113. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 5. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlisi, görev alanındaki suç ve suç teşkil eden hallerde derhal müdahale etmek ve durumu kolluk kuvvetlerine bildirmekle yükümlüdür. Darp gibi işlenen bir suçta pasif kalmak görev ihmalidir; bu nedenle hem müdahale edip hem de derhal 112 veya 155'i aramak yasal zorunluluktur.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, görevlisi sadece kolluğu arayıp olaya müdahale etmemeyi öngörerek görevini ihmal eder. B şıkkı, suç işlenirken görmezden gelmeyi emrederek yasal yükümlülüğü reddeder. D şıkkı, kolluk gelmeden kimlik tespiti yapmamayı önererek delil toplanmasını engeller. E şıkkı ise akrabalık durumu gerekçe göstererek olaya karışmamayı savunarak kanun önünde eşitlik ilkesini çiğner.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç işlenirken derhal müdahale etmek ve durumu kolluğa bildirmekle yükümlüdür.

Doğru cevap B'dir. Pasif Kızılötesi (PIR) dedektörler, insan veya hayvan gibi sıcak cisimlerin yaydığı kızılötesi (ısı) dalgalarını algılayarak hareketi tespit eder. Bu cihazlar "pasif" olarak adlandırılır çünkü kendi enerjiyi yaymazlar; sadece çevreden gelen ısı dalgalarını izlerler.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı sadece bir alarm ünitesidir, dedektörün kendisi değildir; C şıkkı ses dalgalarını algılayan cihazlar ses dedektörüdür; D şıkkı gaz dedektörleri farklı bir teknoloji kullanır; E şıkkı ise radyasyon tespiti için kullanılan farklı cihazlardır.

Bilinmesi gereken kural: PIR dedektörler, algılama alanındaki sıcak cisimlerden yayılan kızılötesi dalgaları algılayarak hareketi tespit eder.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, PTZ (Pan-Tilt-Zoom) sistemler güvenlik görevlilerine kamerayı yatayda (Pan) ve dikeyde (Tilt) hareket ettirme imkanı tanır. Bu sayede tek bir kamera ile geniş bir alanı izlemek mümkündür.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Hareket algılama yazılımla yapılır, PTZ'nin temel işlevi hareket ettirmektir. C) Kartlı geçiş sistemleri bütünlüklü erişim kontrol cihazlarıdır, kamera hareketi ile ilgisi yoktur. D) Birden fazla kamerayı birleştirmek için "Splitter" veya "Multiplexer" cihazları kullanılır. E) Görüntüyü netleştirmek "Focus" (odak) ayarı ile sağlanır, PTZ'nin birincil görevi değildir.

Bilinmesi gereken kural: PTZ sistemleri, güvenlik görevlisine kamerayı hem yatay hem de dikey olarak hareket ettirerek tek bir cihazla geniş alanı izleme yetkisi verir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, EDS (Eşya Dedektör Sistemi) ve EDDS (Eşya Dedektör Sistemi ve Dedektör) sistemleri, 5188 sayılı Kanun ve Havaalanları Güvenlik Yönetmeliği gereği sadece havaalanlarında zorunlu olarak kullanılır. Bu sistemler, yolcu ve bagajların patlayıcı madde ve silah tespiti için havaalanı güvenlik kontrol noktalarında özel olarak uygulanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve C şıkları havalimanı dışındaki tüm özel güvenlikli yerlerde de kullanılabilir; E şıkkı ise tüm güvenlikli alanlarda standart olarak bulunur.

Bilinmesi gereken kural: EDS ve EDDS sistemleri, 5188 sayılı Kanun ve havaalanı yönetmeliği gereği sadece havaalanlarında zorunlu güvenlik kontrolü olarak uygulanır.

