114. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ateşleme mekanizması haznesine yerleşmiş fişek fişek yatağı olarak adlandırılırken, ateşleme sırası bekleyen merminin bulunduğu bölge hazne olarak tanımlanır. Bu tanımlar, silahların güvenli ve usulüne uygun kullanımı için temel silahtır.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, merminin beklediği yeri namlu olarak yanlış tanımlar; B şıkkı, fişek yatağı ile hazne kavramlarını yer değiştirerek hatalı eşleştirme yapar; D şıkkı, şarjörün bir ateşleme parçası değil, mühimmat taşıyıcı olduğunu göz ardı eder; E şıkkı ise silahlarda standart olmayan "rampa" terimini yanlış kullanır.

Bilinmesi gereken kural: Fişek yatağı ateşlemeye hazır fişek, hazne ise sıraya girmiş merminin bulunduğu bölgedir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, silahın fişek rampası (rampa) kırık ise, şarjörden gelen fişekler yatağa tam olarak oturtulamaz ve yerleştirilemez. Bu durum, silahın atışa hazır hale gelmesini engeller.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı horoz mekanizması ile ilgilidir, rampa ile değil; C şıkkı boş kovan atma mekanizmasını (namlu veya kovan çıkıcı) ifade eder; D şıkkı şarjörün kendisinin bozukluğunu anlatır; E şıkkı ise ateşleme mekanizması (iğne/kapsül) hatasını tanımlar.

Bilinmesi gereken kural: Silahın fişek rampası hasarlıysa, fişekler şarjörden yatağa sürülemediği için silah hiç ateş edemez.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahların güvenli kullanımını ve mekanik işleyişini düzenlerken, ateşleme tertibatının fiziksel sırasının Tetik'ten başlayıp Tetik Manivelası'na, oradan Horoz'a ve son olarak İğne'ye geçişini esas alır. Bu sıralama, tetiğe basıldığında enerjinin mekanik olarak iğneye iletilip kılıfı patlatma sürecini doğru yansıtır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı horozu ilk adım olarak göstererek mekanik zinciri tersine çevirir; B şıkkı tetik manivelasını tetikten önce başlatır; D şıkkı iğneyi ilk hareket olarak tanımlayarak işleyişi fiziksel olarak imkansız kılar; E şıkkı ise tetik manivelasını iğne ve horozdan sonra göstererek zinciri bozar.

Bilinmesi gereken kural: Ateşleme zinciri her zaman tetik çekimiyle başlar ve mekanik enerjiyi horoz üzerinden iğneye ileterek kılıfı patlatır.

Doğru cevap E şıkkıdır. Yiv ve set, fişek çekirdeğine dönme hareketi vererek hedefe doğru istikrarlı gitmesini sağlar; ancak fişek kovanının dışarı atılması, silahın mekanik kilit sistemi ve boşaltma mekanizması (şarjör, kovan çıkartma kolu vb.) ile gerçekleşir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik yönetmeliklerine göre yiv-setin görevi balistik istikrardır, tahliye değil.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, dönme hareketi yarattığı için doğrudur; B şıkkı, dönme sayesinde delme gücü artar; C şıkkı, takla atmayı önler; D şıkkı, istikrar sayesinde menzil artar.

Bilinmesi gereken kural: Yiv ve set, mermiyi döndürerek isabeti ve menzili artırır; kovanı atmak ise tamamen silahın boşaltma mekanizmasının görevidir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahın atış döngüsünün tamamlanması için şarjörde fişek bulunmasını şart koşar. Fişek bittiğinde, sürgü geriye gidip boş şarjör boşluğuna çarparak geri kilitlenir; bu durum "sürgünün geride kalması" olarak tanımlanan ve atışın durduğu klasik bir durumdur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı tetik mekanizması arızasıdır ve sürgünün geri gitmesini engellemez; C şıkkı yiv-set aşınması isabet oranını etkiler; D şıkkı fişek çıkarma sorunudur; E şıkkı ise basınç eksikliğiyle ilgili olup, fişek bitmesiyle karıştırılmamalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın sürgüsü atış sonrası geri kilitlenmişse, bu durum genellikle şarjördeki fişeklerin tamamen bitmesinden kaynaklanır ve atışın durması anlamına gelir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, ateşli silahların temel yapısı incelenirken; sürgü (bolt), namlu, tetik mekanizması ve kovan atma boşluğu gibi parçalar bulunur. Ancak "Horoz", namlu veya sürgü üzerinde değil, tetik grubu içinde yer alan ve kapağı vurarak kılıfı ateşleyen ayrı bir mekanizma parçasıdır. Bu nedenle sürgü üzerinde horoz bulunmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkındaki Tırnak, sürgünün kovanı tutan parçasıdır; C şıkkındaki Gez, sürgünün namluya oturduğu yerdir; D şıkkındaki Kovan atma boşluğu, sürgünün arkasında bulunur; E şıkkındaki Arpacık ise sürgü üzerindeki küçük çıkıntıdır.

