89. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 10. bölüm

Doğru cevap E'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca öncü istihbaratın temel amacı, VIP'in güvenliğini sağlamak, olası tehditleri önlemek ve acil durum planlaması yapmaktır. Hastaneler (A), güzergâhlar (B), program detayları (C) ve boğma noktaları (D), fiziksel güvenlik ve acil müdahale için hayati öneme sahiptir. Ancak kan grubu bilgisi (E), tıbbi acil durumlar dışında koruma operasyonunun planlanması ve yürütülmesi için yasal bir gereklilik veya standart bir güvenlik prosedürü değildir; bu veri, koruma görevlisinin yetki ve sorumluluk alanı dışındadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında güvenliğin sağlanması için zorunlu olan fiziksel ve operasyonel analiz unsurlarıdır.

Bilinmesi gereken kural: Öncü istihbarat, fiziksel güvenlik ve acil durum planlamasına odaklanır; tıbbi kan grubu bilgisi koruma planının yasal bir gereği değildir.

5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre özel güvenlik görevlileri, genel kolluk güçlerinin nezaretinde ve talimatı doğrultusunda hareket eder. Doğru cevap A'dır; çünkü kanun, özel güvenlik görevlilerinin sadece "müsabaka güvenliği" gibi özel durumlarda ve polis nezaretinde üst araması yapmalarına izin vermektedir. Bu yetki, genel kolluğun denetiminde sınırlı olarak tanınmıştır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? B şıkkı yanlıştır çünkü suçluları mahkemeye sevk etme yetkisi sadece savcı ve hakimlere aittir. C şıkkı yanlıştır çünkü ifade alma yetkisi kolluk ve savcılık makamına aittir, özel güvenlik görevlisine tanınmamıştır. D şıkkı yanlıştır çünkü olay yerindeki delilleri toplamak ve incelemek genel kolluğun görev alanındadır. E şıkkı yanlıştır çünkü trafik cezası kesme yetkisi sadece trafik polisi ve ilgili idari makamlara aittir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, kanunla açıkça belirtilen ve polis nezaretindeki sınırlı yetkiler dışında hiçbir kolluk yetkisini tek başlarına kullanamazlar.

Doğru cevap D'dir. Suikastlar, 5188 sayılı Kanun ve genel güvenlik ilkeleri çerçevesinde, hedefin itibarını zedeleyerek toplumsal huzuru bozmak veya siyasi amaçlara ulaşmak için planlanır. Suikastın temel amacı, hedefi "sevilen ve sayılan" bir konuma getirmek değil, aksine onu ortadan kaldırarak korku ve istikrarsızlık yaratmaktır. Bu eylem, TCK ve PVSK hükümlerine göre en ağır suçlardan biri olup, hedefin halk nezdindeki saygınlığını yok etmeyi hedefler.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve E şıkları, suikastların siyasi kargaşa yaratma, halkı galeyana getirme ve örgüt propagandası yapma gibi yaygın amaçlarını doğru ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Suikastların amacı hedefin itibarını zedeleyip toplumsal huzuru bozmaktır, onu yüceltmek değil.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre seyyar fiziki güvenlik engelleri, taşınabilir ve gerektiğinde yerleştirilip kaldırılabilen araçlardır. İstinat duvarları ise kalıcı, sabit ve inşaat niteliği taşıyan yapılar olduğu için "seyyar" kategorisine girmez; bunlar sabit fiziki güvenlik önlemleridir. Diğer şıklar (A, C, D, E) ise paravanlar, şeritler, zincir ve kordonlar gibi kolayca taşınıp kurulan seyyar engellerdir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, 5188 sayılı Kanun kapsamında seyyar fiziki güvenlik engelleri olarak tanımlanan taşınabilir unsurlardır.

Bilinmesi gereken kural: İstinat duvarları kalıcı sabit yapılar olup seyyar fiziki güvenlik engeli değildir.

Doğru cevap B şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; emniyet ve asayiş konularında tek yetkili olan Genel Kolluk'tur. Özel güvenlik, sadece görev alanındaki kamu güvenliğini tamamlayıcı nitelikte olup, genel kolluk tarafından denetlenir ve sorumluluk taşır.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı doğrudur çünkü kamu güvenliği genel kolluğun temel sorumluluğudur. C şıkkı doğrudur çünkü özel güvenlik, genel kolluğu tamamlayıcı bir rol üstlenir. D şıkkı doğrudur çünkü özel güvenlik görevlileri sadece sınırları belirlenmiş alanlarda görev yapar. E şıkkı doğrudur çünkü genel kolluk, özel güvenlik görevlilerinin çalıştığı alanlarda da sorumluluk taşır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, emniyet ve asayiş konusunda Genel Kolluk ile eşit yetkiye sahip değildir ve tek yetkili değildir.

