Soru 1 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Kamu kurumunda görev yapan özel güvenlik görevlisi Mehmet’e, Genel Müdürlerince “Makamıma gelen herkesin silahını alacaksınız” sözlü talimatı verilmesi üzerine, Mehmet’in görevi ile ilgili aşağıdaki hususlardan hangisi doğrudur?
- A)Emanete aldığı silahları çelik dolapta kilitli tutmalıdır
- B)Özel güvenlik görevlilerinin silahları emanete alma yetkisi yoktur
- C)Sadece taşıma ruhsatlı silahları almalıdır
- D)Sadece vatandaşlara ait bulundurma ruhsatlı silahları almalıdır
- E)Verilen emri olduğu gibi uygulamalıdır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır ve kamu kurumlarında bulunan kişilerin silahlarını zorla veya sözlü talimatla emanete alma yetkisi bulunmamaktadır. Silah alımı, ancak şüpheli bir durumun varlığı, 5188 sayılı Kanun'da belirtilen özel güvenlik görevlilerinin yetkileri kapsamında ve usulüne uygun olarak yapılır; Genel Müdürün sözlü emri bu yetkiyi doğurmaz.
Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, yetki olmadığı için silah emanet alınamaz; C ve D şıklarına göre silah türü veya ruhsat sahibi ayrımı yapılamaz çünkü yetkiler yoktur; E şıkkı ise kanuna aykırı bir emrin uygulanmasını gerektirdiği için yanlıştır.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunen tanımlanan yetkiler çerçevesinde hareket eder ve sözlü talimatlarla yeni yetkiler kazanamazlar.
Soru 2 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Büyük bir özel güvenlik şirketinde çalışan özel güvenlik görevlisi Atilla, aynı şirkette çalışan özel güvenlik görevlisi Onur’u “Özlük haklarının iyileştirilmesi” amacıyla greve katılmaya davet eder. Özel güvenlik görevlisi Onur için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A)Özel güvenlik görevlileri greve katılamaz
- B)Mesai sonrası katılabilir
- C)Mülki Amire müracaat ederek alarak katılabilir
- D)Emniyetten izin alarak katılabilir
- E)Özel güvenlik şirketi yönetiminden izin alarak katılabilir
Çözümü göster — doğru cevap A
5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereği, özel güvenlik görevlilerinin grev yapma hakkı yoktur. Bu durum, kamu düzeni ve güvenliği açısından özel güvenlik hizmetlerinin kesintisiz yürütülmesi zorunluluğundan kaynaklanır. Dolayısıyla Atilla'nın davetine Onur'un uyması yasal olarak mümkün değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, grev hakkının mesai saatlerine bağlı olmadığını, tamamen yasak olduğunu gösterir. C ve D şıklarında, mülki amir veya emniyetten izin alınması grev yasağını ortadan kaldırmaz. E şıkkı ise şirket yönetiminin grev yasağını kaldırma yetkisinin bulunmadığını gösterir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, 5188 sayılı kanun uyarınca grev yapma hakkına sahip değildir ve bu yasağa uymak zorundadırlar.
Soru 3 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik görevlileri aşağıdakilerden hangisinde silahlı olarak görev yapabilirler?
- A)Özel toplantılarda
- B)Spor müsabakalarında
- C)Sahne gösterileri ve benzeri etkinliklerde
- D)İçkili yerlerde
- E)Bankalarda
Çözümü göster — doğru cevap E
Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri sadece bankalar, finans kuruluşları ve bu kuruluşların bağlı birimleri ile banka kasaları gibi yüksek güvenlik riski taşıyan yerlerde silahlı görev yapabilirler. Bu istisnai yetki, sadece bu kurumlarda görev yapan ve özel eğitim almış personel için geçerlidir.
Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: A, B, C ve D şıklarında görev yapan özel güvenlik görevlileri, kanunen silahlı olma yetkisine sahip değildirler ve sadece sözlü veya fiziki müdahale ile görevlerini yürütürler.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, silahlı görev yapma yetkisini sadece kanunla belirtilen bankalar ve finans kuruluşlarında kullanabilirler; diğer tüm yerlerde silahlı görev yapmaları yasaktır.
Soru 4 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Sitede görevli özel güvenlik görevlisi Rıza, aşağıdaki hangi acil halde ve imdat istenmesi durumunda görev alanındaki bir konuta girme yetkisi bulunmamaktadır?
- A)Yangın
- B)Deprem
- C)Gürültü yapılması
- D)Toprak kayması
- E)Sel felaketi ile karşılaşma
Çözümü göster — doğru cevap C
Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin bir konuta izinsiz girebilmesi için can güvenliğinin tehlikede olduğu veya acil bir imdat ihtiyacı bulunması gerekir. Yangın, deprem, toprak kayması ve sel gibi durumlar (A, B, D, E şıkları) doğrudan can güvenliği tehdidi oluşturduğu için imdat istenerek giriş yapılabilir. Ancak "gürültü yapılması" (C şıkkı) sadece huzur ve sükunu bozan bir durum olup, acil imdat gerektiren bir can güvenliği riski yaratmadığından, görevlinin bu gerekçeyle eve girmesi yasal olarak yetkili değildir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında can güvenliği tehlikesi yaratan acil halleri temsil ettiği için giriş yetkisi doğurur.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, sadece can güvenliği tehlikesi içeren acil durumlarda (yangın, deprem, sel vb.) izinsiz olarak konuta girebilir; gürültü gibi huzur bozucu durumlar bu yetkiyi doğurmaz.
