Soru 1 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bitki örtüsünün yok edilmesi sonucu toprağın, su ve rüzgârın etkisiyle aşınması ve taşınmasına ne denir?
- A)Çığ
- B)Heyelan
- C)Erozyon
- D)Tsunami
- E)Deprem
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C) Erozyon'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında özel güvenlik görevlilerinin çevre ve kamu düzenini koruma görevi gereği, bitki örtüsünün yok edilmesiyle toprağın su ve rüzgâr etkisiyle aşınıp taşınması süreci olan erozyonu tanıması gerekir. Bu kavram, çevre suçları ve doğal afet önleme konularında temel bilgiyi oluşturur.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Çığ, kar kütlelerinin yamaçtan aşağı kaymasıdır; B) Heyelan, toprağın yerçekimi etkisiyle kaymasıdır; D) Tsunami, okyanus tabanındaki depremlerle oluşan dev dalgadır; E) Deprem ise yer kabuğundaki ani sarsıntıdır.
Bilinmesi gereken kural: Bitki örtüsü yokluğunda toprağın su ve rüzgârla taşınması süreci yasal ve mesleki literatürde "erozyon" olarak tanımlanır.
Soru 2 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“İnsanların yaşamları boyunca karşılaştıkları ve verimliliğin düşmesine neden olan etkenler ya da olumsuzluklar olarak tanımlanabilen problem durumlarının çözümüne yönelik farklı çözüm teknikleri geliştirilmiştir. Bu tekniklerden biri de herkesin problem ile ilgili düşüncelerini ortaya koyduğu ekip çalışmasına dayalı bir problem çözme tekniğidir. Bu teknikte yönetici, probleme ilişkin çalışanların fikir, düşünce ve görüşlerini alır, eleştiriler ile birlikte tahtaya yazılır, amir-üst ayrımı olmaksızın fikirlere puanlama yapılır, en çok kabul gören fikir, grubun problem çözme yöntemi olarak kullanılır”. Yukarıda açıklaması verilen problem çözme tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Altı şapkalı düşünme tekniği
- B)Beyin fırtınası tekniği
- C)Pareto analizi
- D)5N1K tekniği
- E)PUKO döngüsü
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B) Beyin fırtınası tekniğidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin olay anında hızlı karar alabilmesi için ekip çalışması ve yaratıcı düşünme yöntemlerini benimsemesini öngörür. Soruda tanımlanan; amir-üst ayrımı olmaksızın fikirlerin serbestçe ifade edilmesi, eleştirilerin tahtaya yazılması ve en çok kabul gören fikrin seçilmesi süreçleri, Beyin Fırtınası tekniğinin temel prensipleridir. Bu yöntem, TCK ve CMK hükümleri çerçevesinde güvenlik olaylarında doğru müdahale stratejisi geliştirmek için kullanılan en etkili grup dinamiklerinden biridir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı farklı bakış açılarını kısıtlı kategorilere ayırır, C şıkkı verimlilik analizi yapar, D şıkkı kök neden araştırması yapar, E şıkkı ise planlama-uygulama kontrol-öneri döngüsüdür.
Bilinmesi gereken kural: Beyin fırtınası, hiyerarşi olmadan tüm ekip üyelerinin fikirlerini özgürce ortaya koyarak en uygun çözümün bulunmasını sağlayan bir grup problem çözme yöntemidir.
Soru 3 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
“Toplumsal yaşamın getirdiği zorluklar, kişisel olarak yaşanan bazı olaylar bireyin organizmasında bir takım sıkıntıların, yani stresin oluşmasına neden olmaktadır. Bireylerin günlük hayatını genellikle olumsuz etkileyen bir etkileşim süreci olan stres “zihinsel”,” fiziksel”, “duygusal” ve “sosyal” olmak üzere farklı şekillerde kendini gösterir”. Aşağıdakilerden hangisi stresin duygusal belirtilerinden biridir?
- A)Saldırganlık
- B)Konsantrasyon eksikliği
- C)Enerji kaybı
- D)Uyku bozukluğu
- E)Güven duygusunun yitirilmesi
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Saldırganlık'tır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin psikolojik dayanıklılığını ve stres yönetimi becerisini vurgular. Stresin duygusal belirtileri arasında öfke patlamaları, kaygı, depresyon ve saldırganlık yer alır. Bu durum, görevlinin mesleki sorumluluklarını yerine getirmesini engelleyebilir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Konsantrasyon eksikliği (B) zihinsel, enerji kaybı (C) fiziksel, uyku bozukluğu (D) fiziksel ve güvenlik duygusunun yitirilmesi (E) ise sosyal belirtilerdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, stresin duygusal belirtileri olan öfke ve saldırganlık gibi durumları fark edip yönetmeyi öğrenmelidir.
