112. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, olay yerinde toplanan delillerin (bulguların) türü ve özellikleri doğru sınıflandırılmalıdır. "Kan" biyolojik bir bulgudur ve "Yapıştırıcı Madde" ise kimyasal bir bulgudur. Bu ikili, soruda istenen "Biyolojik - Kimyasal" eşleşmesini doğru şekilde karşılar. Diğer şıklarda ise türler yanlış eşleştirilmiştir; örneğin kovan ve lastik izi fiziksel delillerdir, parmak izi ise biyolojik kalıntı sayılsa da yapıştırıcı madde ile kimyasal eşleşmesi eksiktir.

A şıkkı, kovanın fiziksel bir nesne olduğunu ve yapıştırıcı ile kimyasal eşleşmesinin hatalı olduğunu gösterir. C şıkkı, parmak izi ve lastik izinin fiziksel kalıntılar olduğunu ve kimyasal madde içermeyi gösterir. D şıkkı, kovanın fiziksel ve kanın biyolojik olduğunu, kimyasal madde içermeyi gösterir. E şıkkı, lastik izinin fiziksel ve kanın biyolojik olduğunu, kimyasal madde içermeyi gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Olay yerindeki bulgular türlerine göre (biyolojik, kimyasal, fiziksel) doğru sınıflandırılmalı ve delikler korunmalıdır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve 5237 sayılı TCK'ya göre özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, suçun işlendiği yerin korunması ve şüpheliyi genel kolluğa (polis/jandarma) teslim etmektir. Şüpheliyi yakalayıp yetkili makamlara devretmek, görevlilerin yasal yükümlülüğüdür.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Özel güvenlik görevlilerinin şüpheliyi kelepçeleme veya karakola götürme yetkisi yoktur. C) Kimlik tespiti yapma yetkisi sadece genel kolluk ve savcılığa aittir. D) Şüpheliden ifade alma yetkisi sadece savcı ve kolluk personeline tanınmıştır. E) Savcıyı aramak prosedür dışıdır; doğrudan 112 veya 155'e haber verilmelidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi yakalayıp derhal genel kolluğa teslim etmeli, hiçbir şekilde kolluk yetkisiyle işlem yapmamalıdır.

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlileri devriye görevini yürütürken kamuoyu önünde görünür, teçhizatlı ve üniformalı olmalıdır (A, B şıkları). Ayrıca bölgeyi iyi tanımalı ve kollukla iş birliği yapmalıdır (C, E şıkları). Ancak, devriye sırasında görevin aksamaması için yeme, içme gibi şahsi ihtiyaçlarını gidermeleri yasaktır; bu durum görevi ihmal anlamına gelir. Bu nedenle D şıkkı devriye görevini yerine getirenlerin dikkat etmesi gereken hususlar arasında yer almaz ve doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları mevzuat gereği devriye görevinin temel şartları ve yapılması gerekenlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi devriye sırasında şahsi ihtiyaçlarını gidererek görevi ihmal edemez.

Doğru cevap D'dir. Fiziki güvenlik sistemleri, fiziksel engeller ve bariyerler oluşturarak yetkisiz girişi önlemeyi amaçlar; duvarlar, tel örgüler, çitler ve kapanlar bu kapsamdadır. Ancak İz Dedektörü (hareket sensörü), elektronik güvenlik sistemleri sınıfına girer ve 5188 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde elektronik güvenlik donanımları olarak tanımlanır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları fiziksel bariyer oluşturduğu için fiziki güvenlik sistemlerindendir.

Bilinmesi gereken kural: Fiziki güvenlik sistemleri fiziksel engellerken, elektronik sistemler (iz dedektörü gibi) algılama ve uyarı mekanizmasıyla çalışır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, X-Ray cihazları güvenli ve kesintisiz çalışması için şebeke elektriği veya yüksek kapasiteli şarj edilebilir bataryalarla çalışır. 9 V pil, bu cihazların ana parçalarından biri olma özelliğini taşımaz ve cihazın işlevini yerine getiremez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Konveyor, bagajları taşıyan ana mekanik parçadır. B) Kontrol paneli, cihazın ayarlarını yapan merkezdir. C) Ekran, görüntüyü gösteren temel bileşendir. D) X ışını ünitesi, görüntü oluşturan ana kaynaktır.

