116. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 10. bölüm

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlilerinin yetkisi, "muhafaza" ve "gözaltı" yetkisini içermez. Polis gelene kadar araç ve kişiler üzerinde fiziksel müdahalede bulunamazlar. Arama veya zor kullanma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Bu nedenle görevli, polisin gelmesini beklemeli ve araç çıkış yaparsa karışmamalıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır:

• B: Arama kaydı düşen araçla ilgili polis gelene kadar beklemek ve ayrılmak istenirse müdahale etmemek, yetkisini aşan bir "muhafaza" eylemi olarak değerlendirilebilir.
• C: Ruhsat alma yetkisi özel güvenlik görevlisine tanınmamıştır; bu kolluk yetkisidir.
• D: Aracı durdurup polis gelene kadar "muhafaza etmek", özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır ve zor kullanma sayılır.
• E: Şahısları polis merkezine gitmeye zorlamak veya ikna etmek, özel güvenlik görevlisinin yetkisi dışındadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kolluk kuvvetleri gelene kadar şüpheli araç veya kişilere karşı hiçbir müdahalede bulunamaz, sadece durumu kolluğa bildirmekle yükümlüdür.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev alanı suç unsuru olan nesneleri (silah, fişek, kovan vb.) ve olayla ilgili belgeleri tespit edip yetkili makamlara teslim etmektir. Bu maddeler, suçun işlenmesinde kullanılan "araç ve gereçler" kategorisinde değerlendirilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı patlayıcı ve kimyasal maddeleri içerir; B şıkkı iz bulgularını; C şıkkı maddesel kalıntıları; E şıkkı ise biyolojik bulguları ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, fiziksel bulguları sınıflandırırken suçta kullanılan araç ve gereçleri (silah, kovan vb.) diğer bulgu türlerinden ayırmalı ve bunları derhal kolluk kuvvetlerine bildirmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin devriye bölgesinde belirlenen güzergah ve saatlere göre, gelişi güzel değil, aksine düzenli ve tekrar eden bir şekilde hareket etmesi gerekir. Bu yöntem, bölgenin sürekli kontrol altında tutulmasını sağlar ve "Rutin Devriye" olarak adlandırılır. Şık B, görevlinin bölgeyi standart bir döngüde gezdiğini ifade eden doğru tanımdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Geri dönüşlü devriye, belirli bir noktadan çıkıp aynı noktaya geri dönen ancak rastgele olmayan özel bir döngüdür; C) Planlı devriye, önceden belirlenen özel bir programa göre yapılan devriyedir; D) Dairesel devriye, belirli bir daire içinde yapılan devriyedir; E) Sıradan devriye ise mevzuatta tanınmayan uydurma bir terimdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, devriye bölgesini rastgele değil, 5188 sayılı Kanun ve yönetmeliklere uygun olarak düzenli ve tekrar eden bir döngüde (rutin) gezmekle yükümlüdür.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, risk analizi ve güvenlik planlaması dinamik olmalıdır. Tehditler ve riskler sürekli değiştiği için planlar da buna uygun olarak güncellenmeli ve esneklik göstermelidir. Planın durağan (sabit) olması, değişen koşullara uyum sağlayamamasına ve güvenlik açıkları oluşmasına neden olur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı planın değişen koşullara uyum sağlaması gerektiği için doğrudur; C şıkkı bütçe ve kaynak verimliliği gereklidir; D şıkkı özgürlük ve güvenlik arasında denge kurulmalıdır; E şıkkı ise caydırıcılık temel güvenlik hedefidir.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik planları statik değil, değişen tehditlere göre sürekli güncellenen dinamik süreçlerdir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve adli tıp ilkelerine göre biyolojik bulgular, insan veya hayvan vücudundan elde edilen organik materyallerdir. Tükürük, DNA analizi için kullanılan ve biyolojik kökenli bir sıvıdır. Diğer şıklar yanlıştır: A, B, C ve E şıkları (ilaçlar, kovan, tabanca, cam) inorganik veya yapay maddelerdir, biyolojik kökenli değildir.

