sağlayan ana kadrodur; D şıkkı ise kontrol noktasının tüm operasyonundan sorumlu olan yönetici pozisyonudur.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol noktası kadroları sadece Kanun ve Yönetmelik'te belirtilen Yönlendirme, Kontrol, Koruma ve Sorumlu görevlilerden oluşur; "Gözetleyici" bu yapıda yer almaz.