Soru 5 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Fuar alanında görevli özel güvenlik görevlisi Mustafa, hırsızlık şüphesiyle yakaladığı, kişiyi, polise haber vermeden sabaha kadar tutarak hangi suçu işlemiştir?
- A)İrtikâp
- B)Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma
- C)Amirin emrine muhalefet
- D)Görevliye mukavemet
- E)Görevini yaptığından suç oluşmamıştır
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve Türk Ceza Kanunu (TCK) uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; şüpheliyi polise teslim etmeden önce tutuklama veya uzun süreli tutma yetkisi yoktur. Kişiyi polise haber vermeden sabaha kadar tutmak, TCK m. 109'da tanımlanan "Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" suçunu oluşturur. Özel güvenlik, sadece yakaladığı kişiye derhal polis çağırmakla yükümlüdür.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) İrtikâp, görevlilerin rüşvet almasıyla ilgilidir; C) Amirin emrine muhalefet, hiyerarşik bir ihlaldir; D) Görevliye mukavemet, direnç göstermekle ilgilidir; E) Suç oluşmamıştır ifadesi, hürriyeti kısıtlamanın ceza gerektirdiği gerçeğiyle çelişir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, şüpheliyi polise teslim edene kadar sadece gözlemleyebilir, ancak hürriyetini kısıtlayarak tutamaz.
Soru 6 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel Güvenlik Görevlisi olarak bir konut sitesinde çalışan Cemil’in acil bir işi çıkmıştır. Hizmet yerinin boş kalmaması için de ikiz kardeşi Veli’ye kimlik kartını vererek yerine nöbete göndermiş Veli de bu kartı kullanarak nöbete başlamıştır. Ancak yapılan denetimde bu durum ortaya çıkmıştır. Özel Güvenlik Görevlisi Cemil 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a göre hangi yaptırıma tabi tutulacaktır?
- A)Özel Güvenlik Kimlik Kartı Valilikçe iptal edilecek ve bir daha özel güvenlik alanında çalışamayacaktır
- B)Valilikçe 1 yıl süreyle özel güvenlik kimlik kartı geçersiz sayılacaktır
- C)Kimlik kartı iptal edilecek ve 1 yıl sonra yeniden özel güvenlik sınavına girecek başarırsa kimliği yenilenecektir
- D)İkaz veya uyarı cezası verilerek görevine devam edecektir
- E)İdari para cezası verilerek görevine devam edecektir
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik kimlik kartını başkasına kullandıran görevli, kimlik kartının valilikçe iptal edilmesine ve bir daha özel güvenlik alanında çalışamamasına neden olur. Bu, kimlik kartını başkasına kullandıranın meslekten men edilmesidir.
Diğer şıklar neden yanlış? B şıkkı, sürenin 1 yıl olması ve kartın geçici olarak geçersiz sayılması kanunda öngörülmemiştir. C şıkkı, 1 yıl sonra sınavla yeniden giriş imkanı kanunda yer almayan bir durumdur. D ve E şıklarında yer alan ikaz, uyarı veya para cezası, bu kadar ağır bir suça (kimlik başkasına kullandırmak) uygulanamaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik kimlik kartını başkasına kullandıran görevlinin kimliği iptal edilir ve bir daha özel güvenlik görevlisi olamaz.
Soru 7 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Ülke içinde genel emniyet ve asayiş işlerinden birinci derecede kim sorumludur?
- A)Emniyet Genel Müdürü
- B)İçişleri Bakanı
- C)Vali
- D)Savunma Bakanı
- E)Başbakan
Çözümü göster — doğru cevap B
Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve 6222 sayılı Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu uyarınca, ülke genelindeki emniyet ve asayiş işlerinden birinci derecede İçişleri Bakanı sorumludur. Bakan, bu görevi doğrudan yürütmekle yükümlü olup, Emniyet Genel Müdürü'ne talimat verir.
Diğer şıkların yanlışlığı: A) Emniyet Genel Müdürü, bakanın talimatıyla işleri yürütür ancak birinci derecede sorumlu değildir. C) Vali, sadece kendi bağlı olduğu il sınırlarında sorumludur. D) Savunma Bakanı, sadece silahlı kuvvetler ve dış güvenlikten sorumludur. E) Başbakan, genel yönetimden sorumludur ancak emniyet işleri doğrudan İçişleri Bakanlığı'nın görev alanındadır.
Bilinmesi gereken kural: Türkiye'de genel emniyet ve asayişten birinci derecede İçişleri Bakanı sorumludur.
