89. Dönem Özel Güvenlik Sınavı Soruları ve Cevapları — Özel Güvenlik Meslek Bilgisi — 12. bölüm

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesi uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin göreve başlaması veya görevden ayrılması durumunda bu durum, görevin yapıldığı ilin valiliğine 15 gün içinde bildirilmesi zorunludur. Bu süre, görevin yasal denetim altında tutulması ve kayıt sisteminin güncel kalması için kanunen belirlenmiştir.

Diğer şıkların yanlışlığı: 7, 10, 20 ve 30 gün süreleri kanunda belirtilen yasal bildirim süresi ile uyuşmamaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin işe giriş ve çıkış bildirimleri, 5188 sayılı Kanun gereği mutlaka 15 gün içinde valiliğe yapılmalıdır.

Doğru cevap D'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler uyarınca, özel güvenlik görevlilerinin görev yapacağı alanı belirlemek ve zorunlu hallerde bu alanı genişletmek Özel Güvenlik Komisyonu'nun yetkisindedir. Komisyon, bu kararları verirken güvenlik risklerini ve kamu düzenini değerlendirir.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: A, B ve C şıkları, Emniyet, Sahil Güvenlik ve Jandarma'nın görev alanlarını belirleme yetkisinin özel güvenlik hizmetlerinde doğrudan bu kurumlarda olmadığını, bu işin komisyon tarafından yürütüldüğünü gösterir; E şıkkı ise Başsavcılığın bu tür operasyonel alan belirleme yetkisinin bulunmadığını ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlilerinin çalışacağı alanı belirleme ve genişletme yetkisi, 5188 sayılı Kanun gereği Özel Güvenlik Komisyonu'na aittir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri görev yaptıkları ilin sınırları içinde Valinin amirliğindedir. Vali, o ilin en yüksek mülki amiri olarak özel güvenlik görevlilerinin görevlendirilmesi, denetimi ve disiplin işlemlerinden sorumludur.

Diğer şıkların yanlışlığı: Emniyet Genel Müdürü ve İl Emniyet Müdürü sadece kolluk birimlerinin amiridir; Garnizon ve Alay Komutanları ise sadece askeri birimlerin yöneticisidir.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri, görev yaptıkları ilde Vali'nin emir ve talimatlarına tabidir.

Doğru cevap D'dir. 5237 sayılı TCK Madde 25'e göre meşru savunma, suçun hukuka aykırılık unsurunu ortadan kaldırır; bu nedenle işlem ceza sorumluluğu doğurmaz.

Diğer şıklar neden yanlıştır? A şıkkı, bilinçli alkol alımı ceza sorumluluğunu kaldırır; B şıkkı haksız tahrik ceza indirimi sebebidir, sorumluluğu tamamen yok etmez; C şıkkı hata, bazen sorumluluğu kaldırır ancak her zaman değil ve meşru savunma kadar kesin bir istisna değildir; E şıkkı akrabalık ise sadece bazı suçlarda ceza indirimi sağlar.

Bilinmesi gereken kural: Meşru savunma, hukuka aykırılığı tamamen yok ederek ceza sorumluluğunu ortadan kaldıran tek genel istisnadır.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmeliklere göre, özel güvenlik görevlisinin mesai saatlerini tek başına belirleme yetkisi yoktur; bu yetki işveren tarafından belirlenir. Görevli, iş sözleşmesi ve işyeri talimatlarına uymakla yükümlüdür.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, C, D ve E şıkları, görevlinin kanunen sahip olduğu çalışma izni, eğitim, sigorta ve kıyafet haklarını ifade eder.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlisinin çalışma saatlerini belirleme yetkisi yoktur; bu yetki tamamen işverene aittir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 12. maddesine göre özel güvenlik kimlik kartı, valilikçe verilir (A doğru), üzerinde görevlinin adı soyadı bulunur (B doğru) ve silahlı/silahsız durumu belirtilir (C doğru). Kart, görev süresi ve alanı içinde yakaya takılarak herkesçe görülebilir şekilde taşınır (D doğru). Ancak kanun, kimlik kartının iki yılda bir yenilenmesini öngörür; dört yılda bir değiştirilmesi ifadesi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, C ve D şıkları kanunda açıkça belirtilen usullere tam olarak uygundur.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik kimlik kartı iki yılda bir yenilenir, dört yılda değil.

