Soru 1 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Z alışveriş merkezinde alışveriş yapan Hatice Hanım’ın, üniformalı koruma köpeği tarafından ısırılması şikayeti üzerine olay yerine gelen genel kolluk görevlileri, alışveriş merkezindeki görev hayvanı idarecisi özel güvenlik görevlisi Ali ve koruma köpeğini tespit ederler. Görev hayvanı ve idarecisinin yasal olarak görev yapıp yapmadıklarını anlayabilmek için hangi belgeyi kontrol etmesine gerek yoktur?
- A)Görev hayvanına ait aşı kartı
- B)Görev hayvanı ve idarecisinin geçerli kimlik kartları
- C)Görev hayvanı ve idarecisinin geçerli mali sorumluluk sigortaları
- D)Görev hayvanı ve idarecisinin çalıştığı özel güvenlik şirketi ile alışveriş merkezi yönetimi arasında yapılmış sözleşme
- E)Görev hayvanı ve idarecisinin il özel güvenlik komisyonunca alışveriş merkezinde görev yapabilmelerine dair komisyon kararı
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi ve görev hayvanının yasal olarak görev yapıp yapmadığını denetlemek için; görev hayvanının aşı kartı (A şıkkı) kontrol edilmesi zorunlu değildir. Aşı durumu veteriner hekimin sorumluluğunda olup, kolluk görevlilerinin görevin yasal dayanağını denetlerken doğrudan bu belgeyi talep etmesi kanunda yer almamaktadır.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı, görevin kimlik doğrulaması için zorunludur; C şıkkı, mali sorumluluk sigortası olmadan görev yapılamaz; D şıkkı, şirket ile işveren arasındaki sözleşme görevin hukuki temelidir; E şıkkı ise komisyon kararı olmadan görev yapılamaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi ve görev hayvanı denetlendiğinde, aşı kartı yerine kimlik, sigorta, sözleşme ve komisyon kararı gibi yasal izin belgeleri kontrol edilir.
Soru 2 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Havalimanında çalışan özel güvenlik görevlisi Ergün’ün, özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının şirketi tarafından yaptırılmadığı Polis Başmüfettişlerince yapılan denetlemede tespit edilmiştir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 21. maddesine göre özel hukuk tüzel kişileri ve özel güvenlik şirketleri, istihdam ettikleri özel güvenlik görevlilerinin üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Aşağıdakilerden hangisi bu teminatlardan değildir?
- A)Manevi zarar teminatı
- B)Ölüm teminatı
- C)Sakatlık teminatı
- D)Tedavi giderleri teminatı
- E)Maddi zarar teminatı
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 sayılı Kanun'un 21. maddesi ve ilgili yönetmelik gereği, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası, görevlinin üçüncü kişilere vereceği maddi zararları (mal kaybı, hasar) ve bedeni zararları (ölüm, sakatlık, tedavi giderleri) kapsar. Bu sigorta, maddi kayıpları ve bedensel yaralanmaları karşılar; ancak manevi zarar teminatı bu zorunlu sigorta kapsamı dışındadır.
Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, kanunen zorunlu kılınan bedeni ve maddi zarar teminatlarının tamamını oluşturduğu için doğrudur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası sadece maddi ve bedeni zararları karşılar, manevi tazminatı kapsamaz.
Soru 3 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlisi Caner’in yetkilerinden değildir?
- A)Görev alanında önleyici arama
- B)Kamuya açık alanda genel kolluğun denetiminde üst araması
- C)Görev alanındaki suça el koyma
- D)Görev alanında işlenen bir suçla ilgili konutta arama
- E)Tabii afet hallerinde arama-kurtarma görevlilerine yardım etme
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sadece görev alanı ile sınırlıdır. Konut dokunulmazlığı (Anayasa ve CMK) gereği, özel güvenlik görevlilerinin görev alanı dışındaki veya görev alanı içindeki bir konutta arama yapma yetkisi bulunmamaktadır; bu işlem sadece yetkili kolluk kuvvetleri tarafından ve yargı kararıyla yapılabilir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı görev alanındaki önleyici aramayı, B şıkkı genel kolluk denetimindeki üst aramayı ve C şıkkı suça el koymayı yetkili kılarken, E şıkkı tabii afetlerde yardım etmeyi kanunen öngörmektedir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, görev alanı dışındaki konutlarda arama yapamaz ve bu yetki sadece yetkili kolluk kuvvetlerine aittir.
Soru 4 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi spor alanında görevli özel güvenlik görevlileri Hakan ile Ahmet’in görev, yetki ve sorumluluklarından biri değildir?
