114. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 5. bölüm

Doğru cevap B) CCTV sistemi'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev alanlarını gözetlemesi, elde edilen görüntüleri kayıt altına alması ve ekranlarda izlemesi için kullanılan sistem Kapanan Devre Televizyon (CCTV) sistemidir. Bu sistem, güvenlik görevlilerinin fiziksel varlığı olmadan da bölgeyi izlemesine ve olayları kaydetmesine olanak tanır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) İz dedektör sadece hareketi algılayıp alarm verir, görüntü kaydı yapmaz. C) Yangın algılama sistemi sadece yangın dumanını veya ısısını tespit eder. D) PIR dedektör sadece vücut ısısını algılayarak hareketi tespit eder. E) Kartlı geçiş sistemi sadece yetkili kişilerin giriş-çıkış kontrolünü sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, bölgeyi gözetlemek ve görüntü kaydı tutmak için sadece CCTV sistemlerini kullanır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yangın algılama sistemlerinde kullanılan standart detektörler duman, ısı, alev ve gaz algılayıcılardır. Bu cihazlar yangının fiziksel veya kimyasal belirtilerini tespit ederek uyarı verir. "İz detektörü" ise yangınla ilgili bir teknoloji değil, genellikle güvenlik veya adli tıpta kullanılan bir terimdir ve yangın algılama sistemlerinde yer almaz. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları yangın algılama sistemlerinde yaygın olarak kullanılan geçerli ve standart detektör türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Yangın algılama sistemlerinde sadece yangının duman, ısı, alev veya gaz gibi fiziksel/kimyasal belirtilerini tespit eden cihazlar kullanılır; "iz" detektörü bu sistemlerde yer almaz.

5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri ilk yardım kurallarına uymakla yükümlüdür. Uzuv kopmasında D şıkkı yanlıştır; kopan uzvu suyla yıkamak, doku hasarını artırır ve nakil şansını azaltır. Yıkama işlemi sadece kirlilik varsa çok dikkatli yapılmalı, ancak standart prosedürde suyla yıkama önerilmez. A şıkkı doğru çünkü bezle sarma koruma sağlar. B şıkkı doğru, soğuk ve kuru ortamda saklama gereklidir. C şıkkı doğru, kopmayan kısımlar cerrahi müdahaleye bırakılır. E şıkkı doğru, kimlik bilgileri nakil için şarttır.

Bilinmesi gereken kural: Kopan uzvu asla suyla yıkamayın, temiz bezle sarıp soğuk ve kuru ortamda muhafaza edin.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre kanama türleri arasında en yaygın olanı ve sızıntı şeklinde görüleni kılcal damar kanamalarıdır. Kılcal damarlar, kanın vücut dokularına besin ve oksijen taşıdığı en ince damarlardır; bu nedenle kanama yavaşça sızarak deri yüzeyinde görülür.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A şıkkı atardamar kanamalarında kanın fışkırarak ve hızlı akmasıyla karakterizedir; B şıkkı toplardamar kanamalarında kanın düzgün ve koyu renkte akmasıyla bilinir; D şıkkı iç kanamalar dışarıdan görülemez ve hayati tehlike oluşturur; E şıkkı ise doğal deliklerden olan kanamalar özel bir durumdur ve en yaygın tür değildir.

Bilinmesi gereken kural: Kılcal damar kanamaları en yaygın olanıdır ve sızıntı şeklinde görülür.

Doğru cevap B) Sürükleme yöntemidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, acil durumlarda kurtarıcıdan daha iri veya çok kilolu hastayı taşımak için en güvenli ve yasal yöntem, hastayı ayak bileklerinden veya koltuk altlarından tutarak sürüklemektir. Bu yöntem, kurtarıcının omuz ve beline binen yükü minimize eder ve TCK'nın "görevi gereği özen yükümlülüğü" ilkesine uygun olarak yaralının güvenliğini sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Rentek manevrası, hastanın kurtarıcıdan daha iri olması durumunda kurtarıcıyı korumak için kullanılır ancak sorudaki tanıma tam uymaz. C) Önde beşik yöntemi iki kurtarıcı gerektirir ve iri hastalar için uygun değildir. D) İtfaiyeci yöntemi tek kurtarıcıyla ağır yük taşımak için tasarlanmıştır ancak sürükleme kadar güvenli değildir. E) Denk kayışı ise iki kurtarıcının hastayı omuzlarında taşımasıdır ve iri hastalar için imkansızdır.

