121. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 4. bölüm

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır ve suç unsuru teşkil eden delilleri toplamak, kimlik sormak veya fotoğraf/parmağı izi almak gibi adli kolluk yetkileri onlara tanınmamıştır. Bu işlemler sadece Polis ve Jandarma gibi adli kolluk görevlilerinin yetkisindedir. Özel güvenlik görevlisi, sadece olay yerini koruma altına alabilir, delilleri muhafaza edebilir ve suçun devamını önleyebilir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B ve D şıkları görev tanımında açıkça belirtilen yetkilerdir; C şıkkı ise "şüpheli" durumunda kimlik sormak yerine, sadece kimlik kontrolü yapma yetkisi vardır ancak parmak izi ve fotoğraf almak kesinlikle yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, adli kolluk yetkisine sahip olmadığı için asla delil toplamaz, kimlik sormaz veya fotoğraf/parmağı izi almaz.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri şüpheli paketle karşılaştığında onu hiçbir şekilde dokunmamalı veya hareket ettirmemelidir. Paketi başka bir yere taşımak, patlama riskini artırır ve görevlilerin yetki alanını aşar; bu nedenle A şıkkındaki eylem yasaklanmıştır.

Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı, güvenli bir alan oluşturmak için trafiği kontrol etmeyi gerektirir ve doğru bir tedbirdir. C şıkkı, durumu derhal genel kolluğa bildirmeyi öngörür ve zorunluluktur. D şıkkı, üst amire bilgi vererek zincirleme komuta sistemini sağlar. E şıkkı ise, halkı güvenli mesafede tutmak için yaya trafiğini kapatmayı öngörür ve doğru bir uygulamadır.

Bilinmesi gereken kural: Şüpheli paketle karşılaşıldığında asla dokunulmaz, taşınmaz ve sadece güvenli mesafede kalmakla yetinilir.

Doğru cevap B (48 saat)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, spor müsabakalarında görevlendirilecek özel güvenlik görevlilerinin kimlik bilgileri, müsabakanın başlangıç saatinden en geç 48 saat önce ilgili kolluk birimine bildirilmesi zorunludur. Bu süre, kolluk birimlerinin görevlileri denetlemesi ve güvenlik önlemlerini planlaması için yasal bir süredir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkındaki 60 saat, C şıkkındaki 36 saat, D şıkkındaki 24 saat ve E şıkkındaki 12 saat süreleri, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen yasal bildirim süresi ile uyuşmamaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Spor müsabakalarında görevlendirilecek özel güvenlik görevlilerinin kimlik bilgileri, müsabaka başlamadan en geç 48 saat önce kolluk birimine bildirilmelidir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, güvenlik planlaması kaynakların etkin kullanımı esasına dayanır. Planlama, risk analizi sonucunda belirlenen ihtiyaçlara göre personel dağılımını yapar; personel sayısını "sürekli artırmak" verimsizlik yaratır ve maliyet/fayda dengesini bozar. Bu nedenle E şıkkı bir özellik değil, hatalı bir uygulamadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı dinamik olmalıdır çünkü riskler değişkendir; B şıkkı caydırıcı olmalıdır ki suç teşebbüsü önlensin; C şıkkı maliyet/fayda dengesi gözetilmelidir; D şıkkı ise özgürlük ve güvenlik dengesi gözetilmelidir.

Bilinmesi gereken kural: Güvenlik planlaması, risk analizi doğrultusunda kaynakları optimize eder, personel sayısını keyfi veya sürekli artırmaz.

Doğru cevap D (200 metre)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, "ileri seviyede korunması gereken tesisler" için dış güvenlik çemberi, olası saldırıların veya tehditlerin tesise ulaşmadan önce engellenmesi amacıyla oluşturulur. Bu çemberin minimum 200 metre uzaklıkta olması, güvenlik görevlilerinin tehdidi tespit etme, uyarı verme ve müdahale etme sürelerini artırmak için yasal bir zorunluluktur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları, yönetmelikte belirtilen minimum mesafe limitlerinin dışındadır veya yetersizdir.

Bilinmesi gereken kural: İleri seviye korunan tesislerde dış güvenlik çemberi, yasal mevzuat gereği en az 200 metre uzaklıkta oluşturulmalıdır.