- A)Seyirciler seyir alanına alınmadan önce spor alanında bulunmak
- B)Spor alanı içerisinde düzeni bozan fiili işleyen seyirciyi en yakın belediye zabıtasına bildirmek
- C)Spor alanı güvenlik planında belirtilen görev tanımlarına uygun olarak, spor alanında görev almak
- D)Spor alanında uyuşturucu etkisinde olan taraftarın dışarıya çıkartılmasını sağlamak
- E)Spor alanında ev sahibi takım ile misafir takım seyircileri arasındaki geçişleri engellemek
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkisi sadece spor alanı sınırları içindeki düzeni sağlamaya ve şüpheli durumları yetkili makamlara bildirmeye dayanır. Fiili işleyen bir suçla karşılaşıldığında, ÖGG'nin görevi kişiyi yakalayıp ceza vermek veya belediye zabıtasına teslim etmek değil, derhal 112 Acil Çağrı Merkezi'ni veya kolluk kuvvetlerini (Polis/Jandarma) aramaktır. Kişiyi el koyup dışarı çıkarmak veya zabıtaya bildirmek, ÖGG'nin yetki alanı dışındadır; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve D şıkları, ÖGG'nin spor alanı güvenliği için yasal olarak yerine getirmesi gereken temel görevlerdir. E şığı ise taraftar grupları arasındaki çatışmayı önlemek amacıyla spor alanı güvenlik planında öngörülen meşru bir önlemdir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin yetkisi sadece "bildirmek" ve "önlem almak"tır; "yakalamak", "ceza vermek" veya "yetkili makama teslim etmek" gibi yetkiler sadece kolluk kuvvetlerine aittir.
Soru 5 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, özel güvenlik görevlilerinin şüpheli araç tespitinde dikkat edeceği hususlar arasında sayılmaz?
- A)Gelişi güzel park edilmiş veya terk edilmiş araçlar
- B)Aynı yerden tekrar tekrar geçiş yapan araçlar
- C)Klasik araçlar
- D)Sürücüsünün endişeli davranışları olan araçlar
- E)İçerisinde görünür şekilde kablolar bulunan araçlar
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin şüpheli araç tespitinde; park durumu, tekrar tekrar geçiş, sürücü davranışları ve araç içindeki görünür kablolar gibi fiziksel ve davranışsal belirtilere odaklanmasını öngörür. Klasik araçların yaşı veya modeli tek başına bir suç unsuru veya şüpheli durum oluşturmadığından, bunlar tespit kriterleri arasında yer almaz.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, terk edilmiş veya rastgele park edilmiş araçlar güvenlik riski taşıyabilir; B şıkkı, aynı yerden tekrar tekrar geçmek şüpheli davranış göstergesidir; D şıkkı, endişeli sürücü davranışı potansiyel bir tehdidi işaret eder; E şıkkı ise araçta kabloların bulunması bombalı düzenek şüphesi yaratabilir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, araçların yaşı veya modeli yerine, davranış, park durumu ve içerik gibi somut güvenlik riski oluşturan unsurlara odaklanmalıdır.
Soru 6 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi araç kontrol noktalarında dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer almaz?
- A)Personel araçlarındaki misafirlerin kontrolsüz girişleri engellenmelidir
- B)Araç altı inceleme kamerası veya aynası ile araçlar kontrol edilmelidir
- C)Kurum/kuruluşa malzeme getiren araçlar ve kişiler gerekli kontroller yapıldıktan sonra içeri alınmalıdır
- D)Kurum/kuruluş personeli, VİP girişleri ve ziyaretçi araç girişleri aynı kapıdan yapılmamalıdır
- E)Araç giriş ve çıkış yerlerinden yaya giriş ve çıkışına da izin verilmelidir
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, araç kontrol noktalarında güvenlik riskini en aza indirmek için araç ve yaya giriş çıkışları fiziksel olarak ayrılmalıdır. Yaya girişine izin vermek, yetkisiz kişilerin araçların arasına gizlenerek veya araç kontrolünü bypass ederek içeri girmesine neden olur; bu durum güvenlik prosedürlerine aykırıdır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yetkisiz misafir girişlerini önlemek için zorunludur; B şıkkı, araç altı kontrolü için gerekli bir güvenlik önlemidir; C şıkkı, malzeme girişlerinde güvenlik kontrolünün yapılmasını emreder; D şıkkı ise farklı grupların girişlerini ayırarak güvenlik riskini azaltır.
Bilinmesi gereken kural: Araç ve yaya giriş çıkışları, güvenlik riskini önlemek amacıyla mutlaka birbirinden ayrılmış olmalıdır.
Soru 7 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi özel güvenlik görevlilerinin yaptığı devriye çeşitleri arasında yer almaz?
- A)Bisikletli, atlı, ginger ve vb. yapılan devriye
- B)Durarak devriye
- C)Yaya devriye
- D)Motorize devriye
- E)Kombine devriye
Çözümü göster — doğru cevap B
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin devriye yaparken araç veya araçsız olarak hareket etmesini öngörür. Ancak "Durarak devriye" kavramı mevzuatta yer almayan, devriye tanımına aykırı bir ifadedir. Devriye, görevlilerin belirlenen bir güzergahı hareket halinde kontrol etmesi anlamına gelir; durmak, devriye yapmanın bir çeşidi değil, durma eylemidir. Bu nedenle B şıkkı, görevin doğasına ve kanuni çerçeveye uymadığı için doğru cevaptır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, özel güvenlik için kullanılan araçlı ve araçsız devriye çeşitlerini (atlı, bisikletli vb.) kapsar. C şıkkı, yürüyerek yapılan devriye türüdür ve kanunen geçerlidir. D şıkkı, araçla yapılan devriyeyi ifade eder ve yaygın bir yöntemdir. E şıkkı ise farklı araç veya yöntemlerin bir arada kullanıldığı geçerli bir devriye türüdür.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri devriye yaparken mutlaka hareket halinde olmalı, durarak devriye yapmak mevzuata aykırıdır.
