114. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 1. bölüm

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, silahın ateşlenememesi (tutulma) genellikle tetik mekanizması arızası, fişek hatası, iğne kırılması veya emniyetin açık olması gibi mekanik ve kimyasal nedenlerden kaynaklanır. Ancak "tırnak arızası" ifadesi, ateşleme mekanizmasıyla doğrudan ilgili bir parça olmadığı için silahın çalışmamasının geçerli bir nedeni değildir; bu nedenle D şıkkı doğru cevaptır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı tetik mekanizması arızası ateşlemeyi engeller; B şıkkı rutubetli fişek ateşlenemez; C şıkkı kırık iğne fişekçiği vuramaz; E şıkkı açık emniyet mekanizması ateşlemeyi engeller.

Bilinmesi gereken kural: Silahın çalışmaması mekanik arıza veya fişek hatası kaynaklıdır; tırnak gibi dış parçaların arızası ateşleme fonksiyonunu etkilemez.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ateşli silahı sadece bulundurma değil, dışarıda ve görev sırasında taşımak için de özel bir izin belgesi gerekir. Bu belge, silahın sahibinin onu fiziksel olarak taşıma yetkisini tanımlar ve "Taşıma Ruhsatı" olarak adlandırılır. Diğer şıklar yanlıştır: Tescil, Bulundurma ve Taşıt ruhsatları farklı hukuki statülere veya araçlara aittir; Trafik ruhsatı ise sadece motorlu araçlar içindir.

Bilinmesi gereken kural: Ateşli silahı sadece evde bulunduran kişiye "Bulundurma", görevi gereği dışarıda taşıyan özel güvenlik görevlisine ise "Taşıma Ruhsatı" verilir.

5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, silahın ateş alması için emniyet kapakçığının açık, horozun ve iğnenin çalışır durumda, fişeğin tutarlı olması gerekir. A, B, C ve E şıkları silahın kilitlenmesine veya ateşleme mekanizmasının bozulmasına neden olan temel arıza sebepleridir. Ancak D şıkkındaki "sürgü tutucusu", sürgünün geriye gitmesini sağlayan bir parçadır; bu parçanın arızalı olması silahın kilitlenmesini veya geri tepmesini engeller, ancak doğrudan "ateş almamasının" birincil nedeni olarak gösterilemez. Diğer şıklar doğrudan ateşleme zincirini koparır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları silahın ateş almasını doğrudan engelleyen mekanik veya kimyasal arızalardır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın ateş almayışında emniyet, ateşleme mekanizması ve fişek durumu birincil kontrol edilmelidir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların yapım teknikleri gereği, namlu içindeki oyuklara yiv, çıkıntılara ise set adı verilir. Bu yapı, mermiye dönme hareketi vererek isabet oranını artırır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkındaki "gerdel" ve "hatve" terimleri namlu iç yapısını tanımlamaz; B şıkkındaki "rayyür" terimi namlu dışı veya başka bir mekanizmayı ifade eder; D şıkkı terimleri yer değiştirmiştir; E şıkkı ise tamamen yanlış terim kombinasyonudur.

Bilinmesi gereken kural: Namlu içindeki oyuklara "yiv", çıkıntılara "set" denir ve bu yapı mermiyi döndürerek isabeti sağlar.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik yapısı incelendiğinde, modern ateşli tabancaların (otomatik tabancalar) başlıca parçaları namlu, sürgü, çerçeve ve ateşleme mekanizmasıdır. Ancak "Horoz", eski tip çekiçli tabancaların veya bazı özel modellerin parçasıdır; günümüzde yaygın olarak kullanılan otomatik tabancalarda horoz yerine çekiç veya sürgü mekanizması bulunur. Bu nedenle horoz, modern ateşli tabancaların temel ve standart bir parçası olarak kabul edilmez.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, tabancanın çalışması için zorunlu olan temel mekanik parçalardır.

