121. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

Doğru cevap B şıkkıdır. Özel güvenlik görevlilerinin elle arama yetkisi, 5188 sayılı Kanun uyarınca, 2920 sayılı Kanun (Özel Güvenlik Hizmetleri), 6114 sayılı Kanun (Özel Güvenlik Hizmetleri) ve 6222 sayılı Kanun** (Ateşli Silahlar ve Bıçaklar) hükümleri çerçevesinde, sadece genel kolluğun gözetim ve denetimi altında kullanılabilir. Bu kanunlar, arama yapma usul ve esaslarını belirler.

Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A, C, D ve E şıklarında yer alan 6136, 2918 veya 2559 sayılı kanunlar, özel güvenlik görevlilerine doğrudan elle arama yetkisi veren temel mevzuat listesinde yer almamaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, elle arama yetkisini sadece 2920, 6114 ve 6222 sayılı kanunlar kapsamında ve polis gözetiminde kullanabilir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve TCK hükümlerine göre, özel güvenlik görevlisinin yetkisi sadece tehlikeyi önlemek ve durumu bildirmektir; şüpheli eşyayı kendi başına inceleme, taşıma veya yerinden oynatma yetkisi yoktur. Bu eylem, delillerin karışmasına neden olarak suç teşkil edebilir ve görevlisi sorumluluk altına alır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, halkı korumak için yasal bir önlemdir; C şıkkı, olay yerini korumak için zorunludur; D ve E şıklar ise yetkili mercilere ve amirlerine bildirmeyi gerektiren yasal yükümlülüktür.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheli bir eşyayı asla dokunmamalı, taşımamalı veya yerinden oynatmamalı; sadece alanı koruyup derhal kolluk kuvvetlerine haber vermelidir.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlilerinin (ÖGG) yetkisi, suçun önlenmesi ve kolluk kuvvetlerine haber vermektir. Tarafların yazılı ifadesini almak, sadece kolluk kuvvetlerinin (Polis, Jandarma, Savcılık) yetkisinde olan bir soruşturma işlemidir. ÖGG, hukuki yetkisi olmadığı için kimseye resmi ifade verdirmez; bu işlemi yaparsa görevini aşmış olur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, olayı üstlerine bildirmek görevin temel yükümlülüğüdür. B şıkkı, delillerin karartılmaması için olay yerini korumak zorunludur. C şıkkı, şüphelileri tespit edip kolluğa teslim etmek yetkili bir eylemdir. E şıkkı, derhal kolluğa haber vermek kanuni bir zorunluluktur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kolluk kuvvetleri gelene kadar olay yerini korur ve şüphelileri tespit eder ancak asla resmi ifade alma yetkisine sahip değildir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik görevlisi araç engeli olarak sadece fiziksel bariyerler kullanabilir. Mobese kamerası (D şıkkı), bir gözetim ve kayıt cihazıdır; araç geçişini fiziksel olarak durduran veya engelleyen bir yapıya sahip değildir. Bu nedenle araç engeli olarak kullanılması yasaktır ve görev tanımına uymaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: Yol kesiciler, hız kesiciler ve bariyerler fiziksel engelleme sağlayan meşru araçlardır; tuzaklar ise güvenlik mevzuatında izin verilen bir yöntem değildir.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik görevlileri araç geçişini engellemek için sadece fiziksel bariyerler kullanabilir, gözetim cihazlarını engelleyici amaçla kullanamaz.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, X-ray cihazları sabit veya mobil olarak kurulan, elektrik şebekesinden veya yerleşik güç kaynaklarından beslenen güvenlik ekipmanıdır. Cihazın temel bileşenleri; görüntüleme paneli (A), kurşunlu vinil perde (B), eşya taşıma konveyör bantı (C) ve acil durumlarda cihazı durduran buton (D) gibi fiziksel ve işlevsel parçalardır. X-ray cihazları, yüksek enerji gerektiren tarama işlemini gerçekleştirmek için akü ile çalışmaz; bu nedenle akü bir bileşen değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı görüntüyü algılayan temel dedektördür, B şıkkı radyasyon sızıntısını önleyen koruyucu perdedir, C şıkkı eşyaları tarayıcıdan geçirir ve D şıkkı acil durumlarda cihazı durduran güvenlik mekanizmasıdır.

Bilinmesi gereken kural: X-ray cihazları, tarama işlemi sırasında yüksek enerji tüketimi gerektirdiği için akü ile değil, elektrik şebekesi veya sabit güç kaynağı ile çalışır.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, kopmuş uzuv asla yıkanmamalıdır. Yıkama işlemi doku hasarını artırır ve replantasyon (dikiş) şansını azaltır. Doğru uygulama, parçayı kuru ve temiz bir bezle sarıp, su geçirmeyen torbaya koyarak soğuk ortamda (buzla doğrudan temas ettirmeden) sağlık kuruluşuna ulaştırmaktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, uzuvun korunması ve soğutulması için mevzuat ve tıbbi protokollerle doğru olarak belirtilen standart uygulamalardır.