Doğru cevap E şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlileri kimlik sorma, zor kullanma, yakalama ve arama gibi yetkileri yalnızca suçüstü hâlinde ve genel kolluğun denetiminde sınırlı olarak kullanabilirler. Ancak telefon dinleme, 5188 sayılı Kanun ve 5237 sayılı TCK'ya göre sadece savcılık veya mahkeme kararıyla ve özel kolluk birimlerinin (Emniyet, Jandarma) yetkisinde olan bir müdahale yöntemidir. Özel güvenlik görevlilerinin bu yetkisi kesinlikle bulunmamaktadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A şıkkı suçüstü hâlinde kimlik sorma yetkisi vardır; B şıkkı zor kullanma yetkisi kanunla tanımlanmıştır; C şıkkı suçüstü yakalama yetkisi mevcuttur; D şıkkı ise suçüstü hâlinde arama yapılabilir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin telefon dinleme gibi gizli izleme yetkisi yoktur; bu sadece genel kolluğun ve mahkeme kararıyla uygulanabilir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlisinin terk edilmiş veya bulunmuş eşya üzerinde yakalama, kullanma, saklama veya zor kullanma gibi yetkileri bulunmamaktadır. Bu tür eşyalar, görevlinin sadece emanete alıp yetkili makamlara (polis, jandarma vb.) teslim etme yükümlülüğü vardır. Eşyanın muhafazası ve devri, görevlinin yetki sınırları içinde kalmalı ve derhal ilgili mercilere bildirilmelidir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı (Yakalama) sadece suçüstü halinde şüpheli kişiye uygulanır, eşyaya değil; B şıkkı (Kullanma) ve D şıkkı (Saklama) yetki dışıdır; E şıkkı (Zor kullanma) ise sadece kanuni şartlar oluştuğunda ve kişiye karşı kullanılır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, bulduğu eşyayı kendi tasarrufuna bırakamaz, derhal yetkili makamlara teslim etmek için emanete almalıdır.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin uyuşturucu ve uyarıcı maddelerle ilgili temel bilgi sahibi olması zorunludur. Soruda tanımlanan, MDMA (3,4-metilen dioksiamfetamin) aktif maddeli, uyku ve açlık gibi hayati ihtiyaçları engelleyerek vücudun dengesini bozan madde Extacy'dir. Bu madde, merkezi sinir sistemini aşırı uyararak "beyin" üzerinde yoğun etki gösterir ve 5188 sayılı Kanun gereği görevlilerin bu maddeleri tanıması ve önlem alması beklenir.

Diğer şıklar neden yanlıştır: Morfin ve Kodein ağrı kesici, Eroin ise ağır bir uyuşturucu olup MDMA türevi değildir; Esrar ise marihuana bitkisinden elde edilen farklı bir uyuşturucudur.

Bilinmesi gereken kural: MDMA içeren Extacy, merkezi sinir sistemini (beyni) aşırı uyararak hayati dengenin bozulmasına neden olan amfetamin türevi bir uyuşturucudur.

Doğru cevap D şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca özel güvenlik görevlilerinin yetkileri sınırlıdır; kişileri sorguya çekmek yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Özel güvenlik görevlileri, kanunla belirtilen hallerde kimlik sorma, detektörle arama veya eşyayı X-ray cihazından geçirme gibi güvenlik önlemlerini alabilirler. Ancak, bir kişiyi zorla durdurup sorgulamak, onu tutuklamak veya ifade almaya çalışmak suç teşkil eder ve yetki dışıdır.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Kanun, belirlenen etkinliklerde kimlik sormayı yetki olarak tanımlar. B) Duyarlı kapıdan geçirme, güvenlik kontrolü kapsamında yasal bir işlemdir. C) Detektörle üst arama, kanunen izin verilen güvenlik önlemlerindendir. E) Eşyaların X-ray cihazından geçirilmesi, yetkili bir güvenlik kontrolüdür.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri sadece güvenlik kontrolü yapar, kolluk gibi sorgu veya tutuklama yetkisine sahip değildir.

Doğru cevap A) Kardiyoloji'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlisi adaylarının sağlık raporunda Psikiyatri, Nöroloji, Kulak Burun Boğaz ve Göz branşları zorunlu olarak yer almalıdır. Bu branşlar, görevin gerektirdiği fiziksel ve zihinsel yeterliliği belirlemek için kanunen öngörülmüştür. Ancak Kardiyoloji branşı, özel güvenlik görevlisi olmak için gereken standart sağlık raporunda yer alan zorunlu branşlar arasında bulunmamaktadır.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: B şıkkı, adayın ruh sağlığının ve karar verme yetisinin değerlendirilmesi için zorunludur; C şıkkı, nörolojik bozuklukların tespit edilmesi için zorunludur; D şıkkı, işitme ve denge fonksiyonlarının kontrolü için zorunludur; E şıkkı ise görme keskinliğinin ve renk algısının değerlendirilmesi için zorunludur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik sağlık raporunda psikiyatri, nöroloji, kulak burun boğaz ve göz branşları zorunludur, kardiyoloji branşı ise bu listede yer almaz.