116. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 4. bölüm

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin "önleme araması" yetkisi sadece umumi veya umuma açık yerlerde (AVM, stadyum, otel lobisi vb.) sınırlı olarak kullanılabilir. Bu yerlerde güvenlik amaçlı ve şüpheli durum tespiti için arama yapılabilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve D şıklarında yerler özel veya kapalı alan olduğu için "önleme araması" yapılamaz; E şıkkı ise ev ve iş yeri gibi özel mülkleri kapsadığı için kanunen yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece umuma açık yerlerde önleme amaçlı arama yapabilir; özel mülklerde (ev, oda, kapalı iş yeri) arama yetkisi yoktur.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin gözaltına alma yetkisi yoktur. Bu yetki sadece genel kolluk kuvvetlerine aittir. Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi sadece zorlayarak değil, meşru müdafaa veya zorunluluk halleri dışında fiziki güç kullanarak yakalayamaz veya gözaltına alamaz.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Uyarı yapmak, görevin temel bir parçasıdır ve yasaldır. B) Amirine haber vermek, hiyerarşik ve prosedürel bir zorunluluktur. C) Girişi engellemek ve destek beklemek, yetki sınırları içindeki meşru bir müdahaledir. E) Genel kolluğu bilgilendirmek, olayı yetkili makamlara devretme yükümlülüğüdür.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, şüpheliyi sadece zorlayarak değil, meşru müdafaa veya zorunluluk halleri dışında fiziki güç kullanarak yakalayamaz veya gözaltına alamaz.

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Yönetmelik uyarınca, Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) olay yerinde delilleri inceleyemez veya suç unsurlarını araştıramaz; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir. ÖGG'nin görevi, olayı durdurmak, delillerin yok olmasını engellemek ve kolluğa bilgi vermektir. Bu nedenle C şıkkı, görevlisi yetkisi dışına çıktığı için doğru cevaptır. A şıkkı, delillerin (kan, parmak izi vb.) korunması için zorunludur. B şıkkı, suçun devamını önlemek temel görevdir. D şıkkı, sanığı yakalamak kolluğun işidir ancak ÖGG tespit yapıp kolluğa teslim etmelidir. E şıkkı ise tanık ve araç bilgilerini toplamak, kolluğa bilgi aktarmak için gerekli bir adımdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi olay yerinde delil toplamaz, sadece delillerin korunmasını sağlar ve kolluğa haber verir.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Görevlilerinin Silah ve Cop Kullanma Yönetmeliği'ne göre, cop kullanımı sadece hayati tehlike yaratan veya kaçmaya çalışan şüphelilerin yakalanması için zorunludur. Bu durumda, vuruşun hayati tehlike yaratmayacağı ve vücutta kalıcı hasar bırakmayacağı kalça dış kası gibi güvenli bölgeler tercih edilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve D şıkları (karın, boyun, kasık ve kafa) hayati organlara yakın veya doğrudan hayati tehlike yaratacak bölgeler olduğu için yasaklıdır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi cop kullanırken, hedefin hayati tehlike oluşturmayacağı güvenli bir bölgeye (kalça dış kası gibi) vurmaya mecburdur.

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, CCTV (Kapanalı Devre Televizyon) sistemleri, güvenlik alanlarının kamera ile izlenmesi ve görüntülerin kaydedilmesi amacıyla kurulur. Bu sistem, suç işlenmesini önlemek, olay anını tespit etmek ve delil oluşturmak için temel bir güvenlik teknolojisidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı haberleşme cihazlarını, B şıkkı yangın söndürme sistemlerini, D şıkkı ses sistemlerini ve E şıkkı ise insan gücüyle yapılan devriye hizmetlerini ifade eder; bunlar CCTV'nin işlevi değildir.

Bilinmesi gereken kural: CCTV sistemleri, sadece görsel izleme ve kayıt yapar; haberleşme, yangınla mücadele veya ses yükseltme gibi işlevleri yoktur.

