89. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 11. bölüm

Doğru cevap D (120 saat)'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, silahlı özel güvenlik görevlisi olmak isteyen adayların, temel eğitim süresine ek olarak silahlı eğitim kapsamında en az 120 saat teorik ve uygulamalı ders alması zorunludur. Bu süre, silah kullanımı, güvenlik ilkeleri ve yasal yetkiler gibi konuları kapsar.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları, yönetmelikte belirtilen yasal minimum eğitim süresi olan 120 saati karşılamadığı veya gereğinden fazla gösterdiği için hatalıdır.

Bilinmesi gereken kural: Silahlı özel güvenlik görevlisi olmak için temel eğitim süresine ek olarak yasal olarak en az 120 saatlik silahlı eğitim almak şarttır.

Doğru cevap B şıkkıdır çünkü 5188 sayılı Kanun, yabancıların Türkiye'de özel güvenlik hizmeti verebilmesini "mütekabiliyet" (karşılıklılık) şartına bağlar; yani tamamen yasaklamaz. Yabancı şirketin kendi ülkesinde Türk vatandaşlarına aynı imkânı tanıması (A, C, E şıkları) ve Dışişleri Bakanlığı onayı (D şıkkı) yasal zorunluluktur.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C ve E şıkları kanunda belirtilen karşılıklılık ilkesini doğru ifade ederken, D şıkkı prosedürü doğru belirtir; ancak B şıkkı, karşılıklılık sağlandığı takdirde faaliyet gösterebileceklerini söyleyerek kanuna aykırı bir mutlak yasak iddia eder.

Bilinmesi gereken kural: Yabancılar, kendi ülkelerinde Türk vatandaşlarına özel güvenlik hizmeti verme imkânı tanıyorsa, karşılıklılık ilkesi gereği Türkiye'de de faaliyet gösterebilirler.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, alarm izleme merkezini; konut, işyeri ve tesislerin güvenliğini sağlamak amacıyla teknik donanım kullanarak bunları izleyen işletmeler olarak tanımlar. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A) Haber merkezi, sadece bilgi iletimini yapan birimdir, teknik izleme yapmaz. B) Polis ve Jandarma, kamu güvenlik birimleridir, özel güvenlik firması değildir. C) Koordinasyon harekât merkezi, kriz anlarında operasyonel komuta birimidir. E) AFAD, afet ve acil durum yönetimi yapan kamu kurumudur.

Bilinmesi gereken kural: Alarm izleme merkezi, özel güvenlik firmaları tarafından kurulan ve teknik cihazlarla 7/24 izleme yapan özel bir işletmedir.

Doğru cevap A şıkkıdır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, silahsız özel güvenlik görevlisi olmak için en az ortaöğretim (lise) mezunu olmayı şart koşmamaktadır; bu şart sadece silahlı özel güvenlik görevlileri için geçerlidir. Silahsız görevlilerde eğitim şartı bulunmamaktadır.

Diğer şıkların yanlışlığı: B şıkkı, temel eğitimi silahsız görevliler için de zorunludur; C şıkkı, 18 yaşını doldurmak tüm özel güvenlik görevlileri için ortak şarttır; D şıkkı, fiziki ve ruhi engelin olmaması görevin gereği olarak zorunludur; E şıkkı, devletin güvenliğine karşı suçlardan hüküm giymek tüm özel güvenlik görevlileri için yasaktır.

Bilinmesi gereken kural: Silahsız özel güvenlik görevlisi olmak için lise diploması şartı aranmaz, ancak temel eğitim ve 18 yaş şartı vardır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca Özel Güvenlik Görevlisi (ÖGG), sadece "adli arama" yetkisine sahip değildir; bu yetki sadece kolluk kuvvetlerine aittir. Ancak soruda belirtilen "suç işledikten sonra şüpheliyi arama" durumu, kolluğun devraldığı veya özel güvenlik görevlisinin kolluğun emrinde ve gözetiminde gerçekleştirdiği bir adli arama işlemidir. ÖGG, kendi başına adli arama yapamaz, ancak suç işlendiği an veya hemen sonrasında şüpheliyi kollukça yakalanana kadar kontrol edebilir veya kollukça emir verilirse bu sürece dahil olabilir. Diğer şıklar (A, B, C, E) ise ÖGG'nin görev alanına giren "güvenlik arama" veya "kontrol" işlemleridir; bunlar adli arama değil, güvenlik amaçlı önlemlerdir. Boş ve harabe yerleri kontrol etme (C) de güvenlik görevi kapsamındadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisi, kolluk emri olmadan asla adli arama yapamaz; sadece güvenlik amaçlı kontrolleri yapabilir.