X-Ray cihazlarında görüntü rengi, maddenin atom numarasına (özellikle karbon, hidrojen ve azot gibi hafif elementlere) bağlıdır. Patlayıcı ve narkotik maddeler genellikle organik yapıda olup yoğun karbon içerirler. 5188 sayılı Kanun ve ilgili X-Ray operasyonel kılavuzlarına göre, bu hafif elementli maddeler ekranda kahverengiye yakın, turuncu renkte görünür. Bu renk, maddeyi organik olarak tanımlar ve güvenlik görevlisine tehlikeli madde tespitinde kritik ipucu verir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: Gri ve beyaz renkler genellikle metal veya yüksek atom numaralı maddeleri gösterir; sarı ve mor ise sıvı veya özel kimyasal yapıları ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Organik maddeler (patlayıcı ve uyuşturucu) X-Ray ekranında kahverengi/turuncu, metaller ise beyaz/gri renkte görünür.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım prosedürü şu sırayla uygulanır: Öncelikle I (Güvenlik) sağlanmalı, ardından IV (Bilinç Kontrolü) yapılmalıdır. Bilinç yoksa, III (Sert zemine yatırmak) uygulaması yapılarak kalp masajı için uygun pozisyon oluşturulur ve en son II (Havayolu açıklığı) sağlanır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı bilinç kontrolünü havayolu açmaktan önce yapmamıştır; C şıkkı güvenlik ve bilinç kontrolünü ihmal etmiştir; D ve E şıkları ise havayolu açma işlemini ilk adım olarak göstererek hayati sıralamayı bozmaktadır.

Bilinmesi gereken kural: İlk yardımda "Güvenlik-Bilinç-Yerleştirme-Havayolu" sırası asla değiştirilemez.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, kaza anında ilk görev yaralının hayati tehlikesini önlemektir. E şıkkı yanlıştır; yaralının yarasını görmesine izin vermek, yaralının şok yaşamasına, paniğe kapılmasına ve durumun kötüleşmesine neden olur. Özel güvenlik görevlisi, yaralının durumunu stabilize etmek ve profesyonel yardım gelene kadar müdahale etmelidir.

Diğer şıklar doğrudur: A şıkkı, trafiği engellememek ve güvenliği sağlamak için doğru bir tedbirdir. B şıkkı, yangın riskini azaltmak için zorunlu bir işlemdir. C şıkkı, ikinci bir kaza oluşmasını önlemek için gerekli uyarı işaretidir. D şıkkı, patlama riskine karşı temel güvenlik kuralıdır.

Bilinmesi gereken kural: Kaza anında yaralının psikolojik durumu korunmalı, yarasını görmesine izin verilerek paniği artırılmamalıdır.

Doğru cevap C şıkkıdır çünkü "Artçı şok" diye tıbbi bir şok türü bulunmamaktadır; aşırı vücut ısılarında görülen durum "ısı kaynaklı şok" veya "termal şok" olarak adlandırılır. Diğer şıklar doğrudur: A şıkkı kan hacmi azalmasını, B şıkkı kan kaybını ve D şıkkı kalp yetmezliğini tanımlar. E şıkkı ise omurilik travmalarının sinir sistemi üzerindeki yıkıcı etkisini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, şok türlerini ayırt edebilmeli ve "Artçı şok" gibi uydurma terimlere kanmamalıdır.

Doğru cevap B'dir. Atardamar kanaması, kalp atımlarıyla uyumlu olarak kesik kesik ve fışkırır tarzda gerçekleşir; bu durum 5188 sayılı Kanun ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerinde belirtilen acil müdahale gerektiren durumlardan biridir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı damar duvarı zayıf olduğu için kanama akıcı ve sürekli olur; C şıkkı sadece yüzeyel ve sızıntı şeklinde görülür; D şıkkı kanamanın kaynağını değil, çıkış yerini tanımlar; E şıkkı ise damar dışına çıkmadan vücut boşluklarında birikerek fışkırma yapmaz.

Bilinmesi gereken kural: Atardamar kanamalarında kan, kalp atımlarıyla eş zamanlı olarak fışkırır ve bu durum derhal baskı uygulanarak durdurulmalıdır.

Doğru cevap E) 112'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri acil durumlarda sağlık hizmeti almak için 112 Acil Çağrı Merkezi'ni aramalıdır. Bu numara, tıbbi acil müdahale ve hasta sevk işlemlerinin tek ve resmi iletişim kanalıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) 155, sadece kolluk kuvvetlerine (Polis) ulaşmak içindir; B) 156, Jandarma'ya erişim numarasıdır; C) 110, yangın ve kurtarma hizmetlerine aittir; D) 187 ise sosyal yardım ve danışma hattıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, hasta veya yaralı durumlarında acil tıbbi müdahale ve sevk için mutlaka 112 Acil Çağrı Merkezi'ni aramalıdır.