87. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 2. bölüm

Doğru cevap A) Planlı devriyedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, belirli güzergâhlar ve zaman aralıkları belirlenerek yürütülen devriye türü "Planlı Devriye" olarak tanımlanır. Bu yöntem, güvenlik personelinin hareketlerini önceden belirlenen rotalarla kontrol altına alarak, riskli bölgelerin düzenli olarak denetlenmesini sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: Dairesel devriye belirli bir noktayı çevreleyerek yapılır; motorize devriye araç kullanımıyla ilgilidir; geri dönüşlü devriye standart bir teknik terim değildir; olağan devriye ise rutin ve standart kontrol anlamına gelir.

Bilinmesi gereken kural: Belirli güzergâh ve zaman çizelgesine bağlı yürütülen devriye türü Planlı Devriye'dir.

Doğru cevap B (15)'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesi ve ilgili yönetmelik hükümleri gereği, özel güvenlik sorumlusu atanabilmesi için, o yerde en az 15 özel güvenlik görevlisinin görev yapması zorunludur. Bu sayı, sorumlunun denetim yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için kanunla belirlenen asgari personel sayısını ifade eder.

Diğer şıkların yanlış olma nedeni: A şıkkı 10 kişi, C, D ve E şıkları ise 20, 25 ve 30 kişi sayıları kanunda belirtilen 15 kişilik asgari sınırın dışındadır ve sorumluluk ataması için yetersiz veya gereğinden fazladır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik sorumlusu ataması için ilgili yerde en az 15 özel güvenlik görevlisinin çalışması şarttır.

5188 sayılı Kanun'un 7. maddesi (e) bendi, özel güvenlik görevlilerine yangın, deprem gibi afetlerde veya imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme yetkisini vermektedir. Bu yetki, doğrudan yardım (E) görevi kapsamında değerlendirilir. Kanun, özel güvenlik görevlilerinin temel görevlerini "koruyucu", "önleyici" ve "yardım" olarak üçe ayırır; afet durumunda can ve mal güvenliği için müdahale etmek, kanunen tanımlanan yardım görevinin bir gereğidir.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Adli görev, kolluk kuvvetlerine aittir ve özel güvenlik görevlilerine tanınmamıştır. B) İdari görev, idari makamların talimatıyla yürütülen görevlerdir ve bu madde kapsamına girmez. C) Koruyucu görev, suç işlenmesini önlemek veya durdurmakla ilgilidir, afet müdahalesi değildir. D) Önleyici görev, risk analizi ve önlemlerle suç oluşumunu engellemeyi hedefler.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, afet ve imdat durumlarında sadece kanunla belirtilen sınırlı yetkilerle "yardım" görevi yapabilirler.

Doğru cevap A) Yönlendirme personelidir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, kontrol noktasında gelen kişileri güvenlik cihazlarından geçirmeyi sağlayan ve giriş kurallarını bildiren görev, doğrudan "yönlendirme" fonksiyonuna aittir. Bu personel, akışı düzenleyerek güvenliğin sağlanmasına yardımcı olur.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: B şıkkı koruma görevi yapar ancak bu spesifik yönlendirme görevi değildir; C şıkkı kontrol noktasını yöneten ve sorumluluk taşıyan amirdir; D şıkkı devriye görevi yaparak çevreyi denetler; E şıkkı ise sadece kontrol işlemi yapan personeldir.

Bilinmesi gereken kural: Kontrol noktalarında güvenlik cihazlarından geçiş ve kuralların açıklanması görevi, kanunen "yönlendirme personeli"ne aittir.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre Özel Güvenlik Görevlilerinin kimlik sorma yetkisi, sadece A, B, C ve D şıklarında belirtilen; liman, hava meydanı, istasyon ve kapalı devre alanlardaki toplantı gibi belirli yerlerde ve belirli amaçlarla (güvenlik kontrolü) kullanılabilir. Bu alanlar, kanunla özel güvenlik görevlilerinin görev yapabileceği yerler listesinde yer alır. Ancak E) Park şıkkı, kanunda belirtilen özel güvenlik görevlilerinin kimlik sorma yetkisine sahip olduğu yerler arasında yer almaz. Parklar, halkın serbestçe dolaşabildiği açık alanlardır ve özel güvenlik görevlileri buradaki vatandaşlardan rastgele kimlik sorma yetkisine sahip değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: Liman, hava meydanı, istasyon ve toplantı alanları, 5188 sayılı Kanun ve yönetmeliklerle kimlik sorma yetkisinin kullanılabileceği özel güvenlik görevlilerinin görev yapabileceği yerler olarak tanımlanmıştır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunla belirlenen kapalı devre alanlarda ve belirli yerlerde kimlik sorma yetkisine sahiptir; açık ve halka açık parklarda rastgele kimlik soraamazlar.