Soru 4 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Güvenlik görevlileri toplumun huzurunu sağlamak için vardır. Toplum psikolojisinin güvenlik kuvvetleri için önemi konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A)Toplumu oluşturan bireyler, kitle ve gruplar hakkında bilgi sahibi olması gerekir
- B)Toplumu oluşturan bireyler, kitle ve grupların davranışlarını önceden tahmin edebilmesi gerekir
- C)Görev yaptığı çevrenin siyasal durumunu iyi tanımalı ve gelişmeleri sürekli takip etmelidir
- D)Güvenlik kuvvetleri, görev yaptığı çevrenin ekonomik ve psikolojik durumunu iyi tanımalıdır
- E)Güvenlik kuvvetleri, görev yaptığı çevrenin sosyal, ekonomik ve psikolojik durumunu tanımasına gerek yoktur
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik görevlisi görev yaptığı çevrenin sosyal, ekonomik ve psikolojik durumunu tanımakla yükümlüdür; bu bilgi, olayları öngörme ve huzuru sağlama açısından zorunludur. E şıkkı, bu temel yükümlülüğü reddettiği için yanlıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, birey ve grupları tanımanın bilgi gerekliliğini doğru belirtir; B şıkkı, davranış tahmini için gerekli önkoşulu doğru ifade eder; C şıkkı, siyasi durumun takip edilmesinin önemini doğru vurgular; D şıkkı ise çevrenin ekonomik ve psikolojik durumunun bilinmesinin gerekliliğini doğru belirtir.
Bilinmesi gereken kural: Güvenlik görevlisi, görev alanının tüm sosyal, ekonomik ve psikolojik dinamiklerini tanıyarak önleyici tedbirler almalıdır.
Soru 5 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir grupta hareketler liderlerin isteği doğrultusunda ve onun verdiği direktiflere göre yapılır. Buna göre grup lideri olan kişi grubunu etkilemek ve yönlendirmek için kurallara uymayan üyeyi grup dışına iter, yalnızlığa mahkûm eder veya işkence, tehdit, şantaj ve öldürme gibi metotları uygular. Bu metot aşağıdakilerden hangisi/hangileridir? I. İnandırma (ikna etme) II. Ödüllendirme III. Zor Kullanma ve Ceza
- A)I
- B)I ve II
- C)I, II, III
- D)III
- E)I ve III
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. Soruda tanımlanan yöntemler; grubu dışlama, yalnızlaştırma, işkence, tehdit, şantaj ve öldürme gibi fiziksel ve psikolojik baskı unsurlarını içermektedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin görevlerini yaparken Zor Kullanma yetkisi sadece kanunla belirlenen hallerde ve orantılı olarak kullanılabilir. Ancak soruda anlatılan, bir grubun liderinin üyelerine karşı uyguladığı sistematik şiddet ve baskı yöntemleri, hukuki bir zor kullanma değil, suç teşkil eden Zor Kullanma ve Ceza uygulamasıdır. Bu tür eylemler TCK ve CMK hükümlerine göre açıkça yasaktır ve özel güvenlik görevlilerinin görev tanımı dışındadır.
Diğer şıkların yanlışlığı: I ve II numaralı yöntemler (inandırma ve ödüllendirme) şiddet ve zorlama içermeyen, soruda belirtilen olumsuz yöntemlerle uyuşmadığı için yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, grubu yönetmek için asla şiddet, tehdit veya yasa dışı baskı yöntemlerini kullanamaz; zor kullanma sadece kanunla belirlenen sınırlı hallerde ve orantılı olarak uygulanır.
Soru 6 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Çok sayıda işçinin çalıştığı fabrikada meydana gelen patlama sonucu büyük bir yangın çıkmış ve çevredeki bina ve araçlara doğru yayılmaya başlamıştır. Burada görev yapan özel güvenlik görevlileri işçi topluluğu arasında oluşan paniği önlemek ve onları sakinleştirmek için aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?