Soru 8 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Üniversitede öğrenci yurdunda görevli özel güvenlik görevlisi Kemal, tornavida ile yaralama olayına karışan Eren isimli öğrenciyi yakalamış ve olayda kullanılan tornavidayı emanet altına almıştır. Bu olaydaki özel güvenlik görevlisi Kemal hangi görevini yerine getirmiştir?
- A)Adli görev
- B)Önleyici görev
- C)Özel kolluk görevi
- D)İdari görev
- E)Koruma görevi
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A) Adli görev'dir. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri suçun işlendiği yerin korunması, delillerin toplanması ve şüphelinin yakalanması gibi adli görevleri yerine getirebilir. Kemal, yaralama suçuna karışan şüpheliyi yakalayıp, olaya konu olan tornavidayı delil olarak emanet altına alarak bu madde gereği adli görevini yapmıştır.
Diğer şıklar neden yanlıştır? B) Önleyici görev, suçun işlenmesinin önlenmesine yönelik önlemler almayı ifade eder, olay zaten gerçekleşmiştir. C) Özel kolluk görevi, sadece polis ve jandarma gibi resmi kolluk birlerine aittir, özel güvenlik görevlilerine tanınmamıştır. D) İdari görev, kamu düzenini sağlamakla ilgili yönetim işleridir, suç soruşturması değildir. E) Koruma görevi, belirli bir kişi veya yerin fiziki olarak korunmasını kapsar, suç sonrası delil toplama işlemi değildir.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, suç işlendikten sonra şüpheliyi yakalayıp delili teslim etmek suretiyle kanunen yetkili kılınmış "adli görevi" yerine getirmiş olur.
Soru 9 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Bir alışveriş merkezinde üniformalı koruma köpeği tarafından ısırılan Ayfer Hanımın şikâyet üzerine olay yerine gelen polis memurları, alışveriş merkezinde görevli görev hayvanı idarecisi özel güvenlik görevlisi Tayfun ve koruma köpeğini tespit ederler. 5188 sayılı Kanun kapsamında Polis memurlarınca, bu görevlilerin yasal olarak çalıştıklarını anlayabilmek için bakmaları gereken ilk belge aşağıdakilerden hangisidir?
- A)Görev hayvanı ve idarecisinin il özel güvenlik komisyonu kararınca alışveriş merkezinde görev yapmalarına karar verildiğine dair komisyon kararı
- B)Görev hayvanı ve idarecisinin geçerli kimlik kartlarının olması
- C)Görev hayvanı ve idarecisinin geçerli mali sorumluluk sigortalarının yapılmış olması
- D)Görev hayvanı ve idarecisinin çalıştığı özel güvenlik şirketi ile alışveriş merkezi yönetiminin yapmış olduğu sözleşme
- E)Görev hayvanının aşı kartı
Çözümü göster — doğru cevap A
Doğru cevap A'dır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisi ile görevli hayvanın bir yerde çalışabilmesi için öncelikle İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun onayı gerekir. Polis, görevin yasal dayanağını bu komisyon kararında bulur; diğer belgeler bu onaydan sonra düzenlenir.
Diğer şıkların yanlışlığı: B) Kimlik kartları, komisyon onayına bağlı olarak verilir ve tek başına görev izni değildir. C) Mali sorumluluk sigortası, komisyon kararı sonrası zorunlu bir prosedürdür. D) Şirket ile işveren arasındaki sözleşme, komisyon onayını gerektiren yasal görev izni yerine geçmez. E) Aşı kartı, hayvanın sağlık durumunu gösterir ancak görev yetkisini kanıtlamaz.
Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi ve görevli hayvanın yasal olarak çalışabilmesi için İl Özel Güvenlik Komisyonu'nun yazılı onayı (kararı) en temel ve ilk belgedir.
Soru 10 · 2020/86 · Özel Güvenlik Meslek Bilgisi
Özel güvenlik hizmetleri uygulamasıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A)Kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kuramazlar
- B)Kurum ve kuruluşlar güvenlik şirketlerinden hizmet satın alamazlar
- C)Kurum ve kuruşlar bünyesinde genel kolluk personeli çalıştırabilir
- D)Kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurabildiği gibi hizmet de satın alabilir
- E)Kurum ve kuruşlar güvenlik konusunda genel kollukla iletişim kuramazlar
Çözümü göster — doğru cevap D
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, kurum ve kuruluşlar özel güvenlik birimi kurma veya yetkili bir güvenlik şirketinden hizmet satın alma seçeneklerinden birini seçebilirler. Bu nedenle D şıkkı kanunen doğrudur. A ve B şıkları, kanunun bu esneklik tanınan maddesine açıkça aykırıdır. C şıkkı yanlıştır çünkü genel kolluk personeli özel güvenlik biriminde görev alamaz. E şıkkı da hatalıdır; güvenlik birimleri genel kollukla sürekli iletişim halinde olmalıdır.
Bilinmesi gereken kural: Kurumlar, özel güvenlik ihtiyacını kendi bünyesinde birim kurarak veya yetkili bir şirketten hizmet satın alarak karşılayabilir.