Bilinmesi gereken kural: Kopmuş uzuv hiçbir zaman yıkanmaz, sadece kuru ve temiz bir bezle sarılıp soğutulmalıdır.

Doğru cevap D'dir. Özel Güvenlik Görevlisi olarak, bilinci açık ancak şeker düşüklüğü (hipoglisemi) yaşayan bir hastaya hemen şekerli su veya kesme şeker verilmelidir. Bu durum, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen "İlk Yardım" kurallarına ve Tıbbi Meslek Bilgisi'ne aykırı olmayan, hayati önem taşıyan bir müdahaledir. Şeker düşüklüğü, beyin fonksiyonlarını bozan acil bir durumdur; bilinci açık hastaya hızlıca karbonhidrat sağlamak, durumu stabilize eder.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) İnsülin iğnesi vurmak şeker düşüklüğünü daha da derinleştirerek ölümcül sonuç doğurur. B) Uyutmak, hastanın bilinç kaybına sürüklenmesine ve tedavi edilememesine neden olur. C) Tuzlu ayran, şeker düşüklüğünü gidermek için gerekli olan hızlı karbonhidratı sağlamaz. E) Tokat atmak, hastanın durumunu kötüleştirir ve tıbbi müdahale gerektiren bir duruma yol açar.

Bilinmesi gereken kural: Bilinci açık hipoglisemik hastaya acilen şekerli gıda veya sıvı verilmeli, bilinci kapalı ise hemen 112 aranmalıdır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Kanunu ve ilgili ilk yardım yönetmeliklerine göre, kısmi hava yolu tıkanıklığı yaşayan ve öksüren kişi, yabancı cismini kendi öksürük gücüyle atmaya çalışmaktadır. Bu durumda dışarıdan müdahale etmek (sırt vurma veya Heimlich) tıkanıklığın tam olmasına ve durumu kötüleştirmeye neden olabilir. Bu nedenle, kişinin öksürmesine izin verilmeli ve durumu izlenmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, öksürme gücü olan kişiye sırt vurmak tıkanıklığı derinleştirir; B şıkkı, Heimlich manevrası sadece öksüremeyen veya konuşamayan tam tıkanıklık durumlarında uygulanır; C şıkkı, su içirmek yutkunmayı zorlaştırıp durumu ağırlaştırır; D şıkkı, temel yaşam desteği (BLS) kalp durması durumunda uygulanır, öksüren kişiye uygulanmaz.

Bilinmesi gereken kural: Kısmi tıkanıklıkta öksürme gücü varsa asla müdahale edilmez, sadece öksürmeye teşvik edilir ve durum izlenir.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, yaralı taşıma sırasında omurilik yaralanması şüphesi varsa, hasta/yaralı en az 3 destek noktasından kavranması değil, baş-boyun-gövde ekseni korunarak en az 4 destek noktasından (genellikle 4 kişi) taşınması esastır. D şıkkındaki "3 destek noktası" ifadesi, omurilik koruması için yetersizdir ve bu nedenle yanlıştır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yakın mesafede durmak iletişim ve güvenlik için doğrudur; B şıkkı, kuvvetli kas gruplarını kullanmak yaralanmayı önler; C şıkkı, omuz-kalça hizası omurilik koruması için temel bir kuraldır; E şıkkı, tek bir sorumlu kişinin koordinasyonu ve boyun tutuşu hayati önem taşır.

Bilinmesi gereken kural: Omurilik şüphesi olan yaralılar, baş-boyun-gövde ekseni korunarak en az 4 kişi tarafından taşınmalıdır.

Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve yangınla mücadele yönetmelikleri gereği, yangın söndürme işlemine geçmeden önce yangının kaynağı olan gaz akışı mutlaka kesilmelidir. Gaz kesilmeden söndürülürse, ortamda biriken gaz patlama riski oluşturur ve bu durum can güvenliği için hayati tehlike yaratır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, gaz akışı devam ederken müdahale etmeyi önererek patlama riskini artırır; C şıkkı, yangının söndürülmemesi sonucu maddi hasarın büyümesine neden olur; D şıkkı, yangın söndürme tekniklerinde doğrudan bir uygulama değildir; E şıkkı ise aynı anda yapılması imkansız ve tehlikeli bir senaryo yaratır.

Bilinmesi gereken kural: Yangın söndürme işlemine başlamadan önce mutlaka gaz akışı kesilmelidir.