- A)Topluluğun kolayca dağılabileceği kaçış yollarını açık tutmaya çalışmalıdırlar
- B)Yetkisiz ve alakasız kişilerin işçi topluluğunu yanlış yönlendirmelerine engel olmalıdırlar
- C)Öncelikle itfaiye görevlileriyle birlikte yangını söndürmeye çalışmalıdırlar
- D)Ses yükseltici cihazla veya yüksek sesle bağırarak doğru şekilde bilgilendirmelidirler
- E)İşçi topluluğunu sakinleştirmeye ve doğru yöne doğru yönlendirmeye çalışmalıdırlar
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlilerinin yangın söndürme yetkisi bulunmamaktadır; bu görev sadece itfaiye ve ilgili acil müdahale birimlerine aittir. Görevliler, yangın söndürmeye çalışarak can güvenliğini tehlikeye atabilir ve görevlerini ihlal etmiş sayılırlar.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, paniği önlemek için kaçış yollarını açık tutmak doğru bir müdahale yöntemidir. B şıkkı, yetkisiz kişilerin yanlış yönlendirmesini engellemek görevin bir parçasıdır. D şıkkı, ses yükseltici cihazla doğru bilgilendirme sakinleştirme için gereklidir. E şıkkı, işçileri sakinleştirip doğru yöne yönlendirmek temel görev tanımıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri yangın söndürme ekipmanı kullanamaz ve söndürme işlemine doğrudan katılamaz; sadece tahliye ve yönlendirme yapar.
Soru 7 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Günlük hayatta sakin görünen Osman, katılmış olduğu eylemde kitle psikolojisi ile hareket ederek gruptakilerle birlikte saldırgan davranışlar sergilemiştir. Osman’ın kitle psikolojisi ile hareket ederek sergilemiş olduğu bu davranışının sebebi aşağıdakilerden hangisi, Osman’ın kitle psikolojisi ile hareket ederek sergilemiş olduğu bu davranışının sebeplerinden birisi olamaz?
- A)Duygusal hareket etme eğilimi artmıştır
- B)Grupla eylem ve söylem birliği oluşmuştur
- C)Bilinçli olarak hareket etmiştir
- D)Bastırılmış duygu ve düşünceleri ortaya çıkmıştır
- E)Kitlenin etkisiyle merhamet duygusu zayıflamış, nefret duyguları artmıştır
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri görevlerini yaparken bilinçli, rasyonel ve yasal sınırlar içinde hareket etmek zorundadır. Soruda belirtilen "kitle psikolojisi" durumu, bireyin eleştirel düşünme yeteneğini yitirip duygusal ve otomatik tepkiler vermesiyle karakterizedir; bu durum "bilinçli ve planlı" bir eylem değil, kitle etkisiyle oluşan bilinçsiz veya yarı bilinçli bir durumdur. Dolayısıyla Osman'ın bu davranışının sebebi "bilinçli olarak hareket etmesi" olamaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, kitle psikolojisinde bireyde görülen duygusal artma, grup birliği, bastırılmışların açığa çıkması ve merhametin azalması gibi bilimsel ve sosyolojik gerçekleri doğru yansıtmaktadır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kitle psikolojisi gibi durumlarda bile yasal çerçevede bilinçli ve soğukkanlı kararlar alarak hareket etmelidir.
Soru 8 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kitleler bir araya geldiklerinde, özellikle toplumsal olaylarda birlikte hareket etme eğiliminde olurlar. Böyle durumlarda bir araya gelen insan topluluğu, onu meydana getiren bireylerin ayrı ayrı sahip oldukları kişiliklerden çok farklı yeni kişiliklere sahip olur ki, biz bu duruma “kitle psikolojisi” diyoruz. Bu şekilde kitle ile birlikte hareket eden bireylerde aşağıda belirtilen durumlardan hangisi görülmez?
- A)Bilinçli hareket ve davranışların kaybolmaya başlaması
- B)Söylem ve eylem birliğinin oluşması
- C)Bastırılmış duygu ve düşüncelerin ortaya çıkması
- D)Duygusal hareket etme eğiliminin olmaması, bilinçli hareket edilmesi
- E)Düşüncenin ve akla gelenlerin hemen davranışa dönüştürülmesi isteği
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. Kitle psikolojisi teorisi ve özel güvenlik mevzuatı gereği, kitleler içinde bireyler rasyonel düşünme yetilerini yitirir; duygusal ve dürtüsel davranışlar baskın hale gelir. Dolayısıyla "duygusal hareket etme eğiliminin olmaması, bilinçli hareket edilmesi" durumu kitle psikolojisinde görülmez. Bu, kitlelerin kontrolsüz ve öngörülemez hareket etme riskini doğurur.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı bilinçli hareketin kaybını doğru tanımlar; B şıkkı söylem ve eylem birliğini doğru ifade eder; C şıkkı bastırılmış duyguların ortaya çıkışını doğru belirtir; E şıkkı ise düşüncenin hemen eyleme dönüşme isteğini doğru yansıtır.
