87. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 8. bölüm

Ateşli silahlar için verilen taşıma ruhsatı belgesi, 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanun hükümleri uyarınca 5 yıl süreyle geçerlidir. Bu süre, ruhsatın sona ermesiyle birlikte yeniden başvuru yapılmasını gerektirir.

Diğer şıklar neden yanlış? A) 1 yıl, ruhsat süresini aşırı kısa göstererek mevzuata aykırıdır. B) 2 yıl, kanunda belirtilen 5 yıllık geçerlilik süresini karşılamaz. C) 3 yıl, yasal olarak belirlenen geçerlilik süresinden daha kısadır. D) 4 yıl, kanunla öngörülen 5 yıllık süreyi tam olarak karşılamaz.

Bilinmesi gereken kural: Ateşli silah taşıma ruhsatları kanunen 5 yıl süreyle geçerlidir ve bu süre dolduğunda yenilenmesi zorunludur.

Doğru cevap C) Namlu'dur. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, mermi ve saçmaları uzak mesafelere gönderen silahın ana parçası namludur; bu parça ateşleme sırasında mermiyi yönlendirerek hedefe ulaştırır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Çerçeve, silahın ana gövdesini oluşturur ancak mermiyi fırlatmaz. B) Şarjör, mermileri depolar ve besler, ateşleme görevi yoktur. D) Fişek yatağı, mermiyi namluya yerleştirir ancak fırlatmaz. E) Tırnak ise şarjörün boşaltılmasını sağlayan bir mekanizmadır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın mermiyi hedefe doğru fırlatan ve yönlendiren parçası namludur.

Doğru cevap A) Arpacık'tır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile atış talimatları gereği, silahla nişan alma sırasında en kritik unsur aracıktır. Aracığın doğru hizalanması, nişangahın hedefle tam örtüşmesini sağlar; bu da isabet ihtimalini doğrudan etkiler.

Diğer şıklar neden yanlıştır: B şıkkındaki "Atış hocası" bir kişi unvanıdır, nişan elemanı değildir. C şıkkındaki "Hedef" nişan alınan nesnedir, nişan alma mekanizmasının bir parçası değildir. D şıkkındaki "Tabanca" silahın kendisidir, nişan alma detayı değildir. E şıkkındaki "Gez" ise nişangahın bir parçasıdır ancak aracığın hizalanması kadar belirleyici değildir.

Bilinmesi gereken kural: Silahla isabet sağlamak için nişangahın (gez ve aracığın) hedefle tam hizalanması şarttır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, silahın güvenli ve etkili çalışması için mekanik bütünlüğün şart olduğunu belirtir. Soruda "ateş almama" durumu sorulmaktadır. Tetik arızası (A), fişek arızası (B), iğne kırılması (D) ve yanlış fişek kullanımı (E), ateşleme mekanizmasını veya patlama döngüsünü doğrudan engelleyen yaygın nedenlerdir. Ancak C şıkkı olan "tırnak" (silahın nişangahı veya nişan alma kısmı), ateşleme mekanizmasıyla doğrudan ilişkili bir parça değildir; arızalı olsa bile silahın ateş almasını engellemez. Bu nedenle, ateş almama nedenleri arasında yer almayan tek seçenek C'dir.

Diğer şıklar: A, B, D ve E şıkları, silahın ateş almasını doğrudan engelleyen mekanik veya kimyasal arızalardır.

Bilinmesi gereken kural: Silahın ateş almaması, tetik, iğne veya fişek gibi ateşleme mekanizması parçalarındaki arızalardan kaynaklanır; nişangah (tırnak) arızası ateşlemeyi engellemez.

5188 sayılı Kanun ve Özel Güvenlik Görevlilerinin Silah Kullanımı Yönetmeliği gereği, ateş etme talimatı verilen veya gerekli görülen durumlarda, nişangahın (gez ve arpacık) net, hedefin ise bulanık olması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, nişangahın odak noktası olması ve gözün hedefe değil nişangaha odaklanarak hatayı minimize etmesini sağlar.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı nişangahı bulanıklaştırarak isabeti engeller; B şıkkı hedefi bulanıklaştırarak nişangahı netleştirmemiştir; C şıkkı hedefi netleştirerek nişangahı bulanık yapar; D şıkkı ise hedef ve arpacığı netleştirerek gözün odak noktasını bozar.

Bilinmesi gereken kural: Ateş ederken gözünüzü hedefe değil, netleşmiş nişangahınıza (gez ve arpacık) odaklayın.