Doğru cevap E şıkkıdır. Özel güvenlik görevlileri, şüpheliyi polise haber vermeden ve yasal bir tutanak tutmadan sabaha kadar tutarsa, 5237 sayılı TCK'nın 109. maddesi gereği "Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" suçunu işlemiş olurlar. 5188 sayılı Kanun, özel güvenlik görevlilerine insan hakları ve temel hak ve özgürlükleri kısıtlayacak yetkiler vermez; tutuklama veya gözaltı yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine aittir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları, sorunun suç tanımını değil, izin mercilerini veya görev tanımlarını içeren hatalı ve alakasız ifadelerdir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, şüpheliyi polise teslim edene kadar sadece gözlemleyebilir, ancak asla hürriyetini kısıtlayamaz veya tutamaz.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereği, özel güvenlik şirketlerinin faaliyet izni İçişleri Bakanlığı tarafından verilir. Bakanlık, şirketin teknik ve mali yeterliliğini denetleyip onaylar.

Diğer şıklar neden yanlış? A) Valilikler, sadece personel ve araç ruhsatlarını düzenler, şirketin genel faaliyet iznini vermez. C) Kaymakamlıkların bu konuda yetkisi bulunmamaktadır. D) Milli Savunma Bakanlığı, sadece silahlı kuvvetler ve savunma sanayi ile ilgilenir. E) Ticaret Odaları şirket kuruluşunu onaylar ancak özel güvenlik faaliyet izni vermez.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik şirketlerinin faaliyet izni yetkisi sadece İçişleri Bakanlığı'na aittir.

Doğru cevap C şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, özel güvenlik görevlileri kişi koruma ve para ve değerli eşya nakli görevlerinde silahlı olarak görev yapabilirler. Bu iki alan, silahlı görevin doğrudan kanunla izin verilen istisnai halleridir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri şunlardır: I ve III numaralı yerler (sağlık tesisleri ve spor müsabakaları) kanunen silahlı görev yapılmasına izin verilmeyen alanlardır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, sadece kanunda açıkça belirtilen kişi koruma ve para nakli görevlerinde silahlı olarak çalışabilirler.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre, sınavda başarısız olan adaylar, bir sonraki sınava girebilmek için yeniden özel güvenlik eğitimine katılmak zorundadır. Ancak, bu eğitim kursuna devam etmeksizin, adayların bir yıl içinde toplam 4 kez sınava girme hakkı bulunmaktadır. Bu kural, adayların sürekli ve gereksiz sınavlara girmesini önlemek amacıyla getirilmiştir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B, C ve E şıkları, kanunda belirtilen maksimum 4 sınava girme hakkı limitini aşan veya eksik gösteren hatalı sayılardır.

Bilinmesi gereken kural: Sınavda başarısız olan adaylar, yeniden eğitim almadan bir yıl içinde en fazla 4 kez sınava girebilir.

Doğru cevap B şıkkıdır. 5188 sayılı Kanun'a göre Özel Güvenlik Komisyonu, Vali yardımcısının başkanlığında İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı ve Ticaret/Sanayi Odası temsilcilerinden oluşur. Kanun, komisyonun yapısında Milli Eğitim Müdürlüğü'nün yer almasını öngörmediği için bu şık yanlıştır. Diğer şıklar ise kanunla belirlenen zorunlu üyelerdir: A, C, D ve E şıkları komisyonun yasal üyeleridir.

Bilinmesi gereken kural: Özel Güvenlik Komisyonu, sadece güvenlik ve ticari sektör temsilcilerinden oluşur; eğitim kurumları bu kurulda yer almaz.