87. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Silah Bilgisi — 9. bölüm

Doğru cevap A) Çıkarıcı yıldızı'dır. 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, toplu tabancalarda boş kovanın atılması işlemi, ateşleme sonrası kovanın geri çekilerek dışarı atılmasını sağlayan mekanizma ile gerçekleşir. Bu görevi üstlenen parça, kovanın kovan yuvasından dışarı itilmesini sağlayan çıkarıcı yıldızıdır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B) Top yuvaları sadece mermiyi tutar; C) Tırnak kovanı tutar ama çıkarmaz; D) Horoz örsü ateşleme mekanizmasıdır; E) Top kilidi ise kovanın yerinde kalmasını sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Toplu tabancalarda boş kovanın dışarı atılma görevi, kovanı iten ve çıkaran parça olan çıkarıcı yıldızına aittir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, silahın güvenli ve işlevsel olması zorunludur. İğne kırık olan bir silahta, fişek kapağındaki kumpas (kapsül) patlatmak için gerekli darbe iletim mekanizması bozulmuştur. Bu durum, TCK ve CMK'daki silah kullanma kuralları çerçevesinde silahın "ateş etme" fonksiyonunu tamamen ortadan kaldırır; bu nedenle silah fişek atamaz ve ateşleme yapmaz.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Yay mekanizması tetik ve iğne ile doğrudan ilişkili olmayabilir; B) Fişek yatağına fişek sürülebilir ancak patlama gerçekleşmez; C) Tetik mekanizması fiziksel olarak bozulmamışsa çalışabilir; D) Namludan boş kovan atılması, silahın boş kovanı dışarı atma mekanizmasına bağlıdır, iğne kırıklığı bunu engellemez.

Bilinmesi gereken kural: İğne kırık silahlar, kumpas patlatma fonksiyonu kaybettiği için tamamen ateş edemez ve güvenli bir şekilde kullanılamaz.

Doğru cevap C) Hatve'dir. 5188 sayılı Kanun ve silah teknik yönetmeliklerine göre, namludaki yiv ve setler, mermi çekirdeğine dönme hareketi vererek isabeti artırır. Bir fişek çekirdeğinin namlu içinde bir tam tur (360 derece) dönmesi için kat ettiği mesafeye hatve adı verilir. Bu mesafe, mermiye verilen dönme hızını belirleyen temel parametredir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) Rayyür, namlu içindeki yiv ve setlerin oluşturduğu izdir; B) Çap, namlunun iç çapıdır; D) Set, yivlerin arasındaki düz kısımdır; E) Namlu ise silahın ateşleme borusudur.

Bilinmesi gereken kural: Bir mermi namluda bir tam tur dönerken kat ettiği mesafeye "hatve" denir ve bu değer mermiye dönme hızı kazandırır.

Doğru cevap D şıkkıdır (45 derece). Özel Güvenlik Görevlilerinin silah kullanma ve taşıma kuralları 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerle belirlenmiştir. Atış esnasında veya dinlenirken tabancanın namlusunun yere 45 derece açıyla tutulması, olası bir kazayla silahın yanlışlıkla ateş alması durumunda mermi yere saplanarak geri tepme veya yaralanma riskini en aza indiren güvenli bir pozisyondur. Bu açı, namlunun yukarı veya aşağı bakmasını engelleyerek çevre güvenliğini sağlar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıklarındaki açılar (15, 25, 35 ve 55 derece) mevzuatta belirtilen standart güvenlik açısı olmadığı için yanlış kabul edilir.

Bilinmesi gereken kural: Atış sırasında veya dinlenirken tabanca namlusu yere 45 derece açıyla tutulmalıdır.