Bilinmesi gereken kural: Horoz, tetik grubunun bir parçasıdır ve sürgü üzerinde yer almaz.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve silahların çalışma prensipleri gereği, fişek yatağı dolu bir silahın ateşlenememesi doğrudan tetik mekanizması, iğne, fişek kalitesi veya emniyet kilidi ile ilgilidir. Şarjör yayının zayıflaması sadece mermilerin bir sonraki fişek yatağına çıkmasını engeller; ancak mevcut fişek yatağındaki mermi, mekanizma ve iğne sorunu yoksa ateşlenebilir. Bu nedenle şarjör yayı, ateşlenememe nedenleri arasında yer almaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı tetik mekanizması arızalıysa tetik çekilse bile kilit açılmaz; B şıkkı rutubetli veya arızalı fişek patlama yapamaz; C şıkkı kırık iğne fişeği yakamaz; E şıkkı kapalı emniyet mekanizmasını devre dışı bırakır.

Bilinmesi gereken kural: Şarjör yayı sadece mermi beslemesini etkiler, mevcut fişek yatağındaki bir mermiyi ateşleyememe durumunu doğrudan oluşturmaz.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, silah sökmeye başlamanın en kritik ve ilk kuralı, ateş etme riskini ortadan kaldırmak için şarjörün çıkarılmasıdır. Şarjör çıkarılmadan sürgü çekilirse, fişek yatağındaki mermi namludan dışarı atılsa bile şarjördeki mermi tekrar yüklenerek silahın tekrar ateş etme ihtimali doğar. Bu nedenle güvenlik prosedürü, önce şarjörün boşaltılmasını zorunlu kılar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, şarjör çıkarılmadan sürgü çekilirse fişek yatağındaki mermi kontrol edilse bile şarjördeki mermi riskini ortadan kaldırmaz; C şıkkı, horoz düşürme işlemi şarjör çıkarılmadan yapıldığında silahın tekrar şarjörle doldurulma riskini engellemez; D şıkkı, namlunun parmakla kontrolü tehlikeli ve şarjör çıkarılmadan yapılamaz; E şıkkı ise görsel kontrolün tek başına yeterli olmadığını ve şarjörün çıkarılması gerektiğini gösterir.

Bilinmesi gereken kural: Silah sökmeye başlamadan önce mutlaka ve kesinlikle şarjör çıkarılmalıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmelikleri gereği, MP-5 gibi sürgülü mekanizmalı silahlarda kurma kolu, atış sırasında sürgü ile birlikte hareket edemez; aksine sürgü geriye gidip ileri dönerken kurma kolu gövde içinde sabit kalır veya geri çekilmez. Bu durum, silahın güvenli ve düzgün çalışması için temel bir mekanik kuraldır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı doğrudur çünkü kurma kolu elle doldurma ve kurma işlevini görür. B şıkkı doğrudur, kurma kolu genellikle namlu üst kısmında yer alır. C şıkkı doğrudur, doldurulduktan sonra atış anında kurma kolu fonksiyon görmez. E şıkkı doğrudur, takılı bırakıldığında emniyet sağlar.

Bilinmesi gereken kural: MP-5'te kurma kolu atış sırasında sürgü ile birlikte hareket etmez, bu ifadeyi söyleyemezsiniz.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, silahın sürgüsünün geriye gitmemesi, ateşleme mekanizmasının (gerdel) arızalı olmasından kaynaklanır. Gerdel, sürgüyü geriye iterek boş fişek kabuğunu dışarı atar ve yeni fişek almayı sağlar; bu parça arızalıysa sürgü ileri pozisyonda kalır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Tırnak kırık olsa bile sürgü geri gider, sadece boş kabuk atılmaz. B) Yerine getiren yayı kırık olsa sürgü geriye gider, sadece ileri gelmez. C) Gez ve arpacık kırık olsa sürgü geriye gider, sadece nişan bozulur. E) Fişek arızalı olsa bile sürgü geriye gider, sadece ateşleme olmaz.

Bilinmesi gereken kural: Silahın sürgüsü geriye gitmiyorsa, sorun fişekte değil, sürgüyü geriye iten mekanizma olan gerdelin arızasında olmalıdır.