Bilinmesi gereken kural: Modern ateşli tabancalarda horoz yerine genellikle çekiç veya sürgü mekanizması bulunur.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların periyodik bakımı, atış öncesi/sonrası, haftalık ve yıllık kontroller ile iklim şartlarına göre yapılan bakımları kapsar. Ancak "Acil durum bakımı" diye bir bakım türü mevzuatta yer almamaktadır; acil durumlarda silahın kullanımı veya güvenli saklanması söz konusu edilir, bakım prosedürü olarak tanımlanmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve E şıkları kanun ve yönetmeliklerde belirtilen standart periyodik bakım türleridir; D şıkkı ise iklim koşullarına göre yapılan özel bakım gerekliliğini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Silah bakımı sadece atış öncesi/sonrası, haftalık, yıllık ve iklim şartlarına göre yapılır; "acil durum bakımı" diye bir kavram mevzuatta bulunmaz.

Doğru cevap D) Harbi'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, silahın namlu ve yiv-set aralarını temizlerken kullanılan özel fırça ve bezin adı harbidir. Bu malzeme, namlu içini çizmeden ve hasar vermeden temizlik yapmayı sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Hatve, namlu içi ölçümünde kullanılan kalıptır; B) Gerdel, silahın kilitlenmesini sağlayan parçadır; C) Tırnak, temizlikte kullanılamayacak kadar sert ve zararlıdır; E) Horoz ise ateşleme mekanizmasının bir parçasıdır.

Bilinmesi gereken kural: Silah temizliğinde namlu içi hasar görmemesi için sadece özel olarak üretilmiş "harbi" fırça ve bez kullanılmalıdır.

Doğru cevap B) Rayyür'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile TCK ve CMK kapsamında, namlu içindeki setlerin (hatve) fişek çekirdeği üzerinde bıraktığı izlere rayyür denir. Bu izler, balistik incelemelerde silahın kimliklendirilmesinde temel delildir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A) Hatve, namlu içindeki setlerin kendisine verilen isimdir, izlere değil. C ve D) Azami ve Etkili menzil, fişeklerin ulaşabileceği mesafeleri ifade eder. E) Rampa ise namlu dışı bir yapı veya terimdir.

Bilinmesi gereken kural: Namlu setlerinin yarattığı izlere "rayyür", setlerin kendisine ise "hatve" denir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, tabancanın gövdesi hareketli ve sabit parçaları taşıyan ana iskelettir. Boş kovan atma boşluğu, kovanın dışarı atıldığı dış yüzeydeki açıklıktır; gövdenin içine monte edilmiş bir "parça" değil, gövdenin kendisine işlenmiş bir yapısal boşluktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Kabza, gövdenin bir parçası olarak kabul edilir. B) Çıkarıcı, gövdeye monte edilmiş bir parçadır. C) Şarjör kilitleme mandalı, gövde üzerinde yer alır. D) Horoz, gövdeye takılan hareketli bir parçadır.

Bilinmesi gereken kural: Gövde, tabancanın tüm mekanizmayı taşıyan ana gövdesidir; kovan atma boşluğu ise gövdenin kendisine ait bir açıklıktır, ayrı bir parça değildir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler ile balistik bilimi gereği, hedef balistiği fişek çekirdeğinin hedefe çarptığı andaki etkileri inceler. Bu etkilenmeyi belirleyen temel faktörler; çekirdeğin ağırlığı, biçimi, vuruş hızı ve vuruş açısıdır. Bu parametreler, hedefin ne kadar delindiğini veya ne kadar hasar gördüğünü doğrudan belirler.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı (Vuruş açısı), fişek hedefe çarptığı açıyı belirleyerek hasar derinliğini etkiler. B şıkkı (Ağırlığı), kinetik enerjiyi ve hedefe nüfuz gücünü doğrudan belirler. D şıkkı (Çekirdeğin biçimi), hedefe çarptıktan sonra dağılma veya delme şeklini kontrol eder. E şıkkı (Vuruş hızı), hedefe aktarılan enerji miktarını ve penetrasyon derinliğini belirler.

Bilinmesi gereken kural: Hedef balistiğinde hedefin fiziksel özellikleri ve fişek kinematiği incelenirken, dış ortam koşulu olan rüzgâr sadece menzil balistiğini etkiler, hedef etkisini değil.