116. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, özel güvenlik görevlileri ilkyardım eğitimi alarak temel müdahale yapar. Ancak TCK ve CMK hükümleri çerçevesinde, yaralının durumunu kötüleştirecek veya hayati tehlike oluşturacak bir müdahalede bulunmamaları gerekir. Boyun ve omurga yaralanmalarında yabancı cisim çıkarılmaya çalışılırsa, omurga hasarı derinleşebilir ve felç riski doğar; bu nedenle D şıkkı yanlıştır.

A şıkkı doğrudur çünkü 112 aranması hayati önem taşır. B şıkkı doğrudur, yaşamsal bulgular kontrol edilmelidir. C şıkkı doğrudur, yaralı sadece tehlike varsa hareket ettirilir. E şıkkı doğrudur, omurga sabitlenmelidir.

Bilinmesi gereken kural: Omurga yaralanmalarında hiçbir durumda yabancı cisim çıkarılmamalı, yaralı olduğu yerde sabitlenmelidir.

Doğru cevap C şıkkıdır. Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) olarak ilk yardım yaparken, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği sadece tıbbi müdahale yetkisi olmayan bir konumdasınız. İlk yardımın temel amaçları; hayati tehlikenin önlenmesi, durumun kötüleşmesinin engellenmesi ve iyileşmeyi kolaylaştırmaktır. Ancak ÖGG'lerin yasal yetkisi ilaç vermek veya enjeksiyon yapmak gibi tıbbi işlemleri gerçekleştirmeyi kapsamaz; bu sadece sağlık personelinin (hekim, hemşire) yetkisindedir. Bu nedenle ilaç vermek ilk yardımın amaçlarından biri değil, yasa dışı bir müdahaledir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun ve ilk yardım eğitim müfredatında belirtilen; hayatı kurtarma, durumu kötüleştirmeme, iyileşmeyi destekleme ve güvenli sevk sağlama gibi yasal ve temel ilk yardım amaçlarını doğru ifade etmektedir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi ilk yardım yaparken sadece hayati müdahaleleri (sunni solunum, kalp masajı, kanamayı durdurma) yapabilir, kesinlikle ilaç veremez veya tıbbi işlem gerçekleştiremez.

Doğru cevap D) Acil durum'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, toplumun normal hayatını durduran veya kesintiye uğratan ve acil müdahaleyi gerektiren olaylar "acil durum" olarak tanımlanır. Bu tanım, özel güvenlik görevlilerinin müdahale yetkisini ve sorumluluğunu belirleyen temel hukuki çerçevedir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Kuraklık, B) Deprem ve E) Orman yangını, acil durumun sadece bazı spesifik örnekleridir; C) Afet ise genellikle doğal kaynaklı büyük çaplı yıkımları ifade eder ve tüm acil durumları kapsamaz.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı Kanun kapsamında toplumun normal hayatını durduran her türlü acil durumda yetkili makamların talimatı doğrultusunda müdahale etmekle yükümlüdür.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve yangınla mücadele yönetmelikleri gereği, orman yangınları geniş alanları kapsadığı için en etkili ve uygun söndürme yöntemi su kullanmaktır. Su, yangının yayılmasını engeller ve sıcaklığı düşürerek yangını söndürür.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A) Tiner yangınlarında su, yangını yayarak tehlikeyi artırır. B) Elektrik yangınlarında su ile müdahale elektrik çarpma riski yaratır. C) Doğalgaz yangınlarında su, gazı dağıtarak patlama riskini artırır. E) Petrol yangınlarında su, petrolün üzerine çıkarak yangının yayılmasına neden olur.

Bilinmesi gereken kural: Orman yangınlarında su, yangını söndürmenin en etkili ve güvenli yoludur; ancak sıvı ve elektrik yangınlarında su kullanımı yasaktır.

Doğru cevap C) İlkyardım ekibidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, yangın veya sağlık sorunlarında ilk müdahaleyi yapma yetkisi ve görevi, bu iş için özel olarak eğitilmiş İlkyardım ekibine aittir. Bu ekip, yaralının durumunu stabilize ederek profesyonel tıbbi yardım gelene kadar hayati müdahaleleri yapar.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Söndürme ekibi yangını söndürme ve kontrol altına alma göreviyle sorumludur. B) Koruma ekibi mal ve can güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. D) Kurtarma ekibi sıkışan kişileri dışarı çıkarma ve tahliye işlemlerini yürütür. E) Tahlisiye ekibi ise yangın sonrası alanın temizlenmesi ve güvenlik altına alınmasını sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Yangın veya sağlık krizlerinde ilk müdahaleyi yapma yetkisi, 5188 sayılı kanun ve yönetmelikler gereği özel olarak eğitilmiş ilkyardım ekibine aittir.