Soru 8 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlilerinin görev alanları içerisinde detektör, X-ray cihazından geçirerek veya kanunda belirtilen durumlarda gerektiğinde üst araması yapmasının amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A)Suç işlenmesinin önlenmesi
- B)Can ve mal güvenliğinin sağlanması
- C)Kamu düzeninin sağlanması
- D)Medyatik kişilerin belirlenmesi
- E)Her türlü silah, patlayıcı madde veya eşyanın tespit edilmesi
Çözümü göster — doğru cevap D
Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlilerinin üst arama veya cihazla tarama yapma yetkisi; suç işlenmesinin önlenmesi, can ve mal güvenliğinin sağlanması, kamu düzeninin korunması ve yasaklı eşyaların (silah, patlayıcı vb.) tespit edilmesi amaçlarıyla sınırlıdır. Bu yetkiler, görevlilerin görev alanındaki tehlikeleri önlemesine ve güvenli ortam sağlamasına yöneliktir. "Medyatik kişilerin belirlenmesi" ise kanunda yer almayan, özel hayatın gizliliğini ihlal eden ve görevin hukuki dayanağı olmayan bir amaçtır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen görev ve yetkilerin doğrudan amaçlarıdır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece kanunla belirtilen güvenlik amaçları için arama yapabilir; kimlik veya statüye göre ayrımcılık yapamazlar.
Soru 9 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi devriye görevi yapan özel güvenlik görevlilerinin önleyici görevleri arasında yer almaz?
- A)Toplantı, konser, spor müsabakası ve benzeri etkinliklerde devriye oluşturulmuş ise kimlik sormak
- B)Hava meydanı, liman, gar gibi toplu ulaşım tesislerinde devriye oluşturulmuş ise kimlik sormak
- C)Görev alanı içerisinde kişilerin can ve mal güvenliğini sağlamak
- D)Suç işlenmesini önlemek
- E)Yaşlı, çocuk ve aciz durumda olan kişilere yardım etmek
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin temel görevlerini "can ve mal güvenliğini sağlamak", "suç işlenmesini önlemek" ve "kimlik sormak" (belirli yerlerde) olarak tanımlar. Ancak kanun, özel güvenlik görevlilerine yaşlı, çocuk veya aciz durumdaki kişilere doğrudan "yardım etmek" görevini yüklememiştir; bu durum, görevlilerin yetkisini aşan ve acil durumlarda 112 gibi resmi birimlere haber verme ile sınırlı olan insani bir davranıştır.
Diğer şıkların yanlışlığı: A ve B şıkları, kanunun izin verdiği belirli toplu taşıma ve etkinlik alanlarında kimlik sormayı öngörürken; C ve D şıkları kanunun temel amaçlarını (güvenlik ve suç önleme) doğrudan ifade eder.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin görevi suç önleme ve güvenlik sağlamaktır; acil durumlarda yardım etmek yerine derhal yetkili mercilere haber vermek zorundadırlar.
Soru 10 · 2024/112 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Aşağıdakilerden hangisi, standart üst araması yöntemlerinden değildir?
- A)Duvar veya araca yaslayarak
- B)Ayakta Durdurarak
- C)Diz çöktürmek suretiyle
- D)Yüzüstü yatırarak
- E)Sırt üstü yatırarak
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, standart üst arama yöntemleri şüphelinin kontrolünü sağlamak ve güvenliğini riske atmadan arama yapmak için tasarlanmıştır. Sırt üstü yatırma, şüphelinin hareket kabiliyetini tamamen kısıtladığı ve boyun omurlarına zarar verebilecek risk taşıdığı için standart bir arama yöntemi olarak kabul edilmez; bu durum genellikle zorlayıcı müdahale veya tutuklama aşamasında, standart arama prosedürlerinin dışında değerlendirilir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı, duvara veya araca yaslanarak yapılan standart bir duruş şeklidir; B şıkkı, ayaktayken yapılan en temel ve yaygın arama yöntemidir; C şıkkı, diz çöktürme yöntemi kontrolü sağlamak için kullanılan standart bir tekniktir; D şıkkı ise yüzüstü yatırma, şüphelinin hareketini engellemek için sıkça başvurulan bir yöntemdir.
Bilinmesi gereken kural: Standart üst arama yöntemleri, şüphelinin hareket kabiliyetini kısıtlarken fiziksel zarar riski oluşturmayacak ve insan onuruna saygılı olacak şekilde uygulanmalıdır.