114. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 8. bölüm

Doğru cevap B) Kanal'dır. İletişim sürecinde mesajın kaynaktan alıcıya iletilmesini sağlayan fiziksel veya teknik araç Kanal olarak tanımlanır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'nde iletişim teknikleri, görevlilerin bilgi aktarımı ve koordinasyonunu sağlamak için kullandığı araçların (radyo, telefon, telsiz vb.) bu kanallar üzerinden gerçekleştiği belirtilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Kaynak mesajı oluşturan kişi, alıcı mesajı alan kişi, kodlama mesajın dönüştürülme işlemi ve geri bildirim ise alıcının verdiği cevaptır.

Bilinmesi gereken kural: İletişimde mesajın taşınmasını sağlayan araç kanal, mesajı gönderen kaynak, alan ise alıcıdır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, özel güvenlik görevlilerinin iletişim becerileri ve meslek etiği kuralları çerçevesinde, jest ve mimikler sözsüz iletişim (beden dili) unsurlarıdır. Görevli, sözlü ifade kullanmadan vücut diliyle durumu analiz eder ve mesaj iletir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve D şıkları iletişim sürecindeki bariyerleri (karmaşa, dikkatsizlik, kültür farkı) ifade ederken, E şıkkı sözlü ifadeye odaklanır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sözsüz iletişim araçlarını doğru okumalı ve beden dillerini kurallara uygun kullanmalıdır.

PUKO döngüsü, özel güvenlik hizmetlerinin kalitesini artırmak için 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde kullanılan temel bir yönetim yöntemidir. Bu döngü; Planlama, Uygulama, Kontrol etme ve Önlem alma aşamalarından oluşur. "Uzlaşma" (E şıkkı) ise bu döngünün bir parçası değildir; çünkü PUKO, süreç iyileştirme ve hata önleme odaklıdır, taraflar arasında anlaşma sağlama sürecini ifade etmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve C şıkları PUKO'nun ilk üç aşamasını doğru tanımlar. D şıkkı ise döngünün dördüncü ve son aşaması olan düzeltici önlem alma sürecini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: PUKO döngüsü, güvenlik hizmetlerinin planlanması, uygulanması, denetlenmesi ve iyileştirilmesini sağlayan bir yönetim döngüsüdür; uzlaşma bu sistemin bir aşaması değildir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği gereği, güvenlik görevlileri kalabalıkta "atılgan" olarak tanımlanan, olaylara öncülük etme eğilimi gösteren ve kitleyi harekete geçirebilecek lider ruhlu kişileri tespit etmelidir. Bu kişiler, potansiyel şiddet veya kaosun kaynağı olabilecek en kritik risk grubudur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) İhtiyatlılar risk oluşturmaz; C) Tesir altında kalanlar pasif kalabilir; D) Destekleyiciler liderin arkasındadır; E) Karşı eylemciler ise mevcut durumu bozmaya çalışanlardır.

Bilinmesi gereken kural: Kalabalık yönetimi sırasında öncelikle olaya öncülük eden ve kitleyi harekete geçirebilecek "atılgan" liderler tespit edilerek kontrol altına alınmalıdır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yangın gibi acil durumlarda panikleyen kalabalığı sakinleştirmek ve yönlendirmek, özel güvenlik görevlisinin temel görevlerindendir. Ömer'in durumu, bireylerin korku ve belirsizlik nedeniyle kontrolü kaybettiği panik grubu ile ilgilidir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Saldırgan grup, başkalarına zarar verme niyeti taşıyan gruptur. C) Anlamlı grup, ortak bir amaçla birleşmiş ancak düzenli çalışan bir yapıdır. D) Amaçlı grup, belirli bir hedefe ulaşmak için organize olmuş gruptur. E) Sakin grup, zaten sakin olduğu için müdahale gerektirmeyen gruptur.

Bilinmesi gereken kural: Acil durumlarda panikleyen kalabalığı sakinleştirip yönlendirmek, özel güvenlik görevlisinin en önemli sorumluluklarından biridir.