Doğru cevap A) Sensör'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik sistemlerinin temel işlevi ihlali algılamaktır; bunu sağlayan en kritik bileşen sensörlerdir. Sensörler, hareket, ısı veya ses gibi değişimleri algılayarak sisteme uyarı verir ve güvenlik görevlisine müdahale imkanı tanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: Mikrofon sadece ses kaydı yapar, priz enerji kaynağıdır, klima ortamı düzenler, kablo ise iletim hatasıdır; bunların hiçbiri tek başına ihlali algılayamaz.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik sistemlerinin kalbi sensördür; ihlali algılayamayan sistem güvenlik görevlisine uyarı veremez ve işlevsiz kalır.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, IR (Kızılötesi) sensörler, cisimlerin yaydığı ısı enerjisini ve bu ısı kaynaklı hareketi algılayarak güvenlik ihlallerini tespit eder. Bu teknoloji, sıcaklık farkı yaratan hareketli cisimleri algılayarak alarmı tetikler.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı radyasyonu algılayan cihazlar için geçerlidir, IR sensörler ısı odaklıdır. C şıkkı ses dalgalarını algılayan mikrofon tabanlı sistemlere aittir. D şıkkı basınç değişimini ölçen sensörlerdir. E şıkkı ise kimyasal madde tespit eden cihazlardır.

Bilinmesi gereken kural: IR sensörler, ısı farkı oluşturan hareketli cisimleri algılayarak güvenlik sistemlerinde alarm tetikler.

Doğru cevap D (30)'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, güvenlik amaçlı video kayıtlarının saklama süresi en az 30 gün olarak belirlenmiştir. Bu süre, olası bir olayın soruşturulması ve delillerin korunması için yasal zorunluluktur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları, kanunlarda belirtilen 30 günlük asgari süreyi aşan veya eksik gösteren yanlış sürelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik kamerası kayıtları, yasal olarak en az 30 gün süreyle saklanmak zorundadır.

X-Ray cihazlarında görüntüleme renkleri, nesnelerin atom ağırlığına göre belirlenir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler, görevlilerin bu cihazları etkin kullanmasını ve tehditleri doğru yorumlamasını zorunlu kılar. Organik maddeler (giysi, plastik, yiyecek vb.) düşük atom ağırlığına sahip olduğu için ekranda turuncu renk tonları ile görünür. Bu renk, güvenlik görevlisine çantada patlayıcı veya silah gibi yüksek atom ağırlıklı maddeler olmadığını gösterir.

Diğer şıkların yanlışlığı: Siyah renk boşlukları, kırmızı renk yüksek atom ağırlıklı metalleri, yeşil renk orta atom ağırlıklı maddeleri ve mavi renk ise çok yüksek atom ağırlıklı maddeleri temsil eder.

Bilinmesi gereken kural: X-Ray ekranında turuncu renk, çantada sadece organik maddeler bulunduğunu gösterir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve Tıbbi İlk Yardım kurallarına göre turnike, sadece kol ve uyluk gibi tek kemikli bölgelere uygulanabilir. Bu bölgeler dışındaki yerlere (örneğin bacak altı veya gövde) uygulanması kan dolaşımını tamamen keserek doku ölümlerine yol açar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, dolaşım bozsa bile uygulanması gerektiğini ima ederek hayati riski görmezden gelir; C şıkkı, yara bölgesine doğrudan turnike takmanın kanamayı artıracağını unutturur; D şıkkı, zamanın kaydedilmemesi ameliyatı imkansız kılar; E şıkkı ise turnikenin görünürlüğünün hayati önem taşıdığını göz ardı eder.

Bilinmesi gereken kural: Turnike sadece tek kemikli bölgelere, kanama durdurulduktan sonra hemen gevşetilecek şekilde ve saati yazılarak uygulanmalıdır.