Bilinmesi gereken kural: Biyolojik bulgular, vücuttan elde edilen organik materyallerdir ve adli incelemelerde DNA analizi için kullanılır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görevi kamu düzenini sağlamak ve malı korumaktır; ancak güvenlik tedbirleri uygulanırken kişilerin temel hak ve özgürlükleri ihlal edilemez. Özel güvenlik, vatandaşların özgürlüklerini kısıtlayarak değil, mevcut özgürlükler çerçevesinde koruma sağlayarak çalışır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, risk analizi gereği esneklik ve düzenleme zorunluluğunu doğru belirtir; C şıkkı caydırıcılık temel güvenlik ilkesidir; D şıkkı cihazların işlevselliğini vurgular; E şıkkı ise sistemlerin ölçeklenebilirliğini doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik, vatandaşların özgürlüklerini kısıtlayan bir güç değil, mevcut özgürlükler çerçevesinde koruma sağlayan bir hizmettir.

Doğru cevap E) Önleme'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri spor müsabakalarında sadece önleme amaçlı arama yapabilirler. Bu işlem, kimsenin suç işleyip işlemeyeceğini önlemek ve güvenlik sağlamak amacıyla, genel kolluğun denetimi altında gerçekleştirilir. Arama, bir suçun işlendiğini tespit etmek veya delil toplamak için değil, potansiyel tehlikeleri engellemek içindir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Eşya, arama yapılan nesneyi ifade eder ancak işlemin hukuki niteliği değildir. B) Adli arama, sadece yetkili kolluk kuvvetlerinin suç soruşturması kapsamında yapabileceği işlemdir. C) Üst, arama yapılan yerin türünü belirtir, hukuki dayanağı değil. D) Suçüstü, suçun işlendiği anı tanımlar ve özel güvenlik görevlisinin tek başına yetkili olduğu bir durum değildir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri spor müsabakalarında sadece genel kolluğun gözetiminde ve önleme amacıyla arama yapabilirler.

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik uyarınca, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) olay yerinde delilleri inceleyemez veya suç unsurlarını araştıramaz; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir. ÖGG'nin görevi, olayı durdurmak, delillerin yok olmasını engellemek ve kolluğa bilgi vermektir. Bu nedenle C şıkkı, görevlisi yetkisi dışına çıktığı için doğru cevaptır. A şıkkı, delillerin (kan, parmak izi vb.) korunması için zorunludur. B şıkkı, suçun devamını önlemek temel görevdir. D şıkkı, sanığı yakalamak kolluğun işidir ancak ÖGG tespit yapıp kolluğa teslim etmelidir. E şıkkı ise tanık ve araç bilgilerini toplamak, kolluğa bilgi aktarmak için gerekli bir adımdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olay yerinde delil toplamaz, sadece delillerin korunmasını sağlar ve kolluğa haber verir.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre, üst arama yapılırken şüphelinin vücut bütünlüğü korunmalı ve insan onuruna saygı gösterilmelidir. Yönetmelik, arama yöntemlerini ayakta, diz çöktürerek, yüzüstü yatırarak veya duvar/araca dayayarak olarak belirlemiştir. Şüphelinin sırt üstü yatırılması, vücut kontrolünü zorlaştırdığı ve güvenlik riski oluşturduğu için kanunen izin verilen bir yöntem değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, yönetmelikte açıkça belirtilen ve uygulanmasına izin verilen geçerli arama yöntemleridir.

Bilinmesi gereken kural: Üst arama yapılırken şüphelinin sırt üstü yatırılması yasaktır; arama sadece ayakta, diz çöktürerek, yüzüstü veya duvara dayayarak yapılabilir.

Doğru cevap E şıkkıdır. Kamera türlerini belirleyen sınıflandırma, görüntü alma teknolojisi veya optik yapıya göre yapılırken, "Lens" bir kamera türü değil, tüm kamera türlerinin (IP, Balık gözü, Termal, Analog) temel bir parçasıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde güvenlik sistemleri teknik özellikleri düzenlenirken, lensin bir kamera modeli olarak değil, görüntüleme sisteminin bir bileşeni olduğu kabul edilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) IP kameralar, ağ üzerinden veri ileten geçerli bir kamera türüdür. B) Balık gözü kameralar, geniş açı görüntü sağlayan geçerli bir türdür. C) Termal kameralar, ısı farkını algılayan geçerli bir türdür. D) Analog kameralar, geleneksel sinyal ileten geçerli bir türdür.

Bilinmesi gereken kural: Kamera türleri görüntüleme teknolojilerine göre sınıflandırılırken, lens tüm kamera sistemlerinin ortak ve zorunlu bir parçasıdır, ayrı bir tür değildir.