X-Ray cihazlarında görüntüleme renkleri, maddelerin atom ağırlığına göre belirlenir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, yüksek atom ağırlıklı maddeler (metal, silahlar) beyaz, orta ağırlıklı maddeler (plastik, sıvılar) turuncu, düşük ağırlıklı maddeler (kağıt, kumaş) ise yeşil tonlarda görünür. Bu nedenle Beyaz ve Turuncu renkleri doğru yansımalardır. Koyu yeşil, standart X-Ray renk paletinde kullanılan bir ton değildir; cihazlar genellikle açık yeşil tonunu kullanır. Mavi renk ise bazen organik maddeyi vurgulamak için eklenir ancak temel renk paleti yeşil, turuncu ve beyazdan oluşur. Soruda "değildir" ifadesi geçtiği için, standart palet dışındaki "Koyu yeşil" ifadesi yanlış şıktır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları X-Ray ekranında görülen standart renk tonlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: X-Ray ekranında beyaz metal, turuncu organik madde ve yeşil hafif maddeyi temsil eder.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, patlayıcı ve narkotik maddeler tespitinde kullanılan cihazlar, izleri nanogram seviyesinde algılayabilen TRAP (Toz Toplama ve Analiz) cihazları ile çalışır. Bu cihazlar, şüpheli paket veya şahıstan alınan toz zerreciklerini özel bir tüp veya kit içinde toplayıp dedektöre göndererek analiz sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkındaki kağıt ve miligram seviyesi bu hassas analiz için yetersizdir; C şıkkındaki kit ve mikrogram ifadesi teknik prosedürle uyuşmamaktadır; D şıkkındaki turnusol ve pikogram seviyesi patlayıcı dedektörlerinde standart değildir; E şıkkındaki bez ve kilogram ise bu tür analizler için tamamen uygunsuz ve yanlış bir ölçü birimidir.

Bilinmesi gereken kural: Patlayıcı ve narkotik tespitinde nanogram hassasiyetindeki izler, TRAP cihazı kullanılarak analiz edilir.

Doğru cevap E) Termal'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, termal kameralar kızılötesi ışınları algılayarak vücut ısısına göre görüntü oluşturur; bu sayede aydınlatma olmadan gece görüşü sağlar. Diğer şıklar yanlıştır çünkü Dome, Sabit, Analog ve PTZ kameralar görüntü almak için mutlaka ortam ışığına ihtiyaç duyarlar.

Bilinmesi gereken kural: Termal kameralar, ışık gerektirmeyen ve vücut ısısını algılayarak karanlıkta görüntü veren özel güvenlik ekipmanıdır.

CCTV sistemleri, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, güvenlik alanlarının giriş ve çıkışlarını gözetleyip bu görüntüleri kayıt altına almak amacıyla kurulur. Bu nedenle A şıkkı doğrudur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı, kayıtların sadece yetkili makamlara ve kanuni usullere uygun olarak verilebileceğini, istenene verilemeyeceğini belirtir; C şıkkı, güvenlik ihtiyacı varsa mesai sonrası da kayıt devam edebileceğini; D şıkkı, kayıt cihazlarına sadece yetkili personelin erişebileceğini; E şıkkı ise kayıtların belirlenen süreler boyunca saklanıp sonra silineceğini, mesai bitiminde hemen silinmeyeceğini ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: CCTV kayıtları sadece güvenlik amaçlıdır ve yetkili merciler dışında kimseyle paylaşılamaz.

Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG) sınavında temel yaşam desteği (TLD) kuralları, 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği hayati önem taşır. Soruda bebek (0-1 yaş) için göğüs çökertme derinliği sorulmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Neden Doğru? Bebeklerde TLD uygulamasında göğüs kafesinin 1/3 derinliğinde (yaklaşık 4 cm) çöktürülmesi gerekir. Bu kural, 2020 Avrupa Hayat Kurtarma Birliği (ERC) ve 2020 Amerikan Kalp Derneği (AHA) kılavuzlarında açıkça belirtilmiştir. Özel güvenlik görevlileri, acil durumlarda bu standartlara uymakla yükümlüdür.

Diğer Şıklar Neden Yanlış?

• A: 5 cm derinlik yetişkinler için geçerli olup, bebeklerde kalp hasarı riski yaratır.
• C: 8 cm derinlik bebek göğüs kafesi için imkansız ve ölümcül bir baskıdır.
• D: 1 cm derinlik kalp pompalamasını sağlayacak yeterli kan akışını üretmez.
• E: 1/2 derinlik (yaklaşık 6 cm) bebeklerde göğüs kafesini kırma riski taşır.

Bilinmesi gereken kural: Bebeklerde temel yaşam desteği sırasında göğüs kafesi, göğüs yüksekliğinin 1/3'ü kadar (yaklaşık 4 cm) çöktürülmelidir.