Doğru cevap B (2 Metre)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi diyalog kurarken karşı tarafın fiziki saldırıya geçme ihtimaline karşı "tampon bölge" oluşturmalıdır. Bu mesafe, görevlinin güvenli bir şekilde tepki verebilmesi ve saldırıyı engellemesi için en az 2 metre olmalıdır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) 1 metre, saldırı anında müdahale için yetersiz ve tehlikelidir. C, D ve E) 3, 4 ve 5 metre mesafeler, yasal zorunluluk olan asgari 2 metre sınırının üzerinde olup, sorunun aradığı "en az" mesafe tanımına uymaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, diyaloğa geçerken karşı tarafın fiziki hamlesine tepki verebilmesi için en az 2 metrelik tampon bölgeyi mutlaka korumalıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlilerinin toplumsal olaylarda orantılılık ve müdahale ilkelerine uymalarını şart koşar. "Kuvvet gösterisi ile meydan okuma" yapmak, görevin amacına aykırıdır; görevli, durumu kontrol altına almak için gerekli ve orantılı kuvveti kullanır, ancak karşı tarafı kışkırtarak çatışmayı tetikleyemez. Bu davranış, görevlilerin yetkilerini aşar ve kamu düzenini tehlikeye atar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, kanunla belirlenen diyalog, ikna, inisiyatif ve tahrik önleme gibi meşru ve gerekli müdahale ilkeleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, toplumsal olaylarda çatışmayı körükleyecek veya meydan okuyacak davranışlardan uzak durmalı, sadece kanunla izin verilen orantılı kuvveti kullanmalıdır.

Doğru cevap A) Kama düzenidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, kalabalığı bölmek, dağıtmak ve içerideki suçluları izole edip tahliye etmek amacıyla kullanılan en etkili müdahale formasyonu kama düzenidir. Bu düzen, kalabalığın ortasına girerek onu ikiye böler ve hedeflenen kişiyi dışarıya çıkarmayı sağlar.

Diğer şıklar neden yanlış? B) Hat düzeni sadece kalabalığı durdurmak veya geri itmek için kullanılır; C) Çember düzeni bir alanı çevreleyip korumak içindir; D) Çatı düzeni kalabalığın üzerine baskı kurmak veya sıkıştırmak için kullanılır; E) Yandan veya genel destekli düzeni ise kalabalığın bir yönünü desteklemek veya genişletmek içindir.

Bilinmesi gereken kural: Kalabalığı bölmek ve lider suçluyu izole edip tahliye etmek için özel güvenlik görevlileri mutlaka Kama düzenini kullanmalıdır.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 2515 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu hükümlerine göre, spor, bilimsel, ticari ve ekonomik amaçlı toplantılar kanunen yasaklanmamış meşru faaliyetlerdir. Özel güvenlik görevlileri bu tür meşru etkinliklerde görev alabilir ve müdahale etme yetkisi yoktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: B, C, D ve E şıkları, yasadışı örgüt amblemleri, üniforma benzeri kıyafetler, suç teşkil eden materyaller ve sloganlar taşıyarak yapılan eylemlerdir; bunlar kanunun açıkça yasakladığı ve özel güvenlik görevlisinin müdahale etmesi gereken durumları oluşturur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunla yasaklanmamış meşru amaçlı toplantı ve gösteri yürüyüşlerine müdahale edemez, sadece suç teşkil eden unsurlar içeren durumlarda yetkili makamlara bildirimde bulunur.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, acil durumlarda özel güvenlik görevlisi sakin, net ve sakinleştirici bir dille talimat vermelidir. Kalabalığa bağırarak hızlı dağılma emri vermek, paniği tırmandırır ve 5188 sayılı Kanun'un "görevini usulüne uygun yapma" yükümlülüğüne aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğru bir müdahale yöntemidir. B şıkkı tahliye yollarının açık kalması kanuni bir gerekliliktir. D şıkkı paniği önlemek için doğru bir iletişim yöntemidir. E şıkkı ise toplu haldeki insanları yönlendirmek için uygun bir araçtır.

Bilinmesi gereken kural: Acil durumlarda özel güvenlik görevlisi, paniği körüklemeyecek şekilde sakin, net ve talimat veren bir dil kullanarak kalabalığı güvenli tahliye kapılarına yönlendirmelidir.