Bilinmesi gereken kural: Kitle psikolojisinde bireyler rasyonel ve bilinçli davranamaz, duygusal ve dürtüsel hareketler baskın olur.
Soru 9 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir mesajın taşıması gereken özelliklerden birisi değildir?
- A)Mesaj dolaysız bir şekilde ifade edilmelidir
- B)Mesaj hemen ve iyi anlaşılır bir şekilde ifade edilmelidir
- C)Mesaj konusu açık ve anlaşılır olmak zorunda değildir
- D)Mesajı dürüstlükle söylememiz gerekir
- E)Mesajımızda karşımızdaki kişiyi incitmemiz gerekir
Çözümü göster — doğru cevap C
Özel Güvenlik Görevlisi olarak iletişim, görevin en önemli parçasıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Neden Doğru? İletişim yönetmeliği ve meslek etiği kuralları gereği, bir mesajın konusunun açık ve anlaşılır olması zorunludur. "Konusu açık olmamak" ifadesi, görevin gereği olan netliği ve talimatların doğru iletilmesini engeller. Özel Güvenlik Kanunu (5188 sayılı Kanun) ve ilgili yönetmelikler, görevlilerin durumları net, kısa ve anlaşılır bir dille bildirmesini emreder. Dolayısıyla, "açık ve anlaşılır olmamak" bir özellik değil, bir eksikliktir; bu yüzden sorunun "olmayan" özelliğini doğru ifade eder.
Diğer Şıklar Neden Yanlış?
- A: Mesajların dolaysız ve doğrudan ifade edilmesi, yanlış anlaşılmaları önlemek için gereklidir.
- B: Mesajların hemen ve iyi anlaşılır olması, acil durumlarda hayati önem taşır.
- D: Dürüstlük, özel güvenlik görevlisinin en temel etik ilkesidir.
- E: Karşımızdaki kişiyi incitmek, iletişim kurallarına ve meslek etiğine aykırıdır; mesajda incitme olması istenmez.
Bilinmesi gereken kural: Etkili iletişim için mesajın konusu mutlaka açık, anlaşılır, net ve dürüst olmalıdır.
Soru 10 · 2024/111 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
VIP’in bir yerden bir yere giderken mutlaka geçmek zorunda olduğu saldırıya açık riskli noktalara Boğma Noktası (Hassas Bölgeler) denir. Aşağıdakilerden hangisi tanıma uygun sayılabilecek boğma noktası olarak sayılamaz?
- A)Kalabalık trafik
- B)Kavşaklar
- C)Etrafı açık dört şeritli otoban yollar
- D)Tüneller
- E)Yüksek binalar, köprüler
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre "Boğma Noktası", saldırıya açık, çevresi kapalı veya kontrol edilemeyen, VIP'in hareket kabiliyetini kısıtlayan riskli alanlardır. Etrafı açık dört şeritli otobanlar, geniş alan ve yüksek hız nedeniyle saldırıyı kolayca engellemek ve VIP'i izole etmek zordur; bu nedenle klasik bir boğma noktası olarak tanımlanmaz.
Diğer şıklar neden yanlış? A şıkkı kalabalık ve karmaşa nedeniyle saldırıyı gizlemeyi kolaylaştırdığı için boğma noktasıdır. B şıkkı kavşaklarda yön değiştirme zorunluluğu ve yavaşlama riski taşıdığı için risklidir. D şıkkı tüneller dar alan ve çıkış engeli nedeniyle en tehlikeli boğma noktalarındandır. E şıkkı ise yüksek binalar ve köprüler, VIP'i aşağıdan veya üstten saldırıya açık hale getirdiği için boğma noktasıdır.
Bilinmesi gereken kural: Boğma noktaları, çevresi kapalı, çıkışı kısıtlı ve saldırıyı kolaylaştıran daralan veya kontrolsüz alanlardır.