Doğru cevap D) Kıl'dır. 5188 sayılı Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre kıl, biyolojik delil sınıfına girer; çünkü üzerinde DNA analizi yapılarak şüphelinin kimliği belirlenebilir. Boya, lif ve ilaç fiziksel veya kimyasal delillerdir; para ise suçun konusu veya delil niteliği taşıyabilir ancak biyolojik yapıda değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Boya fiziksel ve kimyasal özellikleri incelenen bir delildir. B) Lif, fiziksel ve mikroskopik inceleme gerektiren bir delildir. C) Para, suçun konusu veya maddi delil olabilir ancak biyolojik değildir. E) İlaç, kimyasal analiz gerektiren bir maddedir.

Bilinmesi gereken kural: Biyolojik deliller, insan veya hayvandan elde edilen ve DNA analizi ile kimlik tespiti mümkün olan kıl, kan, tükürük gibi materyallerdir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Yönetmeliği'ne göre eşkâl tarifinde, kimlik tespiti için kullanılan özelliklerin kalıcı ve değişmez olması gerekir. Öfke durumu geçici bir duygudur; kişi sakinleştiğinde bu durum değişir. Bu nedenle resmi tutanaklarda kalıcı özellik olarak kaydedilemez.

Diğer şıkların yanlışlığı: Yanık izi, kekemelik, dilsizlik ve ten rengi, doğuştan veya kalıcı yaralanmalardan kaynaklanan ve zamanla değişmeyen sabit fiziksel özelliklerdir.

Bilinmesi gereken kural: Eşkâl tarifinde sadece kalıcı ve değişmeyen fiziksel özellikler kullanılmalı, geçici ruh hali veya davranışlar dikkate alınmamalıdır.

Doğru cevap E) Bilirkişi raporu'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) uyarınca, adli makamlarca konuya hakim uzmanlardan hazırlatılan teknik incelemeler "bilirkişi raporu" olarak tanımlanır. Özel güvenlik görevlileri, olay yerinde tutanak tutmakla yükümlü olsa da, hukuki ve teknik uzmanlık gerektiren durumlarda mahkemece atanan bilirkişiler rapor düzenler.

Diğer şıklar neden yanlıştır: Olay raporu görevli tarafından tutulan ilk belgedir; takip ve araştırma raporları genel idari süreçlere aittir; gözlem raporu ise resmi bir bilirkişi belgesi niteliği taşımaz.

Bilinmesi gereken kural: Adli makamlarca uzmanlardan hazırlatılan teknik incelemeler, özel güvenlik görevlisinin kendi hazırladığı olay raporundan farklı olarak "bilirkişi raporu" olarak adlandırılır.

Doğru cevap C'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, telsiz haberleşmesinde güvenlik ve düzen sağlanması için her birim veya görevliye özel kod numaraları atanır. Konuşmalar bu kodlar üzerinden yapılmalı, böylece kimlik ve iletişim hatası önlenir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: A şıkkı, telsizlerde isim ve rütbe yerine kod numarası kullanılması zorunluluğu nedeniyle; B şıkkı, mesajların kısa ve net olması gerektiği için; D şıkkı, sesin net duyulacak düzeyde ayarlanması gerektiği için; E şıkkı ise özel güvenlik görevlilerinin gizli konuşma yapma yetkisinin bulunmadığı ve şifreli iletişim kurma zorunluluğu nedeniyle yanlıştır.

Bilinmesi gereken kural: Telsiz konuşmalarında kimlik doğrulaması için mutlaka belirlenmiş kod numarası kullanılmalı, isim ve rütbe kullanımı yasaktır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, bir binaya sadece yetkili kişilerin giriş-çıkışını sağlamak amacıyla kullanılan sistem kartlı geçiş sistemidir. Bu sistem, yetki kartı olmayanların fiziksel olarak kapıyı açmasını engeller ve giriş kontrolü sağlar.

Diğer şıklar neden yanlıştır? X-ray cihazı ve metal dedektörü, sadece eşya ve kişilerin kontrolü için kullanılan güvenlik ekipmanıdır; giriş kapılarını kilitleyip sadece yetkilileri geçiren bir sistem değildir.

Bilinmesi gereken kural: Kartlı geçiş sistemi yetkisiz girişi fiziksel olarak engelleyen bir erişim kontrol sistemidir; X-ray ve metal dedektörleri ise sadece tespit amaçlı güvenlik donanımlarıdır.