Doğru cevap A) Acil çıkış'tır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, yangın veya benzeri acil durumlarda kapalı mekânlardan insanların hızlı ve güvenli tahliyesini sağlayan çıkışlara "acil çıkış" denir. Bu çıkışlar, yangın yönetmeliği hükümlerine uygun olarak kapalı kapıların dışa doğru açılması ve üzerindeki işaretlerin bulunması şartıyla konumlandırılır. Özel güvenlik görevlileri, bu çıkışların işlevini bilmeli ve tehlike anında tahliye planlarını buna göre yürütmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı (Rampa) eğimli geçiş yoludur; C şıkkı (Toplanma noktası) tahliye sonrası toplanılan alandır; D şıkkı (Tahkikat) soruşturma demektir; E şıkkı (Tahlisiye) ise borç veya yükümlülükten kurtulma anlamına gelir.

Bilinmesi gereken kural: Acil çıkışlar, yangın ve acil durumlarda can güvenliğini sağlamak için kapalı mekânlarda zorunlu olarak bulunması gereken ve dışa doğru açılan tahliye yollarıdır.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 6219 sayılı Uyuşturucu ve Uyuşturucu Madde Suçları ile Mücadele Kanunu'na göre, uyuşturucu maddeler "uyuşturucu madde" olarak tanımlanır ve hiçbir şekilde tıbbi amaçla dahi olsa özel güvenlik görevlisinin yetkisi veya makul doz kavramı ile kullanımı, bulundurulması veya satışı yasaktır. Bu maddelerin tıbbi kullanımı bile sadece yetkili sağlık kurumlarında ve çok sıkı denetim altında, özel bir prosedürle mümkündür; genel bir "makul doz" tanımı uyuşturucu suçları kapsamında geçerli değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, uyuşturucuların sinir sistemine etkisini doğru tanımlar. B şıkkı, maddenin toplumsal ve ekonomik yıkım yarattığını doğru belirtir. C şıkkı, bağımlılık yapma özelliğini doğru ifade eder. E şıkkı, tüm süreçlerin yasak olduğunu doğru söyler.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, uyuşturucu maddelerin tıbbi amaçla dahi olsa "makul dozda" kullanımını kabul edemez; tüm kullanımı, bulundurulması ve satışı kesinlikle suçtur.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, özel güvenlik görevlisinin motivasyonunu doğrudan etkileyen unsurlar; ücret, çalışma düzeni, yönetici tutumu ve karar süreçlerine dahil edilme gibi mesleki ve sosyal faktörler olarak tanımlanmıştır. Kurum logosunun tasarımı ise sadece görsel bir kimlik unsurudur ve görevlinin iş performansı veya motivasyonunu etkileyen yasal bir faktör değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, çalışanların iş tatmini ve motivasyonunu artıran temel yönetimsel ve maddi faktörlerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik motivasyonu, yasal mevzuatla korunan ücret, çalışma koşulları ve yönetimsel yaklaşımlarla belirlenir; görsel kimlik unsurları bu süreçte etkili değildir.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, özel güvenlik görevlisinin iletişim becerilerinin etkinliğini vurgular. Konuşma sırasında sık sık saate bakmak, karşı tarafa saygısızlık ve ilgisizlik mesajı vererek iletişimi koparır; bu, görevin gerektirdiği "etkin iletişim" ilkesine aykırıdır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı doğru iletişim için gerekli olan göz temasıdır, C şıkkı iletişimin temel taşı olan dinleme becerisidir, D şıkkı bilgi almayı kolaylaştıran doğru bir yöntemdir, E şıkkı ise güven oluşturmak için gereken olumlu bir tutumdur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, iletişim sırasında karşı tarafa tam ilgi göstermeli ve dikkati dağıtan davranışlardan kaçınmalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklerde, özel güvenlik görevlilerinin iletişim ve gözlem teknikleri arasında "Kurtulmuş dinleme" diye bir kavram veya teknik tanımı bulunmamaktadır. Bu ifade, meslek bilgisi müfredatında yer almayan uydurma bir terimdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, özel güvenlik eğitimlerinde öğretilen ve iletişim analizinde kullanılan geçerli dinleme türleri veya tekniklerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görevlerini yürütürken sadece kanun ve yönetmeliklerde tanımlanmış teknikleri ve terimleri kullanır; uydurma veya mevzuatta olmayan kavramlar meslek bilgisi sınavlarında doğru cevap olamaz.