Doğru cevap B şıkkıdır. Fişek, 5188 sayılı Kanun ve ilgili teknik yönetmeliklere göre; kovan, barut, kapsül ve çekirdekten oluşur. Çap, fişeğin bir parçası değil, ateşli silahın namlu çapını belirleyen ve fişeğin uyması gereken ölçüdür.

Diğer şıkların yanlışlığı: Barut, patlama enerjisini sağlayan temel yakıt olduğu için fişekte bulunur. Çekirdek, mermi olarak kullanılan atılan cisimdir ve fişek içinde yer alır. Kapsül, barutu ateşlemek için kullanılan patlayıcı bileşendir. Kovan ise tüm bu parçaları bir arada tutan dış kabuktur.

Bilinmesi gereken kural: Fişek; kovan, barut, kapsül ve çekirdekten oluşur; çap ise silahın namlu ölçüsüdür, fişek parçası değildir.

6136 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca, ateşli silah ruhsatı alacakların en az 21 yaşını doldurmuş olması zorunludur. Bu yaş sınırı, kişinin psikolojik ve fiziksel olgunluğunun tam olarak oturması ve silahın sorumluluğunu taşıyabilecek düzeye gelmesi amacıyla kanun koyucu tarafından belirlenmiştir. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) 15 yaş, kanunen belirlenen asgari yaş sınırının çok altındadır ve ruhsat verilemez. B) 18 yaş, oy verme veya ehliyet alma yaşı olsa da ateşli silah ruhsatı için yetersizdir. C) 20 yaş, kanunda belirtilen 21 yaş sınırından bir yaş eksiktir. E) 25 yaş, kanunen istenen 21 yaş sınırından fazladır ve gereksiz bir kısıtlama yaratır.

Bilinmesi gereken kural: Ateşli silah ruhsatı alabilmek için 6136 sayılı Kanun'a göre kesinlikle 21 yaşını doldurmuş olmak gerekir.

Doğru cevap C) Yukarı arpacık'tır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler, ateşli silahların güvenli ve etkin kullanımını düzenlerken, nişan hatası oluşumunu fizik kuralları ve silah talimatları çerçevesinde açıklar. Görselde gez ve arpacık hizası, nişangahın hedefin üzerinde kalmasıyla "yukarı arpacık" hatası oluşur; bu durum mermi yörüngesinin hedefin üstünden geçmesine ve vurulmak istenen noktanın üzerine çıkmasına neden olur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı mermiyi hedefin altına düşürür; B ve D şıkları mermiyi sırasıyla sola ve sağa kaydırır; E şıkkı ise çapraz bir sapma yaratır.

Bilinmesi gereken kural: Nişangah hizası hedefin üzerindeyse mermi hedefin üstüne, altındaysa altına düşer.

Doğru cevap D) Sürgü'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler ile silahların teknik yapısı gereği, gez ve arpacık tabancaların namlu üzerindeki hizalama ve nişan alma işlevini yerine getiren ana parça sürgüdür. Sürgü, mermiyi namluya sokar ve geri tepmeyi kontrol ederken aynı zamanda nişangahı da taşır.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: A) İğne mekanizması sadece mermi kapağını ateşleyen parçadır. B) Namlu merminin dışarı atıldığı boru kısmıdır, gez ve arpacık buraya monte edilmez. C) Şarjör mermileri depolayan ve besleyen silindirli parçadır. E) Gövde ise tüm parçaları bir arada tutan ana iskelettir.

Bilinmesi gereken kural: Gez ve arpacık, tabancanın sürgü üzerinde bulunan ve nişan almayı sağlayan optik parçalardır.

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik kurallarına göre, sürgünün geriye gitmesi için gerdelin (sürgü kilidi) fişeğin arkasını iterek sürgüyü geriye itmesi gerekir. Gerdel arızalıysa sürgü geriye gidemez ve açıkta kalmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Yay kırık olsa da sürgü geri gider, sadece kapanmaz. B) Horoz kırık atış yapmaz ama sürgü hareket eder. C) Tırnak kırık fişek çıkarılamaz ama sürgü geri gider. D) Fişek arızalı atış yapmaz ama sürgü geriye gider.

Bilinmesi gereken kural: Silahın sürgüsü geriye gitmezse, atış yapılamaz ve sürgü açıkta kalmaz; bu durum genellikle gerdelin arızasından kaynaklanır.