Bilinmesi gereken kural: X-Ray cihazları, operasyonel süreklilik için 9 V pil gibi küçük güç kaynaklarıyla değil, şebeke elektriği veya endüstriyel bataryalarla çalışır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım konusunda temel bilgi sahibi olmasını ve hayvan sokmalarında kan dolaşımını hızlandırmayacak şekilde bölgeye bandaj uygulamasını öngörür. Bu yöntem, zehrin vücuda yayılmasını yavaşlatır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, arı sokmalarında soğuk uygulanması gerektiği için hatalıdır. B şıkkı, bölgenin hareket ettirilmesi zehrin yayılmasını hızlandıracağı için yanlıştır. C şıkkı, emme yöntemi yara enfeksiyonuna ve zehrin kana karışmasına neden olacağı için tehlikelidir. E şıkkı ise kesme işlemi kan kaybını artırıp zehrin daha hızlı emilmesine yol açtığı için kesinlikle yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Hayvan sokmalarında bölgeyi hareket ettirmeyin, emmeyin veya kesmeyin; kan dolaşımını engellemeyecek şekilde bandajlayın ve derhal tıbbi yardım isteyin.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım yönetmeliklerine göre, elektrik yanığı olan yaralının vücudunu soğuk tutmak yanlıştır. Soğuk tutmak, yaralıda şok riskini artırır ve vücut ısısının düşmesine neden olur; bu durum hayati tehlike yaratır. Doğru yaklaşım, yaralının vücut ısısını korumak için üzerini örtmektir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı doğrudur çünkü akım kesilmeden müdahale güvenlik görevlisini de tehlikeye atar. C şıkkı doğrudur; yaşamsal bulguların değerlendirilmesi hayati önem taşır. D şıkkı doğrudur; yangın gibi ikincil riskler öncelikle ortadan kaldırılmalıdır. E şıkkı doğrudur; yanık bölgesi temiz bezle örtülmelidir.

Bilinmesi gereken kural: Elektrik yanığı durumunda yaralının vücudunu soğuk tutmak yerine, şok riskine karşı vücut ısısını korumalı ve üzerini örtmelisiniz.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilkyardım yönetmeliklerine göre, yüksekten düşme şüphesi olan yaralıda omurga yaralanması riski vardır. Yaralıyı hemen ayağa kaldırmak (B şıkkı), omurilik hasarını kalıcı hale getirerek felce yol açabileceği için kesinlikle yasaktır ve yanlıştır.

Diğer şıklar doğrudur: A şıkkı hayati fonksiyonları kontrol eder, C ve D şıkları omurgayı korumak için hareketsizliği ve eksen sabitlemeyi emreder, E şığı ise yaralının psikolojik desteği ve izlemi için gereklidir.

Bilinmesi gereken kural: Yüksekten düşen yaralıda omurga yaralanması şüphesi varsa, asla hareket ettirilmemeli ve sadece uzman gelene kadar baş-boyun-gövde ekseni sabit tutulmalıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve özel güvenlik yönetmeliklerinde belirtilen temel ilkyardım kurallarına göre, yanık bölgesine yoğurt, diş macunu veya yağ gibi maddeler sürülmesi kesinlikle yasaktır. Bu maddeler ısıyı hapsederek yanığın derinleşmesine ve enfeksiyon riskinin artmasına neden olur. Yanık tedavisinde amaç bölgeyi soğutmak ve korumaktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü derinlik ve alan ciddiyeti belirler. B şıkkı doğrudur çünkü yere ve yolla öncelik değişir. D şıkkı doğrudur çünkü kabarcıklar patlatılmamalıdır. E şıkkı doğrudur çünkü etkenle temas hemen kesilmelidir.

Bilinmesi gereken kural: Yanık bölgesine asla yoğurt, diş macunu veya yağ gibi maddeler sürülmemeli, sadece temiz suyla soğutulmalıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve özel güvenlik yönetmeliklerine göre, turnike olarak sadece geniş bantlar veya özel turnike cihazları kullanılabilir. İnce ip veya tel gibi malzemeler doku hasarına ve sinir tahribatına yol açtığı için kesinlikle yasaktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı kanama durana kadar sıkılmalı ancak süre sınırı vardır; C şıkkı turnike üzeri örtülmemeli ve görülmelidir (doğru); D şıkkı 15-20 dakikada bir gevşetilmelidir (doğru); E şıkkı yaralı sıcak tutulmalıdır (doğru).

Bilinmesi gereken kural: Turnike uygulanırken asla ince tel veya ip kullanılmaz, sadece geniş bant veya özel cihaz tercih edilir.