Bilinmesi gereken kural: Kurtarıcıdan daha iri veya çok kilolu hastayı taşımak zorunda kalındığında, kurtarıcının güvenliğini sağlamak için hastayı ayak bileklerinden veya koltuk altlarından tutarak sürüklemelidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve özel güvenlik mevzuatı gereği, şok belirtileri arasında endişe, huzursuzluk, fenalık, güçsüzlük, terleme ve susuzluk hissi gibi fizyolojik ve psikolojik bozulmalar yer alır. Aşırı mutluluk hali ise şokun bir belirtisi değil, genellikle psikolojik bir bozukluk veya başka bir durumun işareti olabilir; bu nedenle şok tablosuna dahil edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve E şıkları şokun klasik fizyolojik ve psikolojik belirtileridir; C şıkkı ise şokta görülen susuzluk hissi de doğru bir belirtidir.

Bilinmesi gereken kural: Şok belirtileri arasında aşırı mutluluk hali bulunmaz; şokta görülenler endişe, terleme, güçsüzlük ve huzursuzluktur.

Doğru cevap B şıkkıdır. Tıbbi ve hukuki gerçeklere göre çıkık (dislokasyon), eklemin normal yerinden ayrılmasıdır. Bu durumda eklem yüzeyleri birbirinden uzaklaşır ve hareket ettirmede zorluk ile şiddetli ağrı oluşur. Dolayısıyla "hareket ettirmede kolaylık" ifadesi çıkığın temel bulgularından biri değildir; aksine hareket kısıtlılığı vardır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları; ağrı, şişlik, şekil bozukluğu ve kızarıklık gibi çıkığın klasik ve doğru tıbbi bulgularıdır.

Bilinmesi gereken kural: Çıkık durumunda eklem hareketi kısıtlanır ve zorlaşır, kolaylaşmaz.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin ilk yardım ve acil müdahale konularında edindiği bilgiye göre, zehirlenmelerin en sık görülen yolu sindirim yoludur. Bu durum, yanlış ilaç kullanımı, kontamine gıdalar veya bilinçsizce tüketilen kimyasallar nedeniyle gerçekleşir ve acil durumlarda en sık karşılaşılan vakadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı solunum yolu zehirlenmelerinin daha çok endüstriyel kazalarda veya terör saldırılarında görülür; C şıkkı enjeksiyon yolu zehirlenmeleri nadir ve kasıtlı vakalarda ortaya çıkar; D şıkkı cilt emilimi ise sadece belirli kimyasik maddelerle sınırlıdır; E şıkkı ise göze sıçrama durumları zehirlenme değil, lokal tahriş olarak değerlendirilir.

Bilinmesi gereken kural: Zehirlenme vakalarının büyük çoğunluğu ağız yoluyla gerçekleşir, bu nedenle ilk yardım sırasında hastanın ağzını kontrol etmek ve zehirli maddeyi çıkarmak önceliklidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri ve Kanunu ile TCK'nın "Görevi Yerine Getirenlere Karşı Saldırı" ve "Taksirle Yaralama" maddeleri gereği, acil taşıma sırasında güvenlik görevlisinin ve yaralının güvenliği esastır. Yön değiştirirken aniden dönülmesi, yaralının durumunun kötüleşmesine veya güvenlik görevlisinin belini zedeleyerek görevi yerine getirememesine yol açar; bu da mevzuat gereği ihmal sayılır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yaralının durumunu değerlendirmek için gerekli yakınlığı sağlar. B şıkkı, yükü taşımak için en güçlü kasları kullanmayı emreder. C şıkkı, bel omurlarına binen yükü azaltmak için doğru duruşu belirtir. D şıkkı, yaralının başını sarsmamak için yavaş yürümeyi gerektirir.

Bilinmesi gereken kural: Acil taşıma sırasında yön değiştirirken aniden dönülmemeli, yavaşça ve dengeli bir şekilde hareket edilmelidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, zehirlenme vakalarında hasta kusturulması yasaktır. Kusturma işlemi, asit, baz gibi korozif maddeler veya petrol türevi sıvılar alındığında yemek borusunu ve boğazı daha fazla tahriş edebilir, hatta solunum yollarına kaçarak ölümcül sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle ilk yardım kuralı olarak kusturma kesinlikle önerilmez.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı hastanın rahat etmesini sağlar; B şıkkı zehrin emilimini engeller; C şıkkı doğru tedavi için gereklidir; D şıkkı hayati fonksiyonların takibi için zorunludur.

Bilinmesi gereken kural: Zehirlenme vakalarında asla hasta kusturulmamalı, derhal 112 aranmalı ve hasta profesyonel tıbbi yardım gelene kadar gözlem altında tutulmalıdır.