Doğru cevap B'dir. 5188 sayılı Kanun uyarınca, özel güvenlik görevlileri şüpheliyi yakaladığında derhal yetkili genel kolluğa (Polis veya Jandarma) bildirmek ve teslim etmek zorundadır. Yakalanan eşya da aynı usulle, bir tutanak düzenlenerek ilgili genel kolluğa teslim edilir. Özel güvenlik görevlilerinin yakalama yetkisi sınırlıdır ve bu yetkiler, yakalama anında sona erer; dolayısıyla şüpheliyi veya eşyayı başka bir merciye teslim etmeleri yasal değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A şıkkı, doğrudan savcılığa teslim yasağı getirmez; C şıkkı Valiliğin bu süreçte doğrudan yetkisi yoktur, D şıkkı özel güvenlik amiri teslim alıcı değil, D şıkkı işyeri sahibinin ise bu yetkisi bulunmamaktadır.

Bilinmesi gereken kural: Özel güvenlik görevlileri yakaladığı şüpheliyi ve eşyayı, yasal olarak sadece yetkili genel kolluğa tutanakla teslim etmelidir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, ana giriş kontrol noktasında güvenlik görevi yürüten personel bulunması zorunludur. Bu noktada; kontrol noktası amiri (A), yönlendirici (B), koruma (D) ve kontrol (E) personeli görevlendirilmelidir. Ancak temizlikçi personel (C), güvenlik görevi yapmadığı ve 5188 sayılı Kanun uyarınca özel güvenlik görevlisi unvanı taşımadığı için bu noktada görevlendirilmesi gerekli değildir.

Diğer şıkların yanlışlığı: A, B, D ve E şıkları, giriş kontrol noktalarında güvenlik hizmetini yürütmek için kanunen zorunlu olan personel türleridir.

Bilinmesi gereken kural: Ana giriş kontrol noktalarında sadece özel güvenlik görevlisi unvanına sahip personel görevlendirilebilir.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili yönetmelikler gereği, görevin önemi yüksek ve bulunulan yerin tehdit/suç riski de çok yüksek olduğunda, olay yerini sürekli gözetim altında tutmak ve müdahaleyi anında sağlamak için Sürekli Nokta kurulur. Bu noktada görevli, bölgeyi terk etmeden sürekli nöbet tutar.

Diğer şıkların neden yanlış olduğu: Geçici nokta, riskin düşük olduğu veya geçici bir kontrolün yeterli olduğu durumlarda kurulur. Kişi noktası, sadece belirli bir şahsın korunması için oluşturulur. Araç noktası, hareketli bir araç üzerinden yapılan kontrol veya beklemeyi ifade eder. Devriye noktası ise sabit bir yerde beklemeyi değil, belirli bir güzergahı sürekli dolaşmayı öngörür.

Bilinmesi gereken kural: Yüksek riskli ve kritik görevlerde, bölgeyi terk etmeden sürekli gözetim sağlamak amacıyla sabit ve sürekli nokta kurulmalıdır.

Doğru cevap E) Emanete alma tutanağı'dır. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca, garı gişesinde unutulan telefon gibi "buluntu eşya"nın, sahibine iade edilmek üzere güvenli bir yerde muhafaza edilmesi ve bu durumun resmi olarak kayda geçirilmesi gerekir. Özel güvenlik görevlisi, buluntu eşyayı teslim alırken "Emanete Alma Tutanağı" düzenleyerek eşyanın kimin tarafından, ne zaman ve hangi koşullarda teslim alındığını belgelemekle yükümlüdür.

Diğer şıkların yanlış olma nedenleri: İhbar tutanağı sadece olayı bildirmek için, el koyma tutanağı suç unsuru olan eşyaya el konulması için, müracaat tutanağı şikayet veya başvuru için, suçüstü tutanağı ise suç işlenirken yakalama için kullanılır.

Bilinmesi gereken kural: Buluntu eşya, sahibine iade edilmek üzere "Emanete Alma Tutanağı" ile resmi olarak teslim alınır ve muhafaza edilir.