MP5 makineli tabancalarda kabza grubu üzerindeki işaretler ateşleme modunu belirler. Doğru cevap A) ETS'tir. Bu harfler, 5188 sayılı Kanun ve silah yönetmeliklerine göre, silahın "Emniyet" (E), "Tek Atış" (T) ve "Sürekli Ateş" (S) modlarını temsil eder. Bu işaretler, görevlinin silahı güvenli bir şekilde kullanabilmesi ve mevzuata uygun olarak ateş etme ayarlarını yapabilmesi için zorunlu bir teknik bilgiyi oluşturur.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B) MKE, silahın üreticisini (Makine ve Kimya Endüstrisi) belirtir, ateşleme modu değildir. C) SEMİ, "Semi" (yarı otomatik) kelimesinin kısaltması olup MP5'in standart işaretleme sistemi değildir. D) NİM, bu silah modelinde kullanılan standart bir ateşleme modu kısaltması değildir. E) SAFE, İngilizce "Güvenli" anlamına gelse de MP5'in Türkçe standart işaretleme sistemi "ETS"tir.

Bilinmesi gereken kural: MP5 makineli tabancalarda ateşleme modları kabza üzerinde E (Emniyet), T (Tek atış) ve S (Sürekli ateş) harfleriyle belirtilir.

Doğru cevap E şıkkı olan 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'dur. Bu kanun, ateşli silah bulundurma, taşıma ve ruhsatlandırma işlemlerinin temel dayanağını oluşturur. Özel Güvenlik Görevlileri Kanunu (5188 sayılı) ise görevlilerin silah kullanma usul ve esaslarını düzenler; ruhsatın kendisi 6136 sayılı kanuna dayanır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A) 1402 sayılı kanun Askeri Ceza Kanunu'dur ve sivil ruhsatla ilgisi yoktur. B) 2559 sayılı kanun Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu'dur. C) 3201 sayılı kanun Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun'dur. D) 5188 sayılı kanun Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'dur.

Bilinmesi gereken kural: Ateşli silah ruhsatı almanın yasal dayanağı 6136 sayılı kanundur, 5188 sayılı kanun ise özel güvenlik görevlisinin bu silahı nasıl kullanacağını düzenler.

Doğru cevap B) Rayyür'dür. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili teknik mevzuata göre, mermi çekirdeği yiv ve setler arasından geçerken namlu yüzeyine bıraktığı izlere rayyür denir. Bu iz, mermi çekirdeğinin namlu içindeki dönüşü ve sürtünmesi sonucu oluşur ve balistik incelemede silahın kimliğini tespit etmek için kullanılır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) "İz" çok genel bir kavramdır ve yiv-set izine özgü teknik terim değildir. C) "Leke" genellikle mermi veya kovanın dış yüzeyinde görülen dış etkenlere bağlı izlerdir. D) "Kir" namlu kirliliğini ifade eder, balistik iz değildir. E) "Çekirdek izi" teknik olarak kullanılan doğru terim değildir.

Bilinmesi gereken kural: Mermi çekirdeği namludaki yiv ve setlerden geçerken bıraktığı özel sürtünme izine teknik olarak "rayyür" denir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, ateşlenmemiş fişeklerin güvenli bir şekilde bekletildiği bölgeye Hazne denir. Bu alan, silahın ateşleme mekanizmasından bağımsız olarak fişeklerin depolandığı kısımdır ve güvenlik kurallarına göre atış sırası gelene kadar burada bekletilir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı boşalan kovanın düştüğü yerdir, B şıkkı fişeklerin ateşleme odasına girdiği yerdir, C şıkkı şarjörün iç mekanizmasıdır, E şıkkı ise şarjörün kendisine ait bir yuvarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Fişekler ateşlenmeden önce silahın haznesinde bekletilir ve bu durum güvenlik prosedürlerinin temelidir.

Doğru cevap D) Balistik'tir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, silahların çalışma prensipleri, mermilerin hareket yörüngesi ve etkileri balistik biliminin temel konusudur. Bu bilim dalı, fişek ve çekirdeklerin iç, dış ve son balistik özelliklerini inceler.

Diğer şıkların yanlışlığı: A) Kriminoloji suçun nedenlerini ve suçluyu inceler; B) Kriminilastik var olmayan bir terimdir; C) Olay yeri inceleme, delillerin toplanma yöntemidir; E) Toksikoloji ise zehir ve kimyasal maddelerin etkilerini araştırır.

Bilinmesi gereken kural: Balistik, mermilerin hareketini ve silahların çalışma prensiplerini inceleyen temel